Zaterdag 11/07/2020

AchtergrondLa Casa Del Artista

Vincent van Gogh hervond in de Borinage weer wat levensmoed

In dit huisje in Cuesmes, Henegouwen, begon Vincent van Gogh na een zware periode weer te schetsen en schilderen.Beeld Alamy Stock Photo

Waar en hoe leefden beroemde kunstenaars? Deze week: het huurhuis in de Borinage, van Vincent Van Gogh.

Zundert, Nuenen, Etten, Parijs, Amsterdam, Den Haag, Auvers-sur-Oise, Arles: er zijn best wat plekken die zich graag Van Gogh-dorp of -stad noemen. Maar ook tijdens een Belgische staycation kunnen we in Van Goghs voet­sporen treden. Of beter: pater­sandaalsporen. Want toen Van Gogh (1853 – 1890) in 1878 op zijn 25ste in de Borinage aankwam, wou hij, net als zijn vader, prediker worden. 

Zelfportret, 1887.Beeld RV

Dankzij zijn brieven aan zijn broer Theo is zijn parcours in de Henegouwse mijnstreek goed te volgen. In Petit-Wasmes kon hij voor 30 BEF per maand een kamer huren op de boerderij van Jean-Baptiste Denis. Daar kreeg hij in januari 1879 goed nieuws: hij kon als evangelist aan de slag. Die job nam Vincent zo serieus, dat hij arme mijnwerkers regelmatig geld, eten of kledij toestopte. Hij probeerde even sober als hen te leven, dus wou hij zelfs zijn ‘chique’ huurhuis bij boer Denis inruilen voor een povere barak. En toch was hij geen goede evangelist. Van Gogh sprak gebrekkig Frans, begreep het dialect niet en preekte niet overtuigend. Zijn contract werd dan ook niet verlengd.

Beeld rv

Gefrustreerd verhuisde hij in augustus 1879 naar Cuesmes. Eerst huurde hij er een kamer bij predikant Edouard Francq, daarna bij zijn buren: de familie Decrucq. Dat huisje bestaat nog: in de jaren 70 is het van de sloop gered en sindsdien verbouwd tot bescheiden Van Gogh huismuseum. Origineel werk zie je er niet, wel foto’s, ­documenten, meubilair en objecten uit die zware tijd. Mentaal zat hij er zo aan de grond, dat zijn vader hem zelfs naar een psychiatrische instelling in Geel wou sturen.

Maar als autodidact vond Vincent weer levensmoed in de kunst. Meneer Tersteeg, zijn vroegere baas bij kunsthandel Goupil & Co in Den Haag, stuurde hem een schetsblok en verf op. En Van Gogh sloeg aan het tekenen en schilderen in zijn piepkleine kamer. “Het is hier al zo klein en dan staan er ook nog twee bedden: dat van de kinderen en het mijne”, schreef hij aan zijn broer Theo. Als echte loopbaancoach moedigde die Vincent aan om zich als kunstenaar te lanceren. 

Beeld rv

Op zoek naar een groter atelier en naar gelijkgestemde zielen, verhuisde hij in oktober 1880 naar Brussel. Maar de mijnstreek kroop onder zijn huid. In 1888 schreef hij aan kunstenaar Eugène Boch: “Als u ooit naar Petit-Wasmes gaat, wil u dan checken of boer Jean-Baptiste Denis en mijnwerker Joseph Quinet er nog wonen? Kan u hen zeggen dat ik de Borinage nooit vergeten ben en dat ik hen nog steeds graag zou terugzien?”

Maison Van Gogh, Rue du Pavillon 3, Cuesmes, maisonvangogh.mons.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234