Vrijdag 24/05/2019

Televisie Fiskepark

Waarom jezelf spelen moeilijker is dan je denkt

Tomas De Soete en Jan Jaap van der Wal (l.), twee hoofdrolspelers in de serie ‘Fiskepark’. Beeld © De Mensen

Een acteur is hij niet, dus speelt Tomas De Soete in de nieuwe Canvas-serie Fiskepark gewoon zichzelf. Of toch een tragische versie ervan. Met alle risico’s van dien. ‘Hopelijk kan ik na de eerste aflevering nog mijn huis uit komen.’

Sinds het afvoeren van Café Corsari is de vroegere radioheld Tomas De Soete aan lager wal geraakt. Hij kweekte een forse buik, liet zijn baard groeien en werd – als ultiem bewijs van zijn midlifecrisis – de trotse eigenaar van een visvijver. Sindsdien doet hij vergeefse pogingen om aan de oever van zijn eigen natuurgebiedje een succesvol productiehuis uit de grond te stampen. Dat is althans wat Fiskepark, de reeks die vanavond voor het eerst op Canvas te zien is, de kijker wil doen geloven. Het scenario werd geschreven door Joeri Vlekken, Filip Lenaerts en De Soete zelf. Die laatste neemt, om voor de hand liggende redenen, ook de hoofdrol voor zijn rekening.

De Soete is lang niet de eerste die op tv een versie van zichzelf mag spelen. Onder anderen Jerry Seinfeld (in Seinfeld) en Larry David (Curb Your Enthusiasm) deden het hem voor. Dichter bij huis dienen Bart De Pauw (Het geslacht De Pauw) en Philippe Geubels (Geub) dan weer als lichtende voorbeelden. Al is ‘voorbeeld’ misschien de foute omschrijving. Van kopieergedrag is in het genre immers amper sprake. Want hoewel het concept misschien hetzelfde lijkt, biedt de praktische uitvoering ervan oneindig veel variatiemogelijkheden. Met alle moeilijkheden van dien.

Pruik

Het begint al bij de drijfveren achter zo’n project. Bart De Pauw bijvoorbeeld had, toen hij vijftien jaar geleden Het geslacht De Pauw bedacht, een duidelijke missie: de draak steken met de reality- en celebritysoaps die in die periode schering en inslag waren. “Het genre schreeuwt om gepersifleerd te worden”, liet hij in De Morgen optekenen. De beste manier om dat te doen? Een docusoap rond zichzelf waarmee hij en passant ook de luchtbel van het BV-schap wou doorprikken.

Maar soms is de reden om als jezelf voor de camera te gaan staan een stuk pragmatischer. Jerry Seinfeld bijvoorbeeld maakt er geen geheim van waarom hij het hoofdpersonage in de legendarische sitcom Seinfeld zijn eigen naam gaf. “Ik ging er eigenlijk van uit dat de reeks het maar een paar afleveringen uit zou zingen”, bekende hij een aantal jaar geleden in het magazine GQ. “Door mijn personage Jerry Seinfeld te noemen hoopte ik wat extra tickets te verkopen voor mijn comedyshows.” 

De cast van ‘Seinfeld’, met hoofdrolspeler Jerry Seinfeld (l.) als zichzelf. Beeld kos

Philippe Geubels had net als Seinfeld een eerder praktische reden om in de sitcom Geub gewoon zichzelf te spelen. “Je kunt mij een pruik geven of me in een ander milieu plaatsen, maar je blijft altijd Philippe Geubels zien en horen”, vertelde hij daarover in Knack. Ook een gebrek aan acteerervaring past in de reeks pragmatische drijfveren. Zoals in het geval van De Soete. “Ik beheers geen enkele acteertechniek”, legt hij uit. “Om iets geloofwaardig te kunnen spelen moet ik zelf geloven in wat me overkomt. Dan helpt het als zo’n verhaal dicht bij je ligt.”

