Vrijdag 22/11/2019

Media

"Waar zijn de ondernemers en academici in 'De Slimste Mens'?"

'De slimste mens', de aflevering van 27 oktober 2015. In het midden zit Bart Verhaeghe (Uplace, Club Brugge). Hij was de laatste ondernemer in het programma, en lag er na twee beurten al uit. Beeld VIER

Een nieuw seizoen, een nieuwe discussie rond De Slimste mens ter wereld. Op Twitter klagen ondernemers en academici dat ze te weinig vertegenwoordigd worden in Vlaanderens populairste tv-quiz.  Klopt dat wel?

"Hoeveel ondernemers nemen deel aan De slimste mens?", vraagt econoom Peter De Keyzer zich af op Twitter. Om dan zijn vraag zelf te beantwoorden: "Nul." Manuel Sintubin, professor geologie aan de KU Leuven, ziet van zijn kant de academici ondervertegenwoordigd in de tv-quiz, die dit najaar aan zijn vijftiende seizoen begint. 

We slaan de cijfers er even op na. Dit jaar speelt er maar één academicus mee op een totaal van 34 deelnemers: de Spaanse Magaly Rodriguez Garcia, docent geschiedenis aan de KU Leuven. En inderdaad: nul ondernemers. Als we ook de cijfers van de voorbije tien jaar erbij halen, deden er doorgaans een à twee academici mee per seizoen, maar in totaal slechts acht ondernemers. Voor de laatste ondernemer moeten we teruggaan naar 2015, toen Bart Verhaeghe (voorzitter van Club Brugge en ondernemer achter Uplace) er na twee deelnames uit lag.

Marc Descheemaeker (ex-NMBS) speelde mee in 2013. Beeld VIER

De tweet van Peter De Keyzer lijkt dus geen loze klacht. "En niet alleen in De slimste mens ter wereld worden zo weinig ondernemers opgevoerd", zegt hij. "Ook in andere programma's, zoals Van Gils en gasten, zien we ze niet veel. Zo komen ondernemers in Vlaanderen nauwelijks in een positief daglicht te staan."

Vrouwen

Het is al een oude discussie, alleen zijn de protagonisten – ondernemers en wetenschappers – nieuw. In de eerste seizoenen kreeg de quiz het verwijt dat er niet genoeg vrouwen aan deelnamen. Dit seizoen is dan weer bijna de helft van de deelnemers van het vrouwelijke geslacht. Zit er een doordachte strategie achter het programma om ervoor te zorgen dat de deelnemers representatief zijn voor de rest van de bevolking? 

Gert Verhulst (Studio 100) speelde mee in 2014. Beeld SBS Belgium

"Er zit zeker geen strategie achter",  zegt persverantwoordelijke Lies Maesschalck. "We gaan wel op zoek naar een leuke mix. Maar we kiezen kandidaten vooral op hun persoonlijkheid, niet op hun uiterlijk of job." 

De selectieprocedure is ondertussen geen geheim meer. De redactie benadert personen die doorgaans bekend zijn bij het grote publiek, al zijn ze vaak geen mediafiguren maar komen ze vaak uit de kunsten of de sportwereld. Als de kandidaat-deelnemers toestemmen, gaan de makers van het programma na of ze geschikt zijn. Soms gebruiken ze daarvoor de caféproef, waarbij kandidaten De slimste mens naspelen in de achterzaal van een café. "We onderzoeken hoe ze quizzen en hoeveel ze weten", zegt Maesschalck. "Maar het voornaamste is dat ze plezier beleven aan het spel."

Karel Van Eetvelt (Unizo) speelde mee in 2015. Beeld VIER

Promoten

De vraag is natuurlijk of ondernemers en academici vragende partijen zijn om mee te doen aan een populair spelprogramma. "Telkens als academici zich in de media begeven, spelen ze eigenlijk op verplaatsing", zegt Rik Torfs, die drie seizoenen lang zetelde als jurylid. 

Hoewel er volgens hem binnen de universiteiten niet per se neergekeken wordt op professoren die aan spelprogramma's meedoen, hebben ze er minder bij te winnen dan politici of journalisten. "Die moeten zichzelf promoten", zegt Torfs. "Net als ondernemers zullen academici zich sneller afvragen of het risico op een slechte passage wel opweegt tegen de beloning."

Veel wetenschappers en ondernemers deden ook eerst media-ervaring op in andere programma's voor hun deelname aan De slimste mens. Zoals Studio 100-baas Hans Bourlon (finalist in 2007, die ook meedong naar de titel van 'allerslimste mens ter wereld'). Hij ziet geen graten in het lage aantal ondernemers in de quiz. "Er doen ook weinig landbouwers mee aan De slimste mens", zegt hij, "maar of dat nu problematisch is, weet ik niet."   

Wouter Torfs (Schoenen Torfs) speelde mee in 2013. Beeld VIER
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234