Woensdag 11/12/2019

Film

Vlaamse filmstorm op komst: de 10 Vlaamse films van het najaar

'Galloping Mind', het langverwachte debuut van Wim Vandekeybus. Beeld KFD

Ondanks een tegenvallend 2014 en een zwak begin in 2015, regent het dit najaar nieuwe Vlaamse films. Wij presenteren de tien die u moet zien.

Toen op het Filmfestival van Cannes bekend raakte dat de afwerking van Belgica, de nieuwste van Felix Van Groeningen, extra tijd in beslag zou nemen en de release met een halfjaar uitgesteld werd, merkte je een zekere verslagenheid onder de vele Vlamingen aan de Côte d'Azur: het zou nog wel een tijdje duren eer we ons nog eens zouden kunnen laten gelden op de internationale markt.

Na een tegenvallend 2014 en een zwak begin van 2015 - waarin de beste films geen publiek vonden en de verwachte hoogvliegers wat tegenvielen - is het geweldig te kunnen constateren dat de Vlaamse, bij uitbreiding Belgische film, alles in zich heeft om de komende maanden records te verpulveren.

Hadden we dat dan niet zien aankomen? Eigenlijk niet. Je kunt niet inschatten hoe goed de beginnelingen zullen zijn. Dat heb je natuurlijk met die aanhoudende stroom talent. Ieder jaar zijn er veel meer mensen die voor het eerst een langspeler maken, dan dat er filmmakers zijn die de kans krijgen om een tweede of een derde te maken. Maar het niveau van de opleidingen blijkt zo hoog, de ploegen waarmee debutanten kunnen werken zijn zo geroutineerd en beslagen, dat wie debuteert, soms meteen gensters slaat. Hans Van Nuffel (Adem), Bas Devos (Violet), Benny Vandendriessche (Drift), Adil El Arbi en Bilall Fallah (Image), Jonas Govaerts (Welp), veel van de meest spraakmakende films van de voorbije jaren waren debuten. Dit najaar is het niet anders. Maar liefst zeven Vlaamse filmmakers laten nog voor Nieuwjaar voor het eerst een langspeler op het publiek los.

Tien nieuwe Vlaamse films in vier maanden tijd, het is van het goeie te veel. Je weet op voorhand dat sommige films hun publiek niet zullen vinden. En dat is doodzonde, want er zit echt veel kwaliteit tussen. Te beginnen met Galloping Mind (9/9) van Wim Vandekeybus. Een beginneling. En natuurlijk ook niet.

Galloping Mind, 9/9

Wim Vandekeybus is zo'n typisch voorbeeld van iemand die ook zonder het bestaan van een Vlaamse filmindustrie vroeg of laat wellicht een film zou gemaakt hebben. De beroemde choreograaf maakte al langer dansfilms en liet die produceren door een man die voor hem werkte, Bart Van Langendonck. En door zijn ervaring met het produceren van die dansfilms, kreeg Van Langendonck de smaak van het produceren van films te pakken en werd hij uiteindelijk ook de producent van Rundskop.

In feite heeft Vandekeybus dus zijn eigen producent klaargestoomd voor het grote werk. Jaren geleden al zou Galloping Mind eigenlijk de eerste langspeelfilm worden van Savage Film, de productiemaatschappij van Van Langendonck. Maar het complexe en hoogst ambitieuze project dat eerst in Brazilië zou gedraaid worden, daarna in Zuid-Afrika en uiteindelijk in Hongarije belandde, had zijn tijd nodig om gemaakt te worden.

In ieder geval, de film ís er ondertussen en mag er zijn. Galloping Mind speelt zich af in een wereld die niet bestaat. En toch. Hij zegt dat liefde iets is waar je moet voor vechten. Of zoiets. En dat het noodlot onontkoombaar is. Evengoed gaat hij over een tweeling die uit elkaar gerukt wordt en in een apart milieu opgroeit. Hij zegt heel veel. Te veel misschien. Wilde paarden die uit zee komen, clandestiene radioprogramma's, zwerfhonden, straatkinderen, bendes, criminaliteit: Wim Vandekeybus verliest zich in een veelheid van ideeën. Maar al die ideeën zijn ondergedompeld in waanzinnig mooie beelden die met zo'n debiet passeren dat je sowieso een unieke ervaring meemaakt.

Dit alles overgoten met een soundtrack van Mauro Pawlowski en Marc Ribot, zodat je aan het eind lang niet al je impressies moet geabsorbeerd hebben om Galloping Mind te kunnen smaken. Het is zoals Natali Broods zegt, de Vlaamse actrice die naast Jerry Killick de hoofdrol vertolkt: "Het is een hogehartslagfilm, een trip. Aan het eind maakt het niet uit of je iets gemist hebt of niet, het is één brok gevoel", besluit ze.

Café Derby, 16/9

Lenny Van Wesemael liep ook al lang rond met een uit het leven gegrepen verhaal dat erom vroeg om verfilmd te worden. Uit haar eigen leven dan nog wel. Café Derby had nooit zo'n rijk verhaal kunnen zijn, was het verzonnen geweest. Wim Opbrouck heeft er zijn mooiste filmvertolking ooit aan te danken.

En niet alleen hij.

Iedereen acteert op topniveau in dit aangrijpende, lichtkomische drama over een man die overal een businessopportuniteit ruikt, maar geen neus voor zaken heeft. Dat blijkt nog maar eens als hij zijn hele gezin meesleept in een avontuur waarvan hij overtuigd is dat het hem rijk zal maken. Het is 1985, de paus komt naar België en zal een mis opvoeren op de (toenmalige) luchthaven van Sint-Denijs-Westrem. God ziet alles, maar niet dat daar een café leeg staat waar de 100.000 gelovigen die dag zullen passeren. Verwacht dus een film met croque-monsieurs, pintjes, koffies en warme chocomelk en nog veel meer warme gevoelens.

Oprechte Vlaamse charme, sfeer van weleer en mooie muziekjes uit de jaren tachtig en uit de muziekdoos van Lady Linn. Zij nam de soundtrack voor haar rekening, en stopte daar evenveel speelsheid en levenslust in als Van Wesemael destijds in haar videoclips.

'Café Derby', oprechte Vlaamse charme en de sfeer van weleer. Beeld KFD

Cafard, 23/9

Al even ambitieus is Cafard, nog zo'n project van een beginneling die er eigenlijk geen is. Jan Bultheel is een routinier. Heeft enorm veel animatie gedaan in de tv- (Hazentem Internationaal) en reclamesector. Maar Cafard was dat persoonlijk prestigeproject waar hij al jaren mee rondliep. Het relaas van de eerste pantserbrigade ter wereld, die Belgisch was en tijdens WO I de wereld afzwierf.

Een dergelijk verhaal in live-action verfilmen zou onbetaalbaar geweest zijn. Bultheel doet het in animatie, gebruikmakend van de motion capture procedure om Wim Willaert en Sebastien Dewaele aangrijpende vertolkingen neer te laten zetten. Ook hun Oostendse accent lenen ze aan hun personages. Tot enkele jaren geleden zou Cafard zelfs als animatiefilm onbetaalbaar geweest zijn, maar het vak is zodanig geëvolueerd dat Bultheel, met een kleine ploeg en in een stijl die extreem uitgepuurd is, dit huzarenstukje tot een goed einde kon brengen. Nu lijkt het alsof de pagina's van de betere striproman tot leven komen.

'Cafard': aangrijpende animatiefilm over WO I met Wim Willaert en Sebastien Dewaele. Beeld September Films

Terug naar morgen, 30/9

Ook heel mooi, en eveneens een project van een geroutineerde beginneling, is Terug naar morgen van Lukas Bossuyt. Zelfs nu Vlaanderen al jaren uit de modder is geklauterd en de norse boer met zijn knol veilig op stal staat, ga je ervan uit dat het niet Vlaams kan zijn als er niet minstens één personage is dat zwaar onder het leven gebukt gaat. Vandaar dat 'Flemish Misery' lange tijd wel een passende naam zou geweest zijn voor een eventuele Vlaamse golf. Maar de Vlaamse film van tegenwoordig durft anders te zijn, durft divers te zijn. Zoals Terug naar morgen. Waarin vooruitgekeken wordt en naar oplossingen wordt gezocht.

