Dinsdag 26/05/2020
Beatles Ringo Starr, Paul McCartney, George Harrison en John Lennon in 1969.

The Beatles

Vijftig jaar na de split van The Beatles: ‘Het werd allemaal te groot, en de spanningen te fel’

Beatles Ringo Starr, Paul McCartney, George Harrison en John Lennon in 1969.Beeld © The Hollywood Archive

Vandaag is het 50 jaar geleden dat The Beatles splitten. De moeder aller scheidingen, waar vele fans nu nog steeds om treuren. Hoe werd die scheiding toen bekendgemaakt? En hoe kwam ze aan? Grote fans van toen blikken terug.

Over hun breuk is het laatste woord ook vijftig jaar na datum niet gezegd. Op zich zat het er al even aan te komen. In de zomer van 1966 stopten The Beatles al met optreden. “Het werd allemaal te groot, en de spanningen te fel”, zei Paul McCartney destijds in Humo. “We wilden wel voortdoen, maar het kon niet omdat we The Beatles waren.”

Uiteindelijk was het diezelfde McCartney die op 9 april 1970 een persbericht verstuurde naar enkele Britse journalisten, om zijn eerste soloplaat aan te kondigen. Daarin reveleerde de muzikant ook zijn “break with The Beatles”, wat de dag erop resulteerde in de krantenkop ‘Paul quits The Beatles’. Er was geen stap meer terug.

Het eerste optreden van Paul McCartney in ons land na The Beatles, op 22 augustus 1972 in Cine Roma in Antwerpen.Beeld rv

“Ik heb dat nieuws op het radio vernomen”, vertelt Armand Plottier (65), voormalig journalist van De Morgen. “In mijn ogen was het Paul McCartney die de stekker er had uitgetrokken. Ja, ik was kwaad op hem. Twee jaar later kwam hij met zijn band Wings optreden in de Roma in Antwerpen, en uit principe ben ik daar niet naartoe gegaan. En met mij vele anderen, de zaal was zelfs niet uitverkocht. Achteraf bekeken was dat natuurlijk een flater. Vandaag vult de ex-Beatle met gemak de wei van Werchter.”

Roet in het eten

Onder fans is lang gespeculeerd wie The Beatles echt uit elkaar liet spatten. De interne strubbelingen waren natuurlijk al langer bezig. In de zomer van 1969 had John Lennon zijn eigen exit bij de band al intern aangekondigd. Maar omdat niet duidelijk was hoe definitief hij dat bedoelde, werd dat nooit gecommuniceerd. 

“Dit is de moeder aller scheidingen”, vindt Jo Klaps (58) van ontwerpstudio Brussels Lof. “Ze hadden goud in hun handen en hebben dat opgegeven. De grote discussie kwam er toen McCartney zijn schoonvader als nieuwe manager wou aanstellen. Brian Epstein, hun oude manager, was gestorven, maar die schoonvader was voor de rest van de groep misschien iets te familiaal. Zij wilden in zee gaan met Allen Klein, waardoor er nog meer discussies ontstonden. Zo besloten om even uit elkaar te gaan. En dat zijn ze gebleven.”

Het resulteerde in twee kampen, van twee ex-Beatles en hun respectieve echtgenotes: Lennon en de kunstzinnige Yoko Ono, McCartney en fotografe Linda Eastman. “De vrouwen hebben veel roet in het eten gegooid”, denkt zanger Paul Michiels (71). “Maar ik denk ook dat Lennon het Beatles-zijn wat beu was, waarop hij met Yoko One naar New York is verhuisd. In interviews heb ik gelezen dat McCartney nog regelmatig bij hun ging aankloppen, maar Lennon deed dan alsof hij niet thuis was. Ik denk dat het op was, in een huwelijk is dat ook zo. Als ze weer samen waren gekomen, was dat nooit hetzelfde geweest.”

The Beatles in betere tijden, tijdens de ‘Ed Sullivan Show’ in 1964.Beeld AP

Volgens fotograaf Charlie De Keersmaecker (44) blijft het onwaarschijnlijk dat twee zulke grote songschrijvers samen in een band zaten. “De manier waarop ze songs schreven lag ook mijlenver uiteen, wat de breedte van hun publiek wel verklaarde”, zegt hij. “Ze waren complementair, dus de één hoger plaatsen dan de ander gaat niet. Maar als je de beelden bekijkt van de Beatlemania, dan besef je welke gigantische druk er op die jonge gasten lag. Volwassen worden, vriendinnetjes krijgen, het hoort bij het leven. Maar de roem zal zijn tol hebben geëist op hun vriendschap. De schuld van de breuk lag dus zeker niet bij één persoon.”

Ook Liliane Saint Pierre (71) was een grote fan. Op het moment van de breuk was ze zelf al actief in de muziekindustrie, onder meer aan de zijde van de Franse zanger Claude François. “Fans duiden natuurlijk graag een schuldige aan, maar in muzikantenmiddens werd er over de split niet gesproken”, vertelt ze. “Je mag niet onderschatten hoe zwaar het bestaan is van zo’n supergroep. Leuk gaan optreden in een gezellig cultureel centrum, dat was niet meer mogelijk, hé. Dat verklaart waarom er ook nooit een reünie is gekomen. Toch geloof ik dat ze ook echt buddy’s waren. Al was het maar om de liefdevolle manier waarop Paul over John en George sprak tijdens zijn Sportpaleisconcert in 2012.”

George Harrison, Paul McCartney, Ringo Starr en John Lennon op de hoes van het album 'Abbey Road' uit 1969.Beeld Ian McMillan, C/O Apple Corps

Flauwe platen

Een halve eeuw later is het een onmogelijke opdracht om aan jongere generaties uit te leggen wat hen zo groot maakte, vindt muzikant en radiomaker Jan Hautekiet (64). “Voor mij heeft dat natuurlijk te maken met de leeftijd waarop ik de groep leerde kennen, vijftig jaar later staat hun muziek nog steeds als een huis. Met Abbey Road hebben ze op een geweldige manier afscheid genomen. Want hadden ze het nog vijf jaar langer uitgehouden, had dat misschien geresulteerd in herhaling of flauwe platen. Ze waren ook niet plots van de aardbol verdwenen, Lennon en McCartney waren al bezig met soloprojecten. Nee, ik was niet in de rouw.”

“Mensen die zeggen te weten waarom The Beatles uit elkaar zijn gegaan, hebben het altijd mis”, besluit Mark Lewisohn, Beatles-historicus en auteur van Tune In (volume 1 of history trilogy The Beatles: All These Years). “De split van The Beatles is niet het gevolg van een enkel ding of persoon, het was een opeenstapeling van momenten en gebeurtenissen. Zoals ik in mijn boek schreef, zouden The Beatles ook nooit voor altijd bij elkaar blijven, omdat hun essentie ging over persoonlijke groei, inclusief uit elkaar groeien. Ze gingen uit elkaar omdat ze alles hadden gedaan. En dat was de juiste beslissing.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234