Dinsdag 07/07/2020

Boeken

"Vlaanderen kijkt neer op de strip"

Strips en de Boekenbeurs: niet zo'n geslaagd huwelijk.Beeld Bob Van Mol

Toont het boekenvak een zeker dedain tegenover strips? Of is het dan toch de schuld van de media? "Waarom staat men niet vaker stil bij het feit dat de strip op zijn eentje de algemene boekensector omhoogtilt?" Topauteurs over een gebrek aan erkenning. 

Een scène vorig jaar op de laatste dag van de Boekenbeurs. Op de signeerverdieping van Standaard Uitgeverij zitten Charel Cambré en Marc Legendre, auteurs van de bestseller Amoras, er wat verweesd bij. De bezoekers zijn naar huis, boeken worden in dozen gestapeld en standen worden afgebroken. Gemor klinkt. Twee weken lang hebben de Vlaamse media het meer dan ooit over de boekensector gehad. Grote afwezige in dat verhaal: de strip. Een jaar later weerklinkt identiek dezelfde plaat.

"Op het streeknieuws na, halen we als auteur amper de kranten, laat staan de televisie of de radio", zegt Cambré. "Stripmakers zijn in Vlaanderen geen bekende gezichten, terwijl het er in Frankrijk heel anders aan toegaat. Vorige week signeerde ik in het Franse Saint-Malo. De striptoppers worden er behandeld als sterren. Ze komen vaak in praatprogramma's, worden zelfs mediafiguren. Je ziet er kinderen serieuze strips lezen en de expo's zijn er fantastisch." Cambré maakt de vergelijking met de Antwerpse Boekenbeurs van 2014, waarin de strip het hoofdthema was. "Eindelijk erkenning, dachten we. Maar wie ook maar iets te maken had met strips, dacht toen hetzelfde: wat een gemiste kans. Je voelde de frustratie onder de auteurs. Kunnen we echt niet beter?"

Zijn partner in crime, Legendre, haalt het hokjesdenken aan. "Etikettenplakkers maken radio- en tv-programma's, bepalen de inhoud van een boekenbijlage, beslissen wie of wat salonfähig is en verwijderen uit verkooplijsten de titels die volgens hen een vertekend beeld van de realiteit geven. Ooit zei iemand van Boek.be me dat ze dat wel móésten doen, omdat er anders elke week wel een Suske en Wiske op nummer één stond. Dus tellen ze de strips niet meer mee. Sindsdien staat er elke week een kookboek op één. Een bundeling van recepten met een kaft rond is een boek, iets met tekeningen is dat niet."

Echte cultuur

Een week geleden schoot ook Merho (De Kiekeboes) uit zijn sloffen na een interview met Carlo Van Baelen, ex-directeur van het Fonds voor de Letteren, in Gazet van Antwerpen. "Hij sprak over de economische toestand in het boekenvak. De kookboeken zou de meubelen redden, wist hij. Het woord strip kwam in zijn verhaal nergens voor. Grappig was evenwel dat onderaan bij dat artikel de top tien van die week werd gepubliceerd. De Kiekeboes stond op nummer 2, en in de top 20 van die week stonden zes striptitels. Ik maakte dat al eerder mee in de gloriejaren van Piet Huysentruyt. In een halfjaarlijkse top tien stond ik met drie De Kiekeboes-titels in de top 5, waarbij ook de eerste plaats voor mij was. Huysentruyt stond op nummer 2. Maar wat was de algemene teneur in de media? Huysentruyt voert de boeken-top tien aan."

Ook Merho maakt de vergelijking met Frankrijk. "De mentaliteit is daar, alsook in Wallonië, totaal anders. Strips maken er deel uit van de cultuur. Er is respect. Ook voor de mainstreamstrip. Hier wordt dat genre met een zeker dedain bekeken."

Bestsellers

David Steenhuyse buigt zich als hoofdredacteur van stripspeciaalzaak.be, de meest bezochte Vlaamse stripnieuwssite, al jaren over de wekelijkse bestsellerslijstjes die boek.be verwerkt. De strip bekleedt daarin, op z'n zachtst gezegd, een unieke positie. "Boek.be filtert de strips uit de lijstjes. Opmerkelijk, want niet zelden bestaat die lijst tot een derde uit striptitels. Sterker: in de algemene top tien vormen zes striptitels geen uitzondering. In de media zie je daar niets van. Het is zelfs zo dat geen enkele krant de strip-top tien publiceert."

Waarom die lijst überhaupt wordt opgesplitst? "In de officiële lijst staan alle genres bij elkaar. Maar er is ook een apart tabblad waarin wel de kookboeken, kinderboeken en non-fictie worden opgenomen, maar niet de strips. Waarom? Boek.be is niet de kwade speler. Het zou op vraag zijn van een stripwinkel uit Hamme die redeneerde dat de strips uit de top tien-lijstjes - De Blauwbloezen, Thorgal, Jommeke, Blake en Mortimer... - te krijgen zijn in zowel de boekhandel als supermarkten, tankstations en kiosken. Niet zo voor andere boeken. Zo zou er geen 100 procent normale dekking zijn van de totale verkoop." Bovendien, zo benadrukt Steenhuyse nog, geven stripwinkels hun verkoopcijfers niet zomaar door.

"Akkoord, percentsgewijs behoort de stripsector bij de kleinere marktspelers, maar als zo'n kleine sector er desondanks mee voor zorgt dat de hele boekensector omhoog wordt getild, dan is het toch opmerkelijk dat daar niet over gecommuniceerd wordt."

Als bewijs stuurt hij de recentste globale top tien door. Daarin drie strips: F.C. De Kampioenen, Jommeke en De Kiekeboes. Die laatste prijkt op nummer 1, net boven Jeroen Meus en Pascale Naessens. "Hm, dat is zelfs een wat zwakke stripweek", voegt Steenhuyse toe.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234