Een verhaal dat zich afspeelt aan de universiteit van Leuven, waar in de niet zo verre toekomst een professor een manier vindt om te communiceren met mensen uit zijn eigen verleden. Terugkijken mag, aanraken niet, zo beseft hij. Maar zal hij kunnen weerstaan aan de verleiding om bepaalde fouten uit het verleden recht te gaan zetten, ook al is hij zich bewust van de grote gevaren die met een mogelijke ingreep in de tijd gepaard kunnen gaan?

Koen De Graeve, Robrecht Vanden Thoren en Karina Smulders acteren uitstekend. Charlotte Anne Bongaerts is een revelatie, en Matteo Simoni is gedoemd om een superster te worden, die hiermee tot ver over de grenzen tegen de muren van menig meisjeskamer zou kunnen belanden. Schaamteloze romantiek van het betere soort. Zo verstandig dat de universiteit van Leuven en de stad Leuven hun goeie naam aan dit project durfden te koppelen.

'Terug naar morgen': Vlaamse scifi met een sterrencast. Beeld Johan Voets

D'Ardennen, 14/10

Of Antwerpen en de Ardennen zo blij zullen zijn met D'Ardennen, het langspeelfilmdebuut van Robin Pront dat zich in Antwerpen en de Ardennen afspeelt, moet nog blijken. In Gent zijn ze in ieder geval wel content, want D'Ardennen mag er het Film Fest openen. En dat heeft de film niet alleen te danken aan een indrukwekkende cast die wordt aangevoerd door Veerle Baetens, Kevin Janssens en Jeroen Perceval.

Die laatste schreef jaren geleden al het toneelstuk dat hij samen met Robin Pront tot een script bewerkte. De film die eruit voortvloeide, is een bikkelharde misdaadfilm die bij momenten ook tot lachen aanzet. Vandaar wellicht dat zij die de film al mochten zien, zich wel vaker laten ontvallen dat D'Ardennen hen doet denken aan het werk van de gebroeders Coen of Tarantino.

"Ik zeg Tarantino", zo vertelde Erik Van Looy ons eerder, "maar wat Robin doet, heeft vooral ook een heel eigen karakter. Ik vond dat Patrick Duynslaegher (artistiek directeur van Film Fest Gent, red.) het heel goed omschreef als een mix van misdaaddrama en auteurscinema. Soms waan je je in een soort Pulp Fiction-universum. Maar soms heb je ook het gevoel dat je naar een film van de gebroeders Dardenne zit te kijken. Het is een heel fascinerende, krachtige mengelmoes van genres.

"Zijn kortfilms hadden dat trouwens ook. Robin heeft twee kortfilms gemaakt, Plan B en Injury Time, die allebei ook ruw, een beetje gewelddadig zijn, af en toe ongelooflijk geestig en tegelijk ook emotioneel wel iets te vertellen hebben over het leven. En over de misdaad en de rand van de maatschappij. Heel straffe, verrassende cinema. En dat zeg ik niet omdat hij mijn vriend is."

'D'Ardennen': Tarantino van eigen kweek? Beeld Savage Film/Maarten Verminck

Black, 11/11

Net zoals Robin Pront zijn Adil El Arbi en Bilall Fallah jonge vissen uit de Woestijnvis-bokalen. Het was hun debuutfilm Image, een prent die met wat kleingeld gedraaid werd, die er de deuren voor hen opende, en natuurlijk ook wel de faam die Adil aan zijn titel van Slimste Mens overhield.

Hun nieuwste worp komt op wapenstilstand uit, en kan je eigenlijk wel een oorlogsfilm noemen. Zelf pitchen ze hun film als "een moderne Romeo & Juliet in het getto van Brussel". De film is Frans gesproken, al geraakt Martha Canga Antonio even vlot uit haar woorden in het Vlaams en nog een stuk of wat andere talen. "Echt iemand voor ons", zegt Adil. "Kan internationaal doorbreken." En dat zijn de heren ook van plan. Zo snel mogelijk liefst. Of Black, hun bewerking van de boeken Black en Back van Dirk Bracke, hen al richting Hollywood zal helpen, valt nog af te wachten, maar de ambitie is er in ieder geval. En dat ze talent hebben, daar twijfelen we intussen ook niet meer aan.

