Vrijdag 22/10/2021

Waarom 2008 het jaar van AC/DC, Guns N' Roses en Metallica was

Angus Young van AC/DC, Axl Rose van Guns N' Roses en James Hetfield van Metallica. Beeld UNKNOWN
Angus Young van AC/DC, Axl Rose van Guns N' Roses en James Hetfield van Metallica.Beeld UNKNOWN

Wat bracht het bijna voorbije jaar 2008 ons op cultureel gebied? De cultuurredactie van De Morgen blikt terug.

Vandaag in deel 1: de comeback van de oude hardrockers

Het muziekjaar 2008 zal de geschiedenis ingaan als dat van de grote comeback van AC/DC, Metallica en Guns N' Roses. De cd-releases van deze drie 'oude' groepen groeiden uit tot een ware hype. De hardrock leeft zeker nog, maar opvolging voor de 'oudjes' is niet in zicht.
Er werd wel eens lacherig over gedaan. "Nu nog een nieuwe van Nirvana en we zijn helemaal terug in het begin van de jaren negentig." Het is een boutade, maar tegelijk realiteit. Want in media- en muziekland werd het voorbije jaar nergens zo luid om gekraaid als over de nieuwe cd's van AC/DC, Metallica en Guns N' Roses. Over de kwaliteit van Black Ice, Death Magnetic en Chinese Democracy mogen de meningen dan uiteenlopen, één zaak staat vast: de drie releases waren stuk voor stuk een evenement.

Die grote hypes om AC/DC, Guns en Metallica zorgen tegelijk voor de vaststelling dat het metalgenre teert op zijn oude waarden. Er wordt haast uitsluitend uitgekeken naar groepen die twintig jaar geleden al hoge toppen scheerden. Terwijl in de alternatieve rockscene bands als Bloc Party en Kaiser Chiefs er wel in slagen om het in enkele jaren van de Botanique tot headliner van Pukkelpop te schoppen, zijn het op Graspop bijna pensioengerechtigden die de massa lokken.

"AC/DC, Guns en Metallica zijn en blijven bands van het volk", zegt Franky De Smet-Van Damme, zanger van het ter ziele gegane Channel Zero, nu bij Skitsoy. "Hun aanhoudende succes ligt in het feit dat ze enorm herkenbaar zijn. Zowel qua muziek, logo als look. Denk aan AC/DC en je ziet meteen Angus Young in schooluniform voor je. Hetzelfde verhaal met Guns N' Roses en Metallica. Het zijn sterke merken.

"Nieuwe groepen hebben dat niet. Bij Opeth, Amon Amarth of Trivium komt je niet meteen iets voor de geest. Slipknot is de enige band die daarop de uitzondering vormt. Die hebben dan ook wél succes. Dat er geen echte opvolging is, ligt volgens mij evenzeer aan het gegeven dat niemand klinkt zoals die mastodonten. Eigenlijk speelt AC/DC vrij eenvoudige muziek, harde blues. Maar niemand anders kan het brengen zoals zij. Het imago én de muziek kloppen. Het zijn de vlaggendragers van het genre, zij verdedigen het fort."

Volgens Niels Dierckx, hoofd marketing bij Universal Music België, is er geen eenduidige verklaring voor de aanhoudende hype van deze duivelse drievuldigheid. "Het zijn drie aparte gevallen. Bij Metallica was er sprake van een strak campagneplan waarin alles juist zat. De groep deed enkele zomerfestivals, liet slechts een beetje nieuw materiaal horen, en organiseerde in het weekend van de release in Berlijn en Londen een evenement dat fans zogoed als gratis konden meemaken. Ook de recente documentaire Some Kind of Monster (waarin een Metallica dat bijna ten onder ging zich volledig blootgeeft, WW) levert een bijdrage aan hun succes nu.

"Guns N' Roses is een ander verhaal. Een waarvan het jaar na jaar uitstellen van Chinese Democracy groter nieuws was dan de muziek zelf. Het is het vijftien jaar lange wachten dat de uiteindelijke release tot een hype maakte."

Weinig airplay
Waarom nieuwere hardrockgroepen niet echt doorbreken bij een breed publiek, is volgens Dierckx evenzeer verklaarbaar. "Metalmuziek krijgt erg weinig airplay op de radio. Als leek kom je er enkel mee in aanraking op een festival. Daar bereik je enkele tienduizenden mensen, terwijl je op Q-Music meteen aan een veelvoud daarvan wordt blootgesteld.

"Vandaar ook het aanhoudende succes van Guns of AC/DC: dat is in wezen nog steeds jeugdhuismuziek. Daar is iedereen mee opgegroeid, dat kennen ook de jonge tieners van nu. Het verklaart de stormloop op de Sportpaleisconcerten van AC/DC. Hardrock maakt eigenlijk het tegenovergestelde mee van r&b. Daar zijn de grote groepen van enkele jaren geleden alweer lang vergeten."

"Tegenwoordig gaat het voor een nieuwe metalband heel snel, maar kan het ook nog sneller gedaan zijn", weet Franky De Smet-Van Damme. "Als je een goed nummer maakt, vindt iedereen je geweldig. Maar als je volgende single niet even sterk is, lig je eruit. Terwijl: wat kun je Metallica verwijten? Dat ze het warm water niet meer uitvinden? Ja goed, dat hebben ze twintig jaar geleden al gedaan."

Gouden schoteltje
Volgens Peter Daems, de samensteller van het metalprogramma Volt op Studio Brussel, wordt er door jonge groepen nochtans veel goede muziek gemaakt. "Metal is altijd een vooruitstrevend genre geweest, en is dat nog steeds. Er zijn nog altijd jonge honden die ervoor gaan. Alleen is de muziekcultuur nu helemaal anders geworden dan vroeger. We hollen niet meer met z'n allen naar de winkel. Het internet en het gebrek aan geloof vanuit grote platenfirma's heeft veel kapot gemaakt."

Corey Taylor, de zanger die met Slipknot vorige week nog in de Antwerpse Lotto Arena stond, vindt dat ook werkethiek een rol speelt. "Veel van de bands die nu een platencontract krijgen, werken er niet meer voor om het te maken. Groepen als AC/DC, Van Halen en Black Sabbath kregen ook niet meteen alles op een gouden schoteltje. Ze zijn vaak door de hel gegaan, hebben zwarte sneeuw gezien. Vroeger moest je erg uitzonderlijk zijn om dit te mogen doen.
Nu komt er zoveel op ons af. Elke eikel die met Protools overweg kan, knutselt een album in elkaar in zijn kelder. Het klinkt wel, maar lukt het live? Dát blijft de belangrijkste graadmeter in dit genre. Groepen als AC/DC, Metallica en Guns staan hun mannetje op het podium. En er hangen mythische verhalen rond", beklemtoont Taylor. "Dat is een van de redenen waarom ook ik hen nog steeds graag aan het werk zie. Omdat ze groter zijn dan het leven zelf."

Of er ooit nog echte opvolging komt voor Metallica, Guns en AC/DC, daar is Peter Daems duidelijk in. "Om eerlijk te zijn: nee, ik zie niet nog een jonge groep uitgroeien tot dat kaliber. Het is hen niet meer gegund." Maar gelukkig zijn er dus nog die oude reuzen. Hun stalen hart klopt nog, luid en duidelijk. (Wim Wilri)

Morgen in deel 2: film in 2008

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234