Zondag 25/08/2019

TV-trend

Vroeger kijken? Meer betalen

Sommige reeksen zijn eerst te zien op betaalzenders voordat ze werden uitgezonden door de zenders waarvoor ze werden ontwikkeld. Ook 'Amigo's' zal het zo vergaan. Beeld vtm

Maandag start de nieuwe VTM-reeks Amigo's, alleen is die niet op VTM te zien. De première is weggelegd voor zij die een extra abonnement op Telenet Play betalen. De rest van Vlaanderen kan ten vroegste binnen een halfjaar kijken. En de volgende jaren zal nog meer fictie, ook van de VRT en VIER, achter de betaalmuur verdwijnen.

"Een driegangenmenu van misdaad, humor en drama." Om de nieuwe reeks Amigo's aan te kondigen, pakt Telenet graag uit met grote woorden. Het verhaal over vijf ex-gevangenen die samen een restaurant en een nieuw leven beginnen is vanaf volgende week dan ook exclusief te bekijken op het betaalkanaal Telenet Play. En Netflix-gewijs zijn de tien afleveringen meteen allemaal beschikbaar zodat je in één ruk de volledige reeks kunt uitkijken. De VTM-kijker die geen abonnement heeft op Telenet Play, moet ondertussen nog even geduld uitoefenen. Telenet heeft de exclusieve rechten gekocht voor zes maanden. Pas daarna kan VTM haar eigen serie uitzenden.

Voor Telenet is Amigo's een extra troef in de strijd die het onder meer met Netflix voert. Nieuwe Vlaamse series moeten de Play-abonnees tevreden stellen en liefst nog wat nieuwe abonnees lokken. VTM kreeg het budget voor Amigo's dan weer makkelijker rond dankzij de verkoop aan Telenet. "Dit is een test voor ons", zegt Sara Vercauteren van Medialaan (VTM, 2BE). "Het is de eerste keer dat we het op deze manier doen en we willen kijken hoe de mensen reageren en wat de impact is op de kijkcijfers."

Zo'n exclusieve première op Telenet is niet helemaal nieuw - de Eén-serie Quiz Me Quick was drie jaar geleden al eerst op Telenet te zien - de verwachting is dat zo'n getrapt model de volgende jaren aan belang zal toenemen. VIER werkt aan nieuwe reeksen van onder meer Jan Eelen, Jonas Geirnaert en Philippe Geubels en lonkt daarvoor ook naar Telenet, dat voor de helft eigenaar is van VIER en VIJF.

"We zijn zulke modellen inderdaad ook heel concreet aan het bekijken", zegt woordvoerder Kristof Demasure. "Al betekent dat niet dat al onze nieuwe reeksen eerst op Telenet zullen worden uitgezonden." Ook met de VRT zijn er gesprekken om reeksen mee te financieren, zegt Nina Mallants van Telenet. "We hebben al heel veel films gesteund en krijgen veel positieve reacties van de sector, getuige de vele voorstellen die we ontvangen. Voor series zijn we met alle zenders in gesprek om samenwerkingsmogelijkheden te bekijken."

Beeld Nyk Dekeyser
Beeld Nyk Dekeyser
Beelden uit 'Quiz me Quick', een serie die drie jaar geleden al eerst op Telenet te zien was. Beeld Sofie Silbermann
De première van de VTM-reeks 'Amigo's' is niet voor VTM zelf, maar voor Telenet. Beeld vtm

Machtsspelletjes

Dat de zenders nu bij Telenet gaan aankloppen is opmerkelijk: bij de lancering van Telenets steunfonds voor Vlaamse producties in 2012, lieten alle zenders weten dat ze het Telenet-geld niet hoefden. SBS Belgium (VIER, Vijf) ging snel overstag, maar Medialaan en VRT hielden het been lang stijf. Omdat ze vonden dat Telenet naar eigen willekeur kon beslissen wie het geld gaf en wie niet, maar ook omdat ze vonden dat Telenet te weinig gaf.

"Telenet wilde dan bijvoorbeeld 200.000 of 300.000 euro betalen om een VTM-reeks in première uit te zenden, maar VTM vond dat die exclusieve rechten meer waard waren", zegt Tom Evens van de MICT-onderzoeksgroep (UGent). "Het waren ook machtsspelletjes, waarbij productiehuizen onder druk werden gezet om niet met Telenet in zee te gaan."

Alleen haalde de realiteit de zenders ondertussen in. Vlaamse fictiereeksen worden nog steeds in groten getale gemaakt en bekeken, de zenders hebben het steeds moeilijker om die investeringen terug te verdienen. De return op een serie als Vermist bijvoorbeeld, is de voorbije drie jaar gehalveerd. De belangrijkste reden is het uitgesteld kijken, dat vooral bij fictie wordt gebruikt. Omdat de meeste kijkers de reclameblokken doorspoelen, betekent dat minder reclame-inkomsten. Dat komt extra hard aan omdat de reclamemarkt de voorbije jaren sowieso al nauwelijks groei vertoonde.