Jubilee general, 28/10

Hoe fel het er in Black ook zal aan toegaan, het grote geweld (als het op het in beweging brengen van de massa aankomt), mag verwacht worden van de toegankelijke films. F.C. De kampioenen: jubilee general legt nu al aan om de records van de eerste film, die 750.000 toeschouwers lokte, te verpulveren.

Voor minder doet Jan Verheyen het ook niet. Net nu hij zich als regisseur een zekere sérieux mocht gaan aanmeten, na Dossier K. en Het Vonnis, twee films die ergens over gingen, pakt Verheyen uit met een film die vooral gemaakt lijkt om geconsumeerd te worden. De regisseur krijgt vast al natte dromen van de gedachte dat zijn naam nog hoger op die top 10-lijst van best bezochte Vlaamse films aller tijden kan prijken dan nu al het geval is.

Zonder dat er nog maar een fragment is vrijgegeven van de film, die gezien de korte productietijd, in een snelkoker tot stand kwam, is de verkoop al op volle toeren aan het draaien. Drie dagen nadat de opnames waren beëindigd, begon op 14 augustus de voorverkoop van de tickets en prompt waren in alle bioscopen de eerste vertoningen uitverkocht.

Arm Vlaanderen is rijk genoeg om zich dergelijke onzin massaal te permitteren. En maar goed ook, want de Vlaamse cinema heeft commerciële successen nodig om experimenten toe te laten en te blijven evolueren.

'F.C. De Kampioenen: jubilee general', prematuur kassasucces. Beeld Independent Films

Safety First, 16/12

Aanvankelijk stond de Kampioenen-film geprogrammeerd voor de kerstvakantie, maar toen ook de mannen van Safety First zich ongegeneerd diezelfde releasedatum toeëigenden, besloten de Kampioenen wijselijk plaats te maken. Gelukkig. Zoniet zouden ze elkaar flink wat schade hebben berokkend. Want Safety First mikt even ongegeneerd op de massa.

Al komt diezelfde zestiende december ook The Force Awakens uit, de nieuwe Star Wars, en zet niet iedereen zo vlot de stap van het kleine naar het grote scherm. Vraag dat maar aan Witse en de Foute Vrienden. Voor Matteo Simoni en Ben Segers is Safety First de derde film waarin ze in het najaar te zien zullen zijn. Als we daar maar geen indigestie aan overhouden. Hun eerste missie hebben de mannen van Safety First in ieder geval tot een goed einde gebracht. Tomorrowland, waar ze voor de veiligheid instonden, bleef van rampen gespaard.

Wat mannen willen, 25/11

"Vrouwen zijn eigenlijk de quizmasters van de natuur", zei Ben Segers eerder in de gedaante van Luc Turlinckx in Safety First. "Die schotelen je altijd maar vragen en problemen voor en jij moet die oplossen."

Zelf weet Ben uiteraard Wat mannen willen. Dit regiedebuut van Filip Peeters moet een romantische komedie en een pretentieloze feelgoodmovie worden die vooral amusement wil brengen. Na Stany Crets is Peeters dit jaar al de tweede acteur die achter de camera plaatsneemt. Zijn film is een Vlaamse bewerking van een prent die in Duitse en Nederlandse vorm (Mannenharten) al haar succes bewezen heeft. Als Peeters slaagt voor dit ingangsexamen, en de massa naar de kassa krijgt, dan is hij misschien vertrokken voor een tweede carrière.

Wat mannen willen: mocht het een vraag zijn, vele mannen zouden antwoorden "Bier, seks en vrouwen." Maar niets daarvan. Ze willen liefde, de heren uit de film. Van dames als Nathalie Meskens en Evelien Bosmans.

Ay Ramon!

Wat Talpe wil, is niet meer voor kinderen geschikt. Free Souffriau moet het dus stellen zonder haar Toby in Mega Mindy versus Rox (9/12). Maar gelukkig voor haar zijn er andere grote mensen die van kinderachtigheden houden. Zoals ook Stijn Coninx en Hugo Matthysen die met Ay Ramon! (28/10) de grote Vlaamse Sinterklaasfilm hopen te maken. Wat Jan Decleir daarin speelt, kunt u wellicht raden, maar wat Matteo Simoni, Evelien Bosmans, Pieter Embrechts en Tom Van Dyck spelen, verklappen we lekker niet. Vroeg of laat hoort u het wel, ook als u het niet ziet. Het moet een beetje verrassend blijven.

