Maandag 23/11/2020

AnalyseMedia

Waarom moet ‘Vandaag’ ermee stoppen?

Beeld VRT

Vanavond zet Danira Boukhriss definitief een punt achter Vandaag. Een opvolger is er voorlopig niet. Daarmee komt de dagelijkse talkshow in Vlaanderen op de lijst van bedreigde televisieformats terecht. 

Het is het soort programma dat elke zichzelf respecterende televisiezender in het zendschema wil. Een dagelijkse talkshow is de manier om de kijker het gevoel te geven dat je als zender de vinger aan de pols hebt. Het geeft je de kans in te spelen op de actualiteit én het is een programma dat je liefst live bekijkt. Tot grote vreugde van de adverteerders die hun reclameblokken liever niet doorgespoeld zien. Ondanks die kwaliteiten worden talkshows – zeker de variant die op een breed publiek mikt – een schaars goed op Vlaamse zenders. 

VTM experimenteerde eind vorig jaar met Wat een dag, maar besloot om daar geen verlengstuk aan te breien. Er wordt achter de schermen nog aan mogelijke alternatieven gewerkt, maar concreet zijn die plannen nog niet. Bij VIER houden Gert en James het schip drijvende met Gert Late Night. Alleen kunnen kijkers slechts 12 weken per jaar op de Evanna terecht. Wanneer na vanavond ook Vandaag de deuren sluit, blijft al wie zijn of haar televisieavond graag met een goed gesprek afsluit verweesd achter.

Davy Parmentier, creatief directeur bij VTM.Beeld Photo News

Daarmee komt een einde aan een traditie die meer dan twintig jaar geleden werd ingezet met De laatste show. Een programma dat – met uitzondering van de zomermaanden – quasi het hele jaar door liep en ook na dertien seizoenen avond na avond met de vingers in de neus meer dan 700.000 kijkers kon boeien. Maar de tijden zijn veranderd sinds De laatste show in ’99 voor het eerst op antenne ging. Kijk maar naar de manier waarop we tegenwoordig nieuws consumeren. “De hele dag door houden allerhande apps je op de hoogte van wat er in de wereld gebeurt”, vertelt Davy Parmentier, creatief directeur bij VTM. “Wanneer er groot nieuws is, weet iedereen tegen tien uur ’s avonds al alles wat daarover te weten valt. Dan is het niet zo evident om daar in een talkshow nog iets origineels mee te doen.” 

Duur in onderhoud

Ook het televisie-aanbod kreeg sinds ’99 een forse upgrade. Met dank aan de lange lijst streamingdiensten  die de voorbije jaren hun intrede maakten. Annick Bongers, programmadirecteur bij VIER, VIJF en ZES: “Deze week heeft iedereen de mond vol over het vierde seizoen van The Crown. En volgende week is er wel weer een andere reeks die je moet gezien hebben, wil je kunnen meepraten. Als dagelijks programma is het moeilijk daar tegen op te boksen.” En dan zijn er nog de centen. Zo’n dagelijkse talkshow, en dan vooral de redactie erachter, is duur in onderhoud. In tijden van krimpende budgetten is het niet vanzelfsprekend zo’n programma in het schema te houden. 

Olivier Goris, netmanager van Eén en Canvas.Beeld VRT

Die centenkwestie deed uiteindelijk Vandaag de das om. “In het ideale scenario hebben we na Thuis twee slots in primetime”, legt netmanager van Eén en Canvas Olivier Goris uit. “Om dan de avond rond kwart na tien af te sluiten met een talkshow. Maar door de besparingen moesten we een van die twee programma’s in primetime schrappen, waardoor Vandaag plots om half tien al in het schema stond. Dat is gewoon te vroeg. Mensen zitten op dat moment nog niet te wachten op een programma om de avond mee af te sluiten.” 

Opmerkelijk: terwijl de talkshow het in Vlaanderen moeilijk heeft, is het genre in landen als Nederland of het Verenigd Koninkrijk springlevend. Nochtans hebben talkshowhosts ook daar te maken met nieuwsapps, streamingdiensten of krimpende budgetten. Een kwestie van cultuurverschil klinkt het. “In Nederland en de UK hebben ze een uitgesproken debatcultuur”, zegt Parmentier. “Wanneer bij ons in zo’n talkshow iemand een nieuw boek of een nieuwe plaat komt voorstellen, krijg je meestal een braaf promopraatje. In Nederland zit er altijd wel een criticaster aan tafel die niet bang is om zijn of haar mening te geven. Dat levert veel spannender tv op.” 

Herkauwen

Spannend is het codewoord in de zoektocht naar een talkshow die ook anno 2020 potten kan breken. Want die bestaat wel degelijk. “Een goed gesprek zal altijd zijn waarde hebben op tv”, zegt Goris. “Het succes van Terzake en De afspraak is daar het beste voorbeeld van. Het komt er op aan het juiste programma in de passende context te plaatsen.” En dat ‘juiste’ programma moet aan het einde van de televisieavond dus vooral spannend zijn. “Er moet iets gebeuren op het scherm", vindt Isabelle Dams. Zij stond bij VIER aan de wieg van Gert Late Night en deelt tegenwoordig de lakens uit bij productiehuis Zodiak. “Het nieuws voor de zoveelste keer herkauwen is niet genoeg. Je moet zelf nieuws maken. Zorgen voor dat ene televisiemoment waar de dag nadien over gepraat wordt.” 

Annick Bongers, programmadirecteur van VIER, VIJF en ZES.Beeld VIER

Alleen is dat een behoorlijk intensief proces. Wat meteen verklaart waarom een talkshow die – zoals De laatste show destijds – quasi het hele jaar door op tv komt tegenwoordig geen optie meer is. Tenzij je kunstgrepen hanteert. Bij OP1 in Nederland komt bijvoorbeeld elke dag van de week een ander presentatoren-duo aan schuiven. “Je kan ook voor een wekelijkse talkshow kiezen”, vult Goris aan. “Alle mogelijke scenario’s hebben hier ooit al weleens op tafel gelegen.” 

Want zenders zullen altijd blijven zoeken naar het ideale talkshowformat, zegt Bongers. “Een talkshow is altijd een risico. Slaat zo’n programma niet aan, dan heb je een enorme molensteen om je nek. Maar lukt het wel, dan is zo’n dagelijks terugkerend succesprogramma een enorm cadeau. Voor elke zender.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234