Vrijdag 03/02/2023

boeken

Vier pittige prentenboeken om met uw koters de krokusvakantie door te komen

Een beeld uit 'Heb jij misschien Olifant gezien?' Beeld rv
Een beeld uit 'Heb jij misschien Olifant gezien?'Beeld rv

Eén krokus maakt de lente niet, maar vier nieuwe, pittige prentenboeken komen aardig in de buurt.

Patrick Jordens

De grote verdwijntruc

Sommige prentenboeken halen hun charme uit het feit dat de maker met de lezer een geheim deelt waar de protagonist van het verhaal buiten staat. In het geval van Heb jij misschien Olifant gezien? wordt dat trucje op de spits gedreven. Olifant vraagt een jongetje om verstoppertje te spelen en waarschuwt vooraf dat hij er heel erg goed in is. We krijgen een reeks grappige taferelen te zien waarbij die volumineuze grijze massa van Olifant onmogelijk te negeren valt: achter een smalle boomstam, onder een te krappe lampenkap, of in het tuinhuisje. Alle pogingen ten spijt verdwijnt de kolos nooit helemaal uit ons gezichtsveld, integendeel. Alleen het jongetje merkt zijn gigantische vriend niet op, zelfs niet als hij er met zijn neus zowat bovenop staat.

null Beeld RV
Beeld RV

David Barrow tekent voor een uiterst geestig en oogstrelend debuut. Hij kan erg goed overweg met licht en schaduwpartijen, en voor sommige details lijkt hij zich als een kind te hebben geamuseerd met morsige waterverf. Het geeft een speelse en spontane touch aan een boekje waar jong en oud pretentieloos plezier mee zullen beleven.

David Barrow, Heb je misschien Olifant gezien? ***, Gottmer, 32 p., 13,99 euro (2+)

De verbeelding aan de macht

Een lieve rosse krullenbol is dol op tekenen, maar papier is hem te klein en in de drukke stad vindt hij nauwelijks plek voor zijn krijttekeningen. Wanneer hij in een verlaten deel van de haven wel plaats vindt, leert hij er de oude, sympathieke Anselmo kennen. Die heeft daar een schildersatelier, waar de jongen naar hartenlust kan experimenteren met kleur en verf. Tot Anselmo op een dag besluit terug te keren naar zijn geboorteland, het land van de papegaaien.

null Beeld RV
Beeld RV

Sanne te Loo is een ongetwijfeld getalenteerd tekenaar. Schitterend is bijvoorbeeld het contrast tussen de beelden van de verlaten haven in sepiatinten, en de kleurenpracht van Anselmo's schilderatelier. Aan sfeