Vrijdag 30/07/2021

ColumnDM Zapt

Voor de protagonisten van ‘Vijf jaar hier’ is dit een jaar als alle andere, voor sommigen zelfs een góéd jaar

Hamza uit 'Vijf jaar hier'. Beeld VRT
Hamza uit 'Vijf jaar hier'.Beeld VRT

Frederik De Backer zet de blik op oneindig. Vandaag: Vijf jaar hier.

Mijn favoriete kerstherinnering moet toch die keer zijn dat mijn beste vriend een gelnagel uit het fondueketeltje viste. Ik was er zelf niet bij, maar de herinnering aan de eerste keer dat ik me bij het aanhoren van die anekdote voorstelde hoe hij de rest van de avond ietwat bleek weggetrokken in stilte voor zich uit starend in de zetel doorbracht, is er een die ik koester.

Het zijn souvenirs als deze die ons straks moeten warm houden, omdat een Chinees vorig jaar per se een vleermuis uit zijn keteltje wilde vissen. Al bijna een jaar lang staan onze levens stil. Tot voor kort tastten we in het duister wat de toekomst betreft, en zelfs nu lui in witte jassen met naalden staan te zwaaien weten we eigenlijk nog altijd niet goed wie, wat en wanneer. Velen van ons zitten nog steeds thuis zonder inkomen, zonder iets omhanden, zonder dat ze hun naasten eens kunnen vastpakken. Sommigen hebben dierbaren verloren zonder deftig afscheid te kunnen nemen.

Voor de protagonisten van Vijf jaar hier is dit een heel leven. Een jaar als alle andere, voor sommigen zelfs een góéd jaar. Zo bracht Hamza, een jonge Palestijn, de eerste twintig jaar van zijn leven door in een Libanees vluchtelingenkamp. Stateloos, rechteloos en bovenal uitzichtloos. Wanneer we hem na een jaar in het asielcentrum van Koksijde zien verhuizen naar dat van Poelkapelle, horen we hem zeggen: “That doesn’t look like a prison at all.” Het feit alleen al dat die zin in iemand moet opkomen, als blijk van opluchting dan nog… Alsof hij de met pinnen bezette toegangspoort niet eens had opgemerkt.

Samira’s familie leeft in omheinde containers verspreid over Europa: een zus in Nederland, een zoon en kleinzoon in Griekenland, een dochter in Turkije. En dat zijn dan de gelukkigen die Irak wél konden ontvluchten – de rest van haar gezin zit daar nog. Behalve haar man, die is doodgefolterd. In bepaalde kringen wordt getoost op zo veel kerstsfeer. ’t Is niet dat die Samira de enige is die haar kroketten straks in haar eentje naar binnen mag werken, hoor je hen straks op Facebook klagen onder dit stukje.

Vluchten doe je nooit zonder reden. Wel, dat ze de situatie dáár dan oplossen, hoor ik balken in de nacht. Maar wat kun je doen als burger? Heeft zo’n reageerknopredenaar nog nooit van zijn leven een klantendienst proberen te bellen? Ergens zijn geld proberen terug te krijgen? Je tiert je bewusteloos om een verloren postpakket. Tevergeefs protest aan een loket in Pamel, het Bagdad aan de Dender – laat staan in het echte.

Het zou makkelijk zijn om dit stukje te besluiten met een verwijzing naar twee mensen die tweeduizend jaar geleden op de dool waren en onderdak vonden in een lege schuur. Maar ik zag er in Vijf jaar hier wel twee die hun uiterste best deden om zich aan te passen. Aan een sociaal onaangepast volkje dat ik alle gelnagels van de wereld toewens.

Vijf jaar hier, dinsdagavond om 21.20 uur op Canvas.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234