'Ay Ramon!', Stijn Coninx en Hugo Matthysen gaan in zee met Sinterklaas. Beeld Paradiso

Vlaams in andere talen

Dat Vlaamse acteurs in anderstalige films te zien zijn, is niet meer zo verrassend. Maar een Amerikaanse film van een Vlaams productiehuis is dat wel. Diary of a Teenage Girl (21/10) is de eerste productie van het Amerikaanse kantoor van het Belgische productiehuis Caviar. Producent is de CEO van dat bedrijf, Bert Haemelinck. En onder meer de montage van de film gebeurde helemaal in de Belgische kantoren, door Koen Timmerman en Marie-Hélène Dozo. Een film die meteen voor trofeeënkasten vol prijzen zorgde, voor uitbundige kritieken en heel veel controverse.

Het verhaal gaat over een vijftienjarig meisje, met brio vertolkt door Bel Powley, dat ontdekt hoe aangenaam seks wel kan zijn. Minder leuk is dat ze tot die ontdekking komt door wat ze beleeft met de vriend van haar moeder. Hij is Alexander Skarsgard, zij is Kristen Wiig.

Schitterende cast dus en eigenlijk een hele schitterende film, die zich afspeelt in flowerpowertijd, voorzien is van een geweldige soundtrack en van zeer geestige animatie, want de jongedame die het wil maken als cartooniste ziet de tekeningen in haar puberale dagboek af en toe tot leven komen. Zet maar 'must' naast die titel.

Evenzeer een must is een film waar Laura Verlinden, Johan Leysen en Johan Heldenbergh in schitteren, en Tom Audenaert en Viviane Demuynck in figureren: Le tout nouveau testament (2/9) van Jaco Van Dormael. Ronduit hilarisch hoe de dochter van God haar vader een lesje leert. Die vader is een echte smeerlap en woont in Brussel. En hij wordt vertolkt door Benoît Poelvoorde. Alleen als u kortademig bent, hebt u een excuus om dit niet te zien, want u zult naar lucht happen van het lachen. En nu maar hopen dat Van Dormael na zijn geweldige, maar zeer moeilijke Mr. Nobody met deze toegankelijke en zeer optimistische ode aan de vrouw de massa kan bekoren. Cannes was er alvast dol op. En heus niet alleen omdat Catherine Deneuve het bed induikt met een gorilla. Als u van uzelf houdt, dan mag u zich deze vitamine van een film niet onthouden.

Brusselaar François Damiens speelt ook een grote rol in de film en was eveneens in Cannes te zien in een belangrijke rol in Les cowboys, het langspeelfimdebuut van Thomas Bidégain, de scenarist van Un prophète, De rouille et d'os en A perdre la raison. Naast Robbie Cleiren en Amaryllis Uitterlinden speelt Sam Louwyck een bijrolletje in die film. En ook in Belgian Disaster (30/9) is Louwyck van de partij. Een Waalse prent waarvan we alleen kunnen hopen dat ze beter is dan de titel suggereert.

Opvallend trouwens hoe goed het Vlaams talent uit de voeten kan in het Frans. Dat de taal van Molière geen geheimen meer had voor Matthias Schoenaerts wisten we intussen, Veerle Baetens lijkt ook uitstekend stand te houden in het Frans. We moeten het voorlopig met de trailer stellen van Un début prometteur (30/9) van Emma Luchini en kunnen daaruit afleiden dat ze straalt als een zomerse zon, en in het Frans al even goed zingt en klinkt als in het hillbilly-Engels. De mannen liggen er aan haar voeten, en ze liggen daar goed.

Kristen Wiig en Bel Powley schitteren in de Vlaamse productie 'Diary of a Teenage Girl'. Beeld Lumiere
Francois Damiens in de Frans-Belgische coproductie 'Les cowboys'. Beeld Antoine Doyen/Lumiere
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234