Maar hoe groot maak je het verschil tussen wie je echt bent en je personage op het televisiescherm? Ook daar bestaan verschillende opvattingen over. Voor Pete Holmes, de comedian die zichzelf speelt in de HBO-reeks Crashing, is het duidelijk. “Je eigen levensverhaal is het enige verhaal dat je beter kent dan wie ook.” En dus gaat het in Crashing over een diepgelovige aspirant-comedian die zijn huwelijk met zijn jeugdliefde op de klippen ziet lopen om zich daarna met vallen en opstaan op een carrière als stand-upcomedian te storten. Een verhaallijn die wel heel erg lijkt op wat Holmes een paar jaar geleden meemaakte. 

De scenario’s van Seinfeld vertonen dan weer amper gelijkenissen met zijn echte leven, vertelt de komiek in Empire. Dichter dan een aflevering waarin televisie-Seinfeld – net als zijn real life-variant – besluit om voortaan alle papieren post te weigeren, is het nooit gekomen.

Jezelf blootgeven

De Soete was trouwens ook niet van plan om voor zijn eerste fictieserie uitgebreid inspiratie te tanken uit zijn eigen leven. “In de eerste versie van het scenario speelde ik wel mezelf, maar in een totaal andere context. Ik had niets meer met media van doen, maar was toevallig op het kabinet van minister De Block terechtgekomen. Die eerste proef werd bij Canvas enthousiast onthaald, alleen stelden ze voor om het verhaal dichter bij mezelf te houden. Ik heb daar wel even over getwijfeld. In die eerste versie voelde ik me veilig. Iedereen die keek zou meteen doorhebben dat het personage niet de echte Tomas De Soete was. 

“De reeks zoals ze nu is, is een totaal ander verhaal. Al voelde ik wel meteen dat die tweede, persoonlijker versie meteen iets was waarvan ik meer wou zien.”

Philippe Geubels en Jonas Geirnaert in ‘Geub’. Beeld Woestijnvis / Telenet

Hoe dichter zo’n scenario bij de werkelijkheid komt, hoe kwetsbaarder je je als protagonist opstelt. Door zijn personage in Fiskepark te laten crashen door de aanhoudende kritiek op Café Corsari, geeft de echte De Soete eigenlijk toe dat die kritiek hem in het echte leven ook heeft geraakt. “Ik wil daar niet flauw over doen, die verhaallijn komt niet uit het niets. Natuurlijk was het allemaal niet zo dramatisch als het in de reeks wordt getoond. Maar ik heb daar wel mee geworsteld. Jarenlang rolde ik van het ene in het andere en lukte alles. Toen er plots tegenwind kwam, wist ik niet hoe ik daarmee om moest gaan.”

Die allesbehalve fictieve emoties maakten dat de draaiperiode voor Fiskepark er stevig inhakte, vertelt De Soete. “Ik ben niet opgeleid om grote emoties te spelen. Het enige wat ik bij die scènes kon doen, was ze ook echt herbeleven. Dat is maf. Je voelt dat die aanpak werkt, maar je wordt er ook helemaal door leeggezogen. Echte acteurs hebben waarschijnlijk wel technieken om die emoties niet zo hard te laten binnenkomen, maar ik heb die helaas nog niet onder de knie.” 

De Soete moest zich bovendien niet alleen figuurlijk, maar ook letterlijk blootgeven. In het reisprogramma Weg met De Soete weigerde hij nog om in zwembroek te verschijnen uit schaamte voor zijn beginnende buikje. In Fiskepark rijdt hij gedurende zowat de volledige eerste aflevering in diezelfde zwembroek en met tien kilo overgewicht op een bromfiets rond. “Behoorlijk confronterend, inderdaad. Maar daar moet ik niet over jammeren. Ik heb het hele verhaal zelf mee geschreven. Op het moment dat je het bedenkt, weet je dat je het ook zal moeten spelen.”

