Vrijdag 03/04/2020

Waarom is de Franse cabaretier Dieudonné zo omstreden?

De omstreden Franse komiek Dieudonne M'Bala M'Bala tijdens een persconferentie.Beeld EPA

De Franse cabaretier en acteur Dieudonné mocht gisteravond niet het podium op, en ook zijn optreden in Tours vanavond mag niet doorgaan. Zijn grappen, die vaak een antisemitisch karakter hebben, zouden in strijd zijn met de menselijke waardigheid volgens de hoogste Franse bestuursrechter. Zelf beroept de artiest zich op de vrijheid van meningsuiting.

De Franse minister van Binnenlandse zaken Manuel Valls wil al langer dat Dieudonné's show 'Le Mur' zouden worden afgelast. Ook andere politici tolereren het antisemitisme van Dieudonné M'bala M'bala (artiestennaam Dieudonné) niet. Zo vroeg president Hollande de lokale autoriteiten gisteren 'waakzaam en inflexibel' te zijn.

Aanvankelijk besloot de rechter gisteren nog dat het optreden in Nantes mocht doorgaan, omdat het verbod 'onwettig' was. Maar twee uur voor de aanvang van zijn show verbood de Raad van State zijn voorstelling alsnog.

Over een Joodse journalist zei Dieudonné: 'Als ik hem hoor praten, denk ik: ach, de gaskamers... Jammer.'

Quenelle
De komiek staat bekend om zijn botte anti-Joodse opmerkingen. Hij is negen keer veroordeeld, onder meer voor laster en discriminatie. In november kreeg hij nog een boete van 28.000 euro, omdat hij in een videoclip de spot dreef met de Holocaust. In België loopt sinds vorig jaar een strafonderzoek tegen Dieudonné, wegens het aanzetten tot rassenhaat tijdens een optreden in Luik.

Zijn uitingen zijn omstreden. Zo bedacht Dieudonné de 'quenelle', een gebaar waarbij een hand naar de andere schouder wordt geheven en de andere hand met gestrekte arm naar beneden wordt gehouden. De Franse minister van Sport Valérie Fourneyron noemde het een "nazigebaar met een duidelijk antisemitisch karakter", maar volgens fans is de quenelle niets anders dan een signaal tegen de gevestigde orde.

Over de Joodse journalist Patrick Cohen zei Dieudonné: "Als ik hem hoor praten, denk ik: ach, de gaskamers... Jammer." Ook had hij het over Dominique Straussssss Kahn, waarbij hij de sssssss zo lang uitsprak dat het klonk als het sissen van een gaskraan.

Uitleg Dieudonné
In een interview uit 2010 met het Iraanse PressTV legt Dieudonné uit waarom zijn uitingen niet als aanstootgevend moeten worden gezien. Hij zegt geen grappen te maken over het lijden zelf, maar over de manier waarop de zionisten 'die het land besturen' het leed exploiteren.

"De Holocaust is in Frankrijk een soort religie geworden, een onderwerp waar we niet over kunnen praten. (...) Andere gebeurtenissen waar mensen ernstig hebben geleden, zoals slavernij in Franse kolonies, of de oorlog in Algerije, krijgen nooit aandacht."

Met zijn humor wil Dieudonné laten zien dat Frankrijk met twee maten meet. "Er is maar één herdenking van een gebeurtenis die veel lijden heeft veroorzaakt: de Holocaust." Dat de Franse autoriteiten een hiërarchie aanbrengen in het menselijk lijden noemt hij "obsceen".

Dieudonné hekelt de regering, die steeds meer druk uitoefent op artiesten, vindt hij, "vooral op mij direct". "Juist voor artiesten en cabaretiers, die mensen laten lachen, zou de vrijheid van meningsuiting moeten gelden."

Aanhangers Dieudonné
Fans zijn woedend. Ze gingen gisterenavond de straat op en brachten de 'quenelle', als eerbetoon aan hun idool. Ook werd in de rij voor het theater Zénith in Nantes het volkslied aangeheven. Sommige aanhangers stonden met ananassen in hun hand, een verwijzing naar een liedje van Dieudonné met als tekst 'shoah-nanas'.

Ook in bekende kringen is Dieudonné populair. De Franse voetbalinternational Nicolas Anelka vierde zijn eerste doelpunt voor zijn nieuwe club West Bromwich Albion met de 'quenelle'.

Ook Jean-Marie Le Pen, politicus van Front National, heeft zich laten fotograferen terwijl hij de groet brengt. De Franse marxist Alain Soral bracht de 'quenelle' bij het Holocaustmonument in Berlijn.

Dieudonné is bezig met een tour. Voor de komende dagen stonden onder meer voorstellingen gepland in Tours en Orleáns. Een administratieve rechtbank in Orléans besloot vandaag dat Dieudonné ook vanavond niet het podium op mag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234