Zondag 26/05/2019

4 vragen

Waarom moet FM-radio per se wijken voor zijn digitale zusje DAB+?

De FM-radio zal in de toekomst ook in wagens verdwijnen. Beeld RV/Frank Albrecht

Het rijk van de FM-radio is uit, hier komt digitale opvolger DAB+. Dat is de boodschap in een nieuwe campagne van de Vlaamse overheid in samenwerking met de grote radiostations. Al is de weg nog heel lang: DAB+ vertegenwoordigt vandaag slechts 3 procent van het totale luistervolume.

Wat is DAB+ nu weer?

Simpel uitgelegd is DAB+ radio zoals u dat vandaag kent, alleen worden de signalen niet via analoge radiogolven, maar in digitale eentjes en nulletjes naar uw radiotoestel verstuurd. DAB staat voor Digital Audio Broadcasting. De plus werd in de jaren 2000 toegevoegd omdat het eerste project om radio in Europa te digitaliseren mislukte. In België bood enkel de toenmalige BRTN eind jaren 90 zijn radioprogramma’s digitaal aan. Mensen met een DAB-radio merkten enkele maanden geleden dat ze plots geen enkele radiopost meer konden vinden. DAB en DAB+ kunnen nu eenmaal niet naast elkaar blijven bestaan.

Vandaag zenden alle Vlaamse landelijke radiostations al uit op DAB+. Ook veel kleinere radiostations zoals Family Radio, Roxx en Top Radio zitten op de nieuwe digitale radiosnelweg. Zowel minister van Media Sven Gatz (Open Vld) als de grote radiozenders denken dat DAB+ een belangrijke rol heeft in de toekomst van radio. Al moet dat nog blijken. Uit een onderzoek van Ipsos op vraag van de Vlaamse regering blijkt dat DAB+ slechts 3 procent van het totale luistervolume vertegenwoordigt.

Waarom voldoet FM-radio niet meer?

De voorstanders van de DAB+-technologie hebben twee belangrijke argumenten om FM-radio te vervangen. Er is het plaatsgebrek op de FM-band: er is maar ruimte voor een beperkt aantal radiostations. Minister Gatz wil dat aanbod diversifiëren. “Al moet je weten dat het aanbod op DAB+ niet oneindig is”, zegt professor media-economie Tom Evens (IMEC-MICT-UGent).

Bovendien is de kwaliteit van DAB+ beter. De FM-radiogolven zijn nooit ontworpen om te broadcasten. Dankzij technische lapmiddeltjes heeft men ervoor kunnen zorgen dat muziek en nieuws in aanvaardbare kwaliteit uitgezonden werd. Uit het onderzoek van Ipsos blijkt dat 57 procent van de radioluisteraars die geluidskwaliteit ook effectief belangrijk vindt.

Hoeveel Vlamingen luisteren al digitaal?

Uit de cijfers van Ipsos blijkt dat 21 procent van het totale radiovolume digitaal beluisterd wordt. Het grootste deel via live streaming via het internet (12 procent), daarna volgt radio luisteren via de digitale tv (6 procent). De laatste drie procent wordt ingevuld door DAB+.

Professor Evens is niet verrast. “Om DAB+ te ontvangen, heb je een nieuw toestel nodig. Waarom zou je een nieuw toestel kopen als je tevreden bent met de FM-kwaliteit?” De Vlaamse regering gelooft dat luisteraars die omschakeling straks zullen maken. Dat 30 procent van de nieuw verkochte auto’s standaard uitgerust is met een DAB+ autoradio aan boord sterkt hen in die overtuiging.

In Vlaanderen verbindt minister van Media Sven Gatz (Open Vld) de digitale luisterduur aan het lot van de FM-band. Zodra meer dan 50 procent van de luisterduur digitaal is, kan Vlaanderen de FM-band afschakelen.

Dan hoeft Vlaanderen zich dan niet meer bezig te houden met de infrastructuur. De DAB+-infrastructuur is in handen van Norkring, waar de Participatiemaatschappij Vlaanderen 25 procent van de aandelen in handen heeft.

Waarom kunnen we FM niet behouden en inzetten op streaming?

Niet iedereen is overtuigd van de keuze voor DAB+. Op extra plaats voor nieuwe radiostations en een betere geluidskwaliteit na, brengt het systeem te weinig op. “Intussen verplicht je mensen om een nieuwe radio aan te schaffen”, zegt Evens. Hij zou het verstandiger vinden om de FM-band in stand te houden en in te zetten op streaming. “Tegen dat de DAB+-technologie op volle toeren draait, is het internetnetwerk stabiel genoeg om radioprogramma’s via mobiel internet te streamen.”

Anderen zijn het daar niet mee eens. “Minister Gatz wil het radiolandschap nu opentrekken, dat kan op dit moment enkel via DAB+”, zegt VRT-radiomanager Els Van de Sijpe. “Luisteraars zouden vandaag op piekmomenten via internet niet kunnen luisteren omdat het netwerk overbelast raakt. We hebben dat al ondervonden, bijvoorbeeld bij de aanslagen in Zaventem en Brussel. De overheid riep toen op om niet te streamen om het netwerk niet nog meer te belasten.” Bovendien halen verdedigers van de nieuwe technologie aan dat DAB+, in tegenstelling tot streaming, gratis is. Maar FM-radio is dat natuurlijk ook. 

Noorwegen verving begin 2017 zijn FM-band door DAB+. Daar gaan stemmen op om die radiogolven te heractiveren omdat de radiozenders in twee jaar 400.000 luisteraars verloren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.