Pete Holmes in ‘Crashing’. Beeld HBO

Gigantisch lid

Ook bij totaal fictieve verhaallijnen kan wie zichzelf wil spelen trouwens maar beter over een flexibel ego beschikken. “We zijn aan de scenario’s van Geub begonnen met de wetenschap dat Philippe altijd goed is als underdog. Het kneusje van de bende”, vertelt Jan Dircksens, die samen met Jan Snelders en Jeroom de reeks bedacht. “Dus vonden we het een goed idee om hem tot op het bot te vernederen. Door zoals in Geub zijn vrouw weg te laten lopen met een zeventigjarige, seksueel zeer actieve Hollander die bovendien een gigantisch lid in zijn broek heeft zitten. Dat vonden we al een aardig beginpunt.” 

Wat ons naadloos bij het grootste gevaar voor zichzelf spelende acteurs brengt: de verwarring die dreigt te ontstaan tussen fictie en realiteit. Vraag dat Bart De Pauw maar. Ten tijde van Het geslacht werd hij constant aangesproken op het gedrag van zijn alter ego op tv. “Maar toen ging het over een totaal nieuw genre”, zegt De Soete. “Het publiek moest daaraan wennen. We zijn ondertussen vijftien jaar later. Mensen zijn geëvolueerd in hun mediagebruik. Enfin, dat hoop ik toch.” 

Al beseft De Soete ook dat hij het zijn publiek wat dat betreft niet makkelijk maakt. “We hebben de hele reeks gedraaid als een documentaire. Bij elke scène stelden we ons de vraag: ‘Kan daar beeld van zijn?’ De ene keer is dat beeld van een bewakingscamera, een andere keer heeft iemand het met een smartphone gefilmd of is er een politieagent met een bodycam ter plaatse. Als dat niet zo is, dan vertellen we het op een andere manier, via getuigen, foto’s of een krantenartikel.  De beeldtaal die we gebruiken, schreeuwt constant: ‘Dit is echt gebeurd’.” 

Bovendien is De Soete, net als in de serie, na Café Corsari een beetje uit beeld verdwenen. En dat in Fiskepark ook De Soetes echte vrienden, zijn echte vrouw en zijn echte  buitenverblijf te zien zijn, maakt het allemaal nog wat confuser. “Moest ik dan iemand anders vragen om Siska (Schoeters, de vrouw van De Soete, red.) te spelen? Neen toch? Siska speelt een vrouw die ontgoocheld is in haar man. Ik wist dat ze dat perfect zou doen.” (lacht) 

Bent Van Looy en Tomas De Soete, in ‘Fiskepark’. Beeld © De Mensen

In een poging wat meer afstand tussen televisie en realiteit te creëren is er nog even aan gedacht de namen van de hoofdpersonages te veranderen, zegt De Soete. “Dan zou ik Jonas Van Poeke heten en Siska zou dan als Saskia Loeters door het leven gaan. Maar dat voelde meteen heel flauw. Een soort kunstgreep om te kunnen zeggen: ‘We zijn het niet echt hoor!’”

Daar bestaan trouwens ook andere trucs voor. In Geub bijvoorbeeld stort Tom Boonen in de eerste aflevering te pletter tijdens een parachutesprong voor het goede doel. Een gebeurtenis die de oplettende kijker meteen zou moeten duidelijk maken dat het om fictie gaat. De Soete hoopt op eenzelfde effect wanneer woensdagavond tijdens de eerste aflevering het lijk van Bent Van Looy gevonden wordt. “En dat terwijl iedereen er zich met een paar klikken kan van vergewissen dat Bent wel degelijk nog steeds springlevend is. Dat zou voor de mensen die kijken toch een duidelijk signaal moeten zijn.” 

Net daarom besloot De Soete om af te zien van het plan om Van Looy net voor de reeks op antenne ging, even te doen verdwijnen. “Dat leek aanvankelijk een goed idee. Kwestie van de grens tussen fictie en realiteit nog wat meer aan het wankelen te brengen. Maar ik wil na die eerste uitzending wel nog mijn huis uit kunnen komen.”

Fiskepark, woensdag om 21.30 uur op Canvas

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.