"We hebben altijd al partners nodig gehad om fictie betaalbaar te maken, maar nu zijn dat er inderdaad meer dan vroeger", zegt Sara Vercauteren (Medialaan). Samenwerken met een bedrijf als Telenet is dan een goede oplossing, zegt Kristof Demasure (SBS Belgium). "Omdat fictie het meest wordt opgenomen, moet je slimme allianties aangaan waarvan beide partijen beter worden." Al is er bij Medialaan ook een andere reden, merkt Tom Evens op: de overname van VIER en VIJF door Telenet. "Als concurrent kan je dan niet het been stijf blijven houden en het Telenet-geld blijven weigeren."

Veldrijden

Fictie mag dan wel het belangrijkste genre zijn waar je dit ziet, maar ook bij sport wordt het steeds belangrijker. Een deel van het veldrijden is nu alleen op Telenet te zien, nadat de distributeur een deal sloot met Sporza. Wie televisie kijkt via Proximus, kan simpelweg niet meer kijken naar de meeste Superprestige- of wereldbekerwedstrijden. Sommige crossen zijn dan weer alleen te zien voor wie een betalend abonnement op Play Sports heeft.

"Telenet wil zijn pakketten zo interessant mogelijk maken en werpt zich zo op als de redder van van alles en nog wat: Vlaamse fictie, veldrijden, basket...", zegt Tom Evens. "En bij veldrijden is de volgende stap wellicht dat ze alles achter de betaalmuur gaan stoppen, al zullen de organisatoren van die crossen dat wellicht niet graag hebben. Als je 600.000 of 700.000 kijkers had op Eén en misschien maar 100.000 op Play Sports, dan zullen de sponsors ook minder gaan betalen."

Een deel van het veldrijden is alleen op Telenet te zien, nadat de distributeur een deal sloot met Sporza. Beeld Isosport

Tv-bonzen roepen al jaren dat de Vlaamse televisie te goedkoop is voor de kijkers, in verhouding tot het copieuze menu dat ze krijgen. De kijker zal steeds vaker de rekening gepresenteerd krijgen. Als het al niet via betaaltelevisie is, dan wel door een verhoging van de maandelijkse factuur. Die is immers ook nog relatief laag in vergelijking met veel andere landen. En dan zijn er nog de previews, waar zelfs de VRT op rekent om extra inkomsten te krijgen: in de nieuwe beheersovereenkomst zal de openbare omroep normaal de toestemming krijgen om programma's in preview aan te bieden. Wie iets vroeger wil zien en daar enkele euro's voor over heeft, zal dat kunnen. Tot voor kort was dat onbespreekbaar - Tony Mary struikelde er zelfs over na een conflict over Flikken - maar nu ziet niemand er nog graten in.

Ook VTM heeft zulke previews en experimenteert met nieuwe platformen als Stievie of VTM.be. Op die manier kan de kijker kiezen hoe en wanneer hij zijn favoriete programma's bekijkt en of hij daar extra voor betaalt. "Kijkers verwachten dat je op al die platformen aanwezig bent", zegt Vercauteren. "Het kijkgedrag is immers veranderd. Maar sowieso zul je alle programma's altijd gratis kunnen blijven bekijken op VTM." Al zou het Tom Evens niet verbazen dat VTM binnen enkele jaren met betaalkanalen uitpakt. "Zenders als VTM en VIER zullen wellicht naar een getrapt model evolueren, waarbij de content eerst op een betaalkanaal te zien is. Nu heeft alleen Telenet dat, waardoor al dat geld naar daar vloeit."

De conclusie is volgens Evens dan ook duidelijk: als we al die nieuwe series en hetzelfde sportaanbod willen blijven zien, zullen we dieper in onze buidel moeten tasten. "Ook in de landen rondom ons zie je dat", merkt Tom Evens op. "Steeds meer programma's verdwijnen achter de betaalmuur. We zullen dus meer moeten betalen, en de zenders zijn daar au fond ook niet tegen. Het geld zit niet meer in de reclamemarkt, dus moet je het bij de kijker halen."

Hoe wordt een tv-reeks betaald?

Terwijl het vroeger vrij simpel was om fictie te maken - de tv-zenders betaalden ongeveer alles - is het de voorbije jaren steeds complexer geworden om de financiering van tv-fictie rond te krijgen. Uit een onderzoek dat communicatiewetenschappers van de Gentse en Brusselse universiteit vorig jaar deden over de financiering van Vlaamse fictie, bleek onder meer dat het gemiddeld aandeel van de omroepen in de financiering de voorbije jaren daalde.

Bij een reeks die voor zijn financiering ook beroep deed op het Mediafonds, was de omroepbijdrage goed voor 38 procent van de totale financiering. Het Mediafonds was goed voor 24 procent van het budget, terwijl de tax shelter voor 29 procent zorgde. Product placement en citymarketing maakten het budget rond. Een reeks die met steun van het Mediafonds wordt gemaakt, kostte de voorbije jaren gemiddeld 4 miljoen euro. Reeksen zonder Mediafonds-geld kostten gemiddeld 2,9 miljoen euro. Bij zulke reeksen zijn de tv-zenders goed voor gemiddeld 63 procent van het budget.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden