Donderdag 07/07/2022

NieuwsCultuur

Waarom Mechelen de hele Belgische kunstwereld over zich heen krijgt: ‘Als dít doorgaat, schrap ik mijn expo’

null Beeld Wannes Vansina
Beeld Wannes Vansina

Mechelen krijgt dezer dagen de hele Belgische kunstwereld over zich heen. Aanleiding: de nakende sluiting van De Garage, de ruimte voor hedendaagse kunst onder de Sint-Romboutstoren. ‘Als dit doorgaat, dan gaat mijn tentoonstelling die gepland stond voor 2024 niet door’, zegt Luc Tuymans.

Danny Ilegems

Het begon vorige week met een persbericht onder de titel: ‘Mechelen schakelt versnelling hoger als kunststad met ‘Traject Garage Plus’.’ Daarin kondigde schepen van cultuur Björn Siffer (Groen) aan dat de cultuursite rond het huidige Cultureel Centrum volledig wordt vernieuwd, en dat de tentoonstellingszalen van het CC de uitvalsbasis zullen worden van een ‘nieuwe kunstspeler’. De concrete invulling van die nieuwe speler zal volgens het bericht ‘niet van bovenaf’ bepaald worden, maar via een ‘stakeholderstraject’: “We geven Mechelse en niet-Mechelse actuele kunstenaars een forum om dit verhaal samen te schrijven.” De aap kwam pas op het einde uit de mouw: “De huidige zalen van De Garage zullen we inzetten om de broodnodige extra capaciteit voor het DKO (Deeltijds Kunst Onderwijs, red.) versneld te realiseren.”

De Antwerpse kunstenaar en kunstdocent Lieven Segers reageerde prompt en noemde het bericht ‘een schijnbeweging’. “Wat handig uit de weg wordt gegaan,” schreef hij in een open brief, “is dat een van de meest interessante plekken voor hedendaagse kunst in België geheel verdwijnt: De Garage, die al twintig jaar met passie en visie, en wars van trends en kunstmarktinvloeden, wordt geleid door Koen Leemans.”

De open brief werd een online petitie (op petities.com), en toen was het hek van de dam. Binnen de kortste keren waren er honderden ondertekenaars, onder wie niet weinig Belgische kunstenaars met naam en faam. Rinus Van de Velde en Tim Van Laere, Bent Van Looy en Dennis Tyfus, Guillaume Bijl en de volledige Studio Luc Tuymans. De commentaren bij de handtekeningen zijn niet mis te verstaan: “Provinciaal”, “Een bewijs dat Mechelen het niet begrepen heeft”, “Shame on you, Mechelen”.

Curator Koen Leemans

“Het Mechelse bestuur heeft de positie en de impact van zijn eigen ruimte voor actuele kunst duidelijk onderschat”, klinkt het aan de kant van de kunstenaars. “In De Garage kregen jonge kunstenaars de kans om met een solotentoonstelling uit te pakken die meer was dan een galerieshow. Gevestigde kunstenaars die wat uit de aandacht waren geraakt kregen er een tweede adem. In De Garage werden carrières gelanceerd en geherlanceerd.”

Wat de Mechelse beleidsmakers ook lijken te hebben onderschat, is de renommee van Koen Leemans, de coördinator van De Garage. Leemans staat bekend als een curator die de kunstenaars niet in het korset van zijn eigen visie of van een intellectueel discours wringt, maar die veeleer als klankbord fungeert en de kunstenaars een platform aanbiedt dat ze zelf mee kunnen invullen. Wat hem in alle hoeken van de kunstwereld een kapitaal van vertrouwen en respect heeft opgeleverd. Waardoor hij De Garage in een unieke positie heeft gemanoeuvreerd: tussen de ateliers van de kunstenaars, de galeries en musea als het SMAK en het M HKA in.

Cultuurschepen Björn Siffer (Groen): 'Ik ben ervan overtuigd dat er veel kunstenaars zijn die deze petitie niet hebben ondertekend, en die straks heel blij zullen zijn dat ze kunnen tentoonstellen in de prachtige, vernieuwde zalen van ons Cultureel Centrum.' Beeld Stad Mechelen
Cultuurschepen Björn Siffer (Groen): 'Ik ben ervan overtuigd dat er veel kunstenaars zijn die deze petitie niet hebben ondertekend, en die straks heel blij zullen zijn dat ze kunnen tentoonstellen in de prachtige, vernieuwde zalen van ons Cultureel Centrum.'Beeld Stad Mechelen

In een telefonische reactie herhaalt schepen van cultuur Björn Siffer zijn persbericht: “We gaan in Mechelen niet minder, maar juist méér met actuele kunst doen.” Maar wat ‘De Garage Plus’ precies gaat worden, dat laat hij nog open voor debat met zijn stakeholders. Dat de belangrijkste stakeholders, de kunstenaars, nu al aangeven dat ze De Garage verkiezen boven De Garage Plus, brengt hem naar eigen zeggen niet van zijn stuk. Siffer: “Ik ben ervan overtuigd dat er veel kunstenaars zijn die deze petitie niet hebben ondertekend, en die straks heel blij zullen zijn dat ze kunnen tentoonstellen in de prachtige, vernieuwde zalen van ons Cultureel Centrum.”

Blijdschap is vandaag echter nog ver te zoeken. Kunstenaar Koen Van den Broek zal zijn grote muurschildering op de gevel van De Garage uit protest laten verwijderen: “Mijn advocaat zal dat eerstdaags melden aan de dorpspolitici van dienst.”

Luc Tuymans werkte met Koen Leemans aan een grote tentoonstelling van zijn tekeningen, die in 2024 zou plaatsvinden in het Museum Hof van Busleyden in Mechelen. “Ik wou dat doen uit respect voor het werk van Koen in De Garage”, zegt Tuymans. “Dus het is simpel: als dit doorgaat, dan zal mijn tentoonstelling niet doorgaan.”

Koen Leemans werd buiten het ‘Traject Garage Plus’ gehouden en mag over deze kwestie niet communiceren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234