Woensdag 17/07/2019

Muziek

Vijftien voetzoekers voor VRWRK: "We voelden elkaars pijn en lieten die over een ander heen spoelen"

VRWRK Beeld Bruce Mazibuko

Hoe weergaloos het langverwachte debuut van VRWRK (spreek uit als vuurwerk) klinkt, kon u hier al lezen. Maar wie of wat stak de lont in het kruitvat? We spraken met de Belgisch-Britse groep over liefdesverdriet, comic books, platen, de duisternis van Francis Bacon, de schetsen van Stanley Kubrick, psychoanalyse en lsd.

Kan een gebroken hart leiden tot een bezielde plaat? Wel in het geval van VRWRK. Niet zo lang geleden werd de groep door het Britse muziekblad NME omschreven als “brainiacs”, maar dat is slechts deels waar. Soul en bezieling hebben een even groot aandeel in het geluid van Thieu Seynaeve, Jergan Callebaut en Salem Khazali. Geen wonder. De eerste twee werken vandaag in Londen als psychiater en psycholoog, en de wonden én wonderen van de geest kregen vonden inderdaad hun weg naar On the Outside. Khazali, een grafisch ontwerper en Londenaar met roots in Marokko en Sierra Leone, kleurde dat geluid dan weer soulvol in op hun debuut. Maar wie of wat deed het vuur in VRWRK hoog oplaaien? 

1. Een schoendoos in Londen

Thieu: “Deze plaat is gemaakt in onze piepkleine flat in Londen. We wonen in Haggerston, tussen Shoreditch en Dalston. Het is een levensgrote schoendoos, eigenlijk. Maar er valt gelukkig heel wat natuurlijk licht binnen, en we krijgen dankzij dat grote venster ook een prachtig uitzicht op de stad. Die omgeving was heel inspirerend voor het schrijven. In Molenbeek werkten we voordien in een industriële omgeving, en dat sijpelde door in onze muziek. Erg donker, vaak kil. Voor ons tekent 'Different Crowd' die verhuis naar Londen nog het best. Die verandering van decor was een vlucht van een vroeger leven, waarin Jergan en ik het gevoel hadden vast te zitten. Tegelijk speelde een verlangen naar iets anders en nieuws. ‘Different Crowd’ slaat op zoveel verschillende aspecten: we wilden een nieuw publiek aanboren, een nieuwe sound."

De schoendoos in Londen waar VRWRK zijn debuut opnam. Beeld Thieu Seynaeve

Jergan: “Die song heette vroeger ‘Voices’ en was altijd de intro voor onze concerten. In de alleroudste versie was het zelfs mijn sollicatie-brief bij VRWRK. Oorspronkelijk had ik die muziek geschreven voor Max (Colombie; van Oscar and the Wolf; gva).”

Salem: “Jergan en Matti (Thieu; gva) wilden graag dat ik er een tekst op schreef, maar dat lukte maar niet. Pas toen ik zonder het te weten op de allereerste demo van die song stootte, werkte het voor me. Zonder het te weten schreef ik de tekst bij dezelfde song waar ik zo lang mijn tanden op stuk beet. ‘Different Crowd’ gaat voor mij over het zoeken, vinden en verliezen van mensen." 

Thieu: "Ook het vinden van Salem als stem, betekende het betrekken van a different crowd binnen VRWRK. We ontdekten hem via SoundCloud. We waren helemaal weg van een song die niet meer dan vijftig plays had, maar zò onwaarschijnlijk goed klonk dat onze vingers jeukten om er zelf iets mee te doen. Dat nummer werd uiteindelijk herwerkt tot ‘Outsiders’ .

Jergan: “In de originele versie voelde je een seksuele spanning broeien tussen Salem en de zangeres, al werd die niet uitgesproken (of geconsumeerd, verzekert Salem; gva). Die erotische spanning hebben we uiteindelijk vervangen door synths.”

2. Identiteitscrisis

Thieu: “Toen we naar Londen verkast waren, vertelden we onze familie altijd dat het geweldig met ons ging. Maar eigenlijk voelde het aan alsof we in de hel waren beland. Een jaar geleden gingen Jergan en ik allebei door dezelfde drastische veranderingen: belangrijke relaties waren afgesprongen, en we braken ook ineens met het leven dat we zo goed kenden in België. We gingen door een soort identiteitscrisis, en dat in een ruwe, harde stad als Londen. Dat hakt er wel in, hoor. Maar zoals het vaak gaat: als iemand of iets je in het gezicht slaat, word je wakker geschud. Toen de winter voorbij was, werden we op slag optimistischer. En dat hoor je zeker aan deze plaat.”

“In ‘You Feel Me (Utterly Amazing)’ merken we die verandering zelf het best. Eerst was het eerder een popsong, maar toen de lyrics erbij kwamen hebben we die in een rave-remix gegoten. De song klinkt nu euforisch, maar op zo’n manier dat die overdreven vreugde iets lijkt te verbergen. We duwen de negatieve shit helemaal weg, zelfs al werden we zelf geplaagd door grote onzekerheid.”

3. Francis Bacon - ‘Five Decades’

Fotoboek met schilderwerken van Francis Bacon. Beeld Francis Bacon

Thieu: “Ik heb dit boek van Marie (Wynants, fotografe; gva) gekregen. Ze vond dat heel wat van zijn werk leek op het onze, zonder dat we dat zelf beseften. Je kan inderdààd heel wat parallellen trekken. Zijn levensverhaal was natuurlijk veel tragischer (lacht). Maar Bacon ging tijdens zijn leven ook altijd tegen de stroom in, en vond het werkproces belangrijker dan het einddoel. Nog belangrijker voor ons was hoe hij de werkelijkheid vervormde: hoe zie jij jezelf, hoe zien anderen jou? Je bekijkt jezelf immers voortdurend in een spiegel, en het gaat allemaal om die perceptie. Vandaar de ogen op de hoes. Binnen de groep projecteren we ook voortdurend zaken op elkaar. Je merkt waarschijnlijk wel dat we in de psychologische sector zitten, hè (lacht). Tot de ontdekking van Francis Bacon waren we heel erg geïntrigeerd door fotografie, maar eigenlijk bleken we meer met schilderkunst op te hebben.”

Salem: “Aan een schilderij kan ook eindeloos geschaafd worden. Een penseeltrekje hier, een detail daar, … Een echte schilder denkt nooit aan het moment waarop zijn werk af zal zijn. En zo was het ook bij ons.”

Thieu: “Om terug te komen op dat spiegeleffect: ‘I’ll be your Mirror’ van The Velvet Underground speelde voortdurend door mijn hoofd. Londen werd de spiegel die we onszelf voorhielden: onze fysieke context veranderde, en zo zijn ook wij als mens en muzikant veranderd. Ik heb België daardoor opnieuw leren waarderen: ik voelde me indertijd onbegrepen op de werkvloer. Maar in Londen kwam ik erachter dat ik toen mijn eigen negatieve gevoelens projecteerde op anderen. Bovendien is het leven in Brussel een stuk makkelijker dan in Londen: het eten alléén is goedkoper en lekkerder (lacht). Maar dat respect voor ons verleden hoor je nu ook op de plaat: ‘Your Touch’ verscheen eerder al op een EP. VRWRK bestaat eigenlijk door de verschillende fases die Vuurwerk heeft gekend. Het hele collectief waar we ooit mee werkten, had zeker een belangrijk aandeel op deze plaat.”   

4. Dr. Robert A. Glover - ‘No More Mr. Nice Guy (a proven plan for always getting what you want in love, sex and life)’

Thieu: “Ik ben een grote fan van zelfhulpboeken. Géén grap. En dit is één van mijn favorieten. Gert (Malfliet, drummer; gva) lachte ons tijdens repetities wel eens uit, omdat Jergan en ik steeds probeerden om Mr. Nice Guy te spelen. We wilden andere mensen altijd een goed gevoel geven, waardoor we een web van bullshit rond onszelf begonnen te weven (lacht). Dit boek gaat over hoe je dat web doorbreekt. Ik moet wel eerlijk bekennen: een paar ideeën die in het boek staan beschreven, heb ik uitgeprobeerd. Dat was soms teleurstellend: I still don’t always get what I want.

Jergan: “Wat ik er aan overhield, was dat als je altijd de lieve jongen probeert te zijn, je je eigen waarden opzij schuift. Als je dàn niet krijgt wat je wil, borrelt frustratie op. En ineens betrap je jezelf er op, dat je ineens niet meer zo'n fijne kerel bent. Het is efficiënter om van meet af aan eerlijk te zijn. Dan ben je inderdaad niet altijd the nice guy, maar nemen mensen wel meer aan van je.”

Thieu: “Door die nice guy-tactiek raakten we indertijd bijvoorbeeld gevangen in onze relatie. We probeerden ons lief te behagen, maar zoiets werkt op den duur contraproductief.”

5. Mihaly Csikszentmihalyi - ‘Creativity’

6. 'Beautiful Losers (Contemporary Art and Street Culture)'

Jergan: “Csikszentmihalyi was de eerste psycholoog die creativiteit analyseerde als een proces, en niet als een eindproduct of kwaliteit. Wat ons meteen terug bij Francis Bacon brengt.”

Thieu: “En ook bij Beautiful Losers, een boek dat ik kreeg van Rick Roels, met wie ik ooit VRWRK ben begonnen. We studeerden geneeskunde in Leuven, en we waren de losers die zich een hele dag opsloten in een slaapkamer om muziek te maken. Als we dan ergens speelden, mochten we blij zijn dat er vijf mensen zouden opdagen. Wij waren écht die beautiful losers (lacht). Nu ja, ik beschouwde mezelf vooral als een mislukkeling, maar hij zag daar de schoonheid van in. Nu pas kan ook ik daar de schoonheid van inzien. Zelfs op de allerslechtste dagen in de studio trok ik mezelf op aan die gedachte om door te zetten: de schoonheid van muziek, en de schoonheid van ons drietal sleurde me door zo'n rotdag. Toen we deze plaat maakten, dachten we ook geen moment na hoe een publiek mogelijk zou reageren. We deden dit helemaal voor onszelf. Al is het ook wel schoon dat andere mensen deze muziek net zo goed vinden (lacht).”

Beautiful Losers, een boek over kunst en straatcultuur. Beeld Beautiful Losers

7. 'The Watchmen'

Thieu: “In deze graphic novel is er een personage dat voor rijen televisieschermen zit. Zijn focust rust op geen enkel scherm, maar alle info sijpelt of stroomt binnen. En hij maakt er een synthese van. Met deze plaat hebben we dat ook zelf ervaren: op een bepaald ogenblik konden we niet eens meer onderscheiden wiens gevoelens er nu precies in de teksten en muziek slopen. Ik voelde de pijn van Jergan en hij liet die van mij over zich heen spoelen.”

graphic novel Beeld The Watchmen

Thieu: "We nemen onszelf erg serieus - psychiater en psychologen hebben nu eenmaal die neiging (lacht). Maar in die lawine van indrukken maakten we ons ineens nergens druk over: alle stijlen, genres en persoonlijke ontboezemingen slorpten we op… en plots was de plaat af."

Jergan: “(knikt:) We moesten alle zelfopgelegde druk eerst naast ons neer zien te leggen. Vragen als: wat zullen anderen over ons denken? Zal iemand het leuk vinden? We hebben verdomme een popplaat gemaakt! Eens die angst overwonnen was, ging alles van een leien dakje.”

8. The Streets - ’Weak become Heroes” -

9. Sébastien Tellier - 'Sexuality'

Thieu: “Voor mij is "weak become heroes" de ultieme zin van The Streets. Ik overweeg zelfs al tien jaar over om die zin te tatoeëren op mijn lichaam. Die lyric zegt eigenlijk alles over mij, en eigenlijk ook over ons als groep. We namen vrede met onze eigen zwaktes en gebreken, en probeerden er iets moois mee te doen. Overigens: in de hiphopstijl en de frasering van Jan Maarschalk Lemmens van Glints, die meezingt in ‘New Flow’ op On the Outside, schemert ook de stem van Mike Skinner door.”

Jergan: “We moéten het natuurlijk ook over Sébastien Tellier hebben, als we het over muzikale invloeden hebben.”

Thieu: “Sébastien Tellier heeft zonder twijfel een stempel gedrukt hebben op onze sound in ‘You Feel Me’. I love that album to pieces. Zelfs het artwork met de naakte vrouw is prachtig.”

10. Sampha - ‘Process’

11. Caribou - ‘Swim’

Salem: “Voor mij is Sampha dan weer één van de lichtende voorbeelden. De manier waarop hij songs schrijft, is zowel figuratief als reflectief. Zijn taal is ook bijzonder visueel.”

Thieu: “Voor ons was de ontdekking van Sampha een openbaring. Als je geen native speaker bent, spoelen songteksten van heel wat Britse artiesten over je heen. Dankzij Salem zijn we méér op lyrics gaan letten.”

Jergan: “Muzikaal en sferisch is Caribou dan weer van groot belang geweest voor het hele album, maar vooral voor ‘Face It’. Die saxofoon en percussie, de synths en de zanglijnen die samenvloeien aan het eind: we werden overduidelijk beïnvloed door Caribou.” 

Thieu: “In ‘Face It’ hebben we het trouwens over het post-breakupgevoel. Na een breuk schuif je in eerste instantie je eigen verantwoordelijkheden af, en beschuldige je de andere. Tot het besef langzaam doorsijpelt: face it, man. You’ve been a dick. Deal with it.

12. Leonhard Emmerling - 'Basquiat'

Salem: “Ik word nogal geobsedeerd door het idee van iconen, sinds Amy Winehouse. Eén van de eerste platen die ik gekocht heb, en die me midscheeps raakte, was Back to Black. Toen zij stierf, was ze al een soort icoon geworden. Hoe iconen omgaan met die status, benieuwt me enorm. Zo ook bij Basquiat. Dit boek vertelt zijn rise to fame.”

Boek over de rise-to-fame van Baquiat. Beeld Taschen

Jergan: “Ook in ons artwork sluimert de geest van Basquiat, vind ik. Het is hoogst subjectief is en persoonlijk.”

Thieu: “(tegen ons:) Basquiat had wel eens de neiging om de werken van zijn vriendin te overschilderen, zei je net. Dat komt ons ook bekend voor (grinnikt). Wij konden vaak heel defensief reageren op kritiek, en dat was dan reden te méér voor de anderen in de groep om daar komaf mee te maken. Jergan identificeerde zich bijvoorbeeld zodanig met ‘Voices’ (nu heet de song ‘Different Crowds’; gva) omdat hij het voor zijn toenmalige vriendin had geschreven - ik weet zelfs dat de eerste werktitel ‘Charlotte’ was. We hebben die song toen anoniemer gemaakt, en daarna is de muziek doorheen zoveel transformaties gegaan, dat Jergan er nauwelijks nog iets van zichzelf in herkende.”

Salem: “Je kunt zeggen dat ik Basquiats linkerhand was, en Matti de rechterhand in die song. Dat fluctuerende songproces heeft ook de dynamiek binnen de groep veranderd: op het ogenblik dan we merkten dat we vrede konden nemen met die drastische aanpassingen, was het een makkie om ook andere nummers onder handen te nemen.”

Jergan: “Toen beseften we dat deze plaat een werk van teamplay zou worden.”

13. Eckhart Tolle - The Power of Now (a guide to spiritual enlightenment)

Jergan: “Salem doet aan mindfulness, en ook dat hebben we geëxploiteerd op deze plaat. Ik wil niet te new age-achtig klinken… “

Thieu: “… maar yoga, spirituele verlichting en de kracht van psychedelica - it’s a big thing in London now. Er zijn veel mensen die lsd ontdekken, en er wordt heel veel onderzoek gedaan naar het openen van je geest. Daarom staan die ogen ook op de hoes. Het was een psychedelische ervaring voor ons, in die zin dat het onze ogen opende voor onze geest. On the Outside is een werk van introspectie. Zo heb ik dit jaar ontdekt dat ik een groot ego heb, en dat ik de voorbije jaren blind was voor alles wat ik heb... of had. In ons Londense appartement zette ik dat ego opzij. Ik vond een eenheid met Jergan en Salem. Dat gevoel is zéker binnengeslopen op ‘Hearts Beating in Sync’. In een publiek gebeurt het trouwens létterlijk, dat de hartslag simultaan klinkt, wanneer mensen samen zingen of in de maat klappen. Daardoor ervaart je in een publiek soms zo'n geluksgevoel of een gevoel van eenheid. Die community-vibe is in Londen daarom erg groot. Mensen zingen samen in een koor, zelfs als ze niet religieus zijn. En in de praktijk waar ik werk, spelen collega’s muziek na de uren.”   

14. Jack Kerouac - ‘On the Road’

Thieu: “Ik ben gek op On the Road . Dat boek is geschreven vanuit het perspectief van Sal Paradise, Kerouacs alter ego in het boek en de ik-persoon. Kerouac was de woestijn ingetrokken om de Boeddha te vinden, om een openbaring te beleven, en spirituele verlichting te krijgen. Maar door alle drugs en drank die in zijn bloedbaan zaten, raakte hij onderweg in een staat van ontwenning. Pas nuchter vond hij "God", maar eigenlijk vond hij zichzelf - gelouterd van drugs."

"In andere personages zijn onder andere Allen Ginsberg (als Carlo Marx; gva) te herkennen. Ginsberg hoor je in de laatste song op onze plaat ook even gesampled worden: “the soul is electricity in banks”. Die kwam voor op een oude demo van Salem, en we vonden de quote zo goed dat we beslisten om die ook op deze plaat te zetten. Net als Carl Gustav Jung die in een silly accent herinneringen ophaalt aan zijn elfde levensjaar, waar hij plots beseft: I am. Ik besta, en ik kan mezelf onderscheiden van àlle andere zaken ter wereld. Dat vond ik zo treffend, zo wijs, zo accuraat.”

15. Stanley Kubrick - '2001: A Space Odyssey'

Thieu: “Iedereen is natuurlijk razend enthousiast over de film, maar voor mij is het fotoboek van Taschen nog zoveel interessanter. Kubrick schetste alles in de film uit, tot de meest ingewikkelde details. En toen werkte hij eindeloos lang aan de film, tot hij een meesterwerk voor zich zag. Voor mij gaat het over doorzettingskracht, dit boek van Taschen. Zelfs toen ik me emotioneel en financieel blut voelde, of het einde niet meer in zicht zag, trok ik me recht aan de gedachte: deze plaat gaat zichzelf niet maken. We mogen de kantjes er niet afrijden, geen illusies creëren. Alles moet écht zijn, en geperfectioneerd.”

Salem: “Dankzij Kubrick kunnen nu eindelijk zeggen dat we mogen terugkijken op iets dat we oprecht hebben gemaakt, en even oprecht goed vinden.”

'On the outside' is net verschenen bij Universal.

VRWRK speelt op 25/10 in de AB, Brussel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden