Woensdag 12/05/2021

AchtergrondDertigers

Waarom is ‘Dertigers’ zo’n succes? ‘Het is een soort ramptoerisme’

Vlaamse realistische fictiereeks over een vriendengroep van zes dertigers. Beeld © VRT - Maarten De Bouw
Vlaamse realistische fictiereeks over een vriendengroep van zes dertigers.Beeld © VRT - Maarten De Bouw

Op sociale media, op VRT NU of gewoon op het ouderwetse televisiescherm. De Eén-reeks Dertigers is op elk mogelijk platform een doorslaand succes. Maar waarom? ‘Het geeft je een soort bevestiging dat het met je eigen problemen best nog wel meevalt.’

“Het begon met een volle fles wijn en het voornemen om één aflevering te bekijken. Maar voor we het wisten was de fles uit en waren we vijf afleveringen ver.” Televisiemaker Margot Vandersmissen getuigt over het verslavende effect van Dertigers. Eigenlijk is ze aan de slag bij de concurrentie, Vandersmissen werkte onder andere mee aan de VTM-programma’s Make Belgium Great Again en Ze zeggen dat. Maar af en toe kijkt ze ook eens over het muurtje. Naar Dertigers bijvoorbeeld.

Vandersmissen is niet de enige die dat doet. De cijfers die het programma in zijn derde seizoen op laat tekenen zijn ronduit indrukwekkend. Na zestien dagen op VRT NU is het derde seizoen goed voor 2.751.343 gestarte video’s. Dat zijn er bijna een miljoen meer dan het vorige seizoen na diezelfde zestien dagen. De laatste aflevering is ondertussen 88.734 keer bekeken. Wat betekent dat bijna 90.000 diehard fans alle 24 afleveringen hebben gebinged. Naast dat onlinesucces doet Dertigers het ook op het traditionele televisiescherm meer dan goed. De voorbije weken zapten gemiddeld 673.634 kijkers naar de reeks.

Mengvorm

Nochtans was het enthousiasme aanvankelijk beperkt toen productiehuis Warner Bros. België het idee voor Dertigers aan de Vlaamse zenders probeerde te verpatsen, vertelt managing director Tom De Baerdemaeker. De mosterd voor Dertigers haalden De Baerdemaeker en co. bij D5R – spreek uit als ‘de vijver’ – een jongerenreeks die ze een paar jaar geleden voor Ketnet maakten. “Daar hebben we voor het eerst geëxperimenteerd met een mengvorm van fictie en reality. Door te kiezen voor minder bekende acteurs en de opnames in de echte wereld te situeren lag de herkenbaarheid heel hoog. We merkten dat de kijkers echt connecteerden met de personages.”

Dat effect wilden ze bij Warner Bros. België naar een volwassen publiek exporteren. Maar daar was wat massagewerk voor nodig. Bij televisiezender Eén was netmanager Olivier Goris dan wel op zoek naar een wat lichtere vorm van fictie om zijn televisieavond mee af te sluiten, toch was hij niet meteen overtuigd dat een realistische fictiereeks als Dertigers het meest geschikte vehikel was om dat te doen. “Uiteindelijk hebben we op eigen kosten een pilot gedraaid”, zegt De Baerdemaeker. Die proefaflevering trok de laatste twijfelaars over de streep. “Uiteindelijk is die pilot in zo goed als ongewijzigde vorm op het scherm gekomen.”

Ellen Verest (Nora) in ‘Dertigers’.  Beeld VRT
Ellen Verest (Nora) in ‘Dertigers’.Beeld VRT

Maar dat de reeks zo’n vlucht zou nemen, had niemand verwacht. “We knijpen ons elke dag in onze arm”, klinkt het bij de makers. Op zoek naar een verklaring voor het succes van Dertigers komen we bij Anouk De Ridder terecht. Zij doet aan de universiteit Antwerpen onderzoek naar entertainment op televisie en de impact die dat op de kijkers heeft. De Ridder wijst in de eerste plaats op de herkenbaarheid van de reeks. “De dingen die de personages meemaken zijn eigenlijk heel normale zaken. Een vechtscheiding, opgroeiende kinderen en alles wat dat met zich meebrengt of een koppel dat aan een adoptieprocedure begint. Het zijn verhalen waar iedereen al weleens van dichtbij of veraf mee is geconfronteerd.” Net dat maakt Dertigers interessant. “Door te zien hoe de personages in de reeks op bepaalde situaties reageren krijg je als kijker de kans om op een veilige manier te oefenen hoe je zelf met die emoties zou omgaan.” Vergelijken met haar eigen leven is ook wat Vandersmissen van in haar zetel doet. “Het is een soort ramptoerisme. Je kijkt naar alle miserie die Pieter, Tinne, Bart of Alex over zich heen krijgen om dan te concluderen dat je eigen leven nog wel meevalt.”

Animositeit

Ook de makers dragen die herkenbaarheid hoog in het vaandel. “Alle verhaallijnen die in het programma opduiken zijn uit het leven gegrepen”, verzekert De Baerdemaeker. “Onze scenaristen – allemaal dertigers – putten uit hun eigen leven en dat van hun vrienden bij het schrijven.” Dat zorgt ervoor dat kijkers zich soms op behoorlijk fanatieke wijze met de personages identificeren. “Het is een reeks waar echt voor gesupporterd wordt”, zegt Olivier Goris, netmanager bij Eén. “Op sociale media ontstaan echt kampen van mensen die bijvoorbeeld bij de echtscheiding tussen Tinne en Bart resoluut de kant kiezen van de ene of de andere partij.” Dat zorgt voor behoorlijk wat animositeit online, wat op zijn beurt dan weer bijdraagt tot de hype die dezer dagen rond Dertigers hangt.

De naam van de reeks is niet toevallig gekozen. “De periode tussen je dertigste en je veertigste is het moment waarop je leven in de plooi zou moeten vallen”, legt Goris uit. “Het zijn heftige jaren waarin vaak belangrijke beslissingen worden genomen.” Al houdt een zo nadrukkelijke focus op één leeftijdscategorie ook gevaren in. “We weten uit onderzoek dat mensen graag naar programma’s kijken waarin ze hun eigen leeftijdscategorie weerspiegeld zien”, zegt De Ridder. Al lijkt dat effect bij Dertigers amper te spelen. “We merken aan de cijfers wel dat de reeks een uitgesproken jong publiek bereikt”, zegt Goris. “Maar er kijken niet alleen dertigers. Ook veertigers en vijftigers zijn ooit dertig geweest. Voor hen is Dertigers een nostalgische trip waarbij ze met opluchting kunnen vaststellen dat zij die fase in hun leven gelukkig al voorbij zijn.” De Baerdemaeker vult aan: “En voor twintigers is het dan weer een soort vooruitblik op wat hen nog te wachten staat.”

null Beeld © VRT - Maarten De Bouw
Beeld © VRT - Maarten De Bouw

Snelle evolutie

Eén van die vijftigers die Dertigers wel kan smaken is Piet Hoebeke, uroloog en decaan van de faculteit geneeskunde en gezondheidswetenschappen. “Ik ben er al zappend bij terechtgekomen”, vertelt hij. “En hoewel de personages een wel heel ingewikkeld leven leiden, herken ik er toch heel veel in. Ik vind het een mooie spiegel van de maatschappij.” Voor Hoebeke, die zelf 59 is, laat het programma vooral zien hoe fel die maatschappij de voorbije jaren geëvolueerd is en hoe anders dertigers tegenwoordig in het leven staan. “Alles gaat veel sneller. Neem nu de communicatie. Alles wordt verteld in berichtjes, bellen doen die gasten niet meer.” Ook de verhaallijn rond de adoptieaanvraag van het homokoppel Alex en Elias geeft voor Hoebeke de evolutie in onze maatschappij weer. “Je ziet ze op honderden websites stoten die alle mogelijkheden op een rijtje zetten. Terwijl adoptie voor homokoppels dertig jaar geleden gewoon géén optie was.” Al wil Hoebeke de reeks ook niet te veel gewicht geven. “Het is in de eerste plaats de perfecte ontspanning na een lange werkdag.”

Dat hoge entertainmentgehalte is – net als de herkenbaarheid – een van de succesfactoren, zo blijkt. “Ik kijk graag en vaak naar Vlaamse fictie”, zegt Vandersmissen. “Maar vaak zijn die reeksen nogal zwaar en donker.” Niet echt materiaal om net voor het slapengaan nog snel een aflevering van mee te pikken. Bij Dertigers ligt dat anders. Vandersmissen: “Ik vergelijk de reeks in die zin een beetje met sitcoms als Friends of How I Met Your Mother. Luchtige, laagdrempelige dingen.” Die laatste twee bijvoeglijke naamwoorden verklaren ook waarom Dertigers bij Eén aanvankelijk op wat koudwatervrees stootte. “Als je op Eén met lichtere programma’s durft te komen, stuit dat nogal eens op kritiek”, zegt Goris. “Daarom hebben we tijdens de ontwikkeling van het programma heel erg de nadruk gelegd op de verhaallijnen. Het moest meer zijn dan zomaar een inkijk in het leven van een groepje vrienden. Het kwam erop aan het juiste evenwicht te vinden. Luchtig genoeg om entertainend te zijn, zwaar genoeg om toch nog een zekere betekenis te hebben.”

Het succes van Dertigers inspireerde Goris en co. om nog meer luchtige fictie in het zendschema te droppen. “Minireeksen als We moeten eens praten of LEEF die we recentelijk hebben uitgezonden, zouden we zonder Dertigers niet gemaakt hebben. Vroeger werd bij dat soort projecten steeds de vraag gesteld: is dat wel genoeg? Nu weten we dat het werkt om de avond af te sluiten met een wat luchtiger aanbod.”

null Beeld VRT
Beeld VRT

Ondertussen wordt volop aan het vierde seizoen van de reeks geschreven. Als alles goed gaat komt dat volgend voorjaar op de buis. Hoe het daarna verder moet, is nog onduidelijk. Al is het voor alle betrokken partijen duidelijk dat Dertigers een eindig verhaal is. Goris: “De naam van de reeks houdt sowieso een uiterste houdbaarheidsdatum in. Langer dan tien jaar kan je een reeks die Dertigers heet niet rekken.”

Ook De Baerdemaeker is geen fan van allerhande levensverlengende therapieën voor zijn succesreeks. “De sterkte van Dertigers is net dat het over de dingen des levens gaat. Je zou naar het voorbeeld van andere langlopende reeksen naar allerhande trucs kunnen grijpen, maar dat zou in ons geval heel stom zijn. De fans kunnen gerust zijn, een moord zal je bij ons niet snel zien.” Al wil Goris in de toekomst wel een gelijkaardig programma op zijn zender. “Met het gegeven van zo’n vriendengroep kan je nog wel verder. Maar of je dan verder bouwt op diezelfde groep mensen of herbegint met een nieuwe cast, dat valt nog te bekijken.” De Baerdemaeker is alvast voorstander van dat eerste idee. “Veertigers? Zou dat niet mooi zijn? Ik kan uit eerste hand getuigen dat ook in die leeftijdscategorie interessante verhalen te rapen zijn.”

Dertigers, van maandag tot en met donderdag om 21.25 uur op Eén. Integraal te bekijken via VRT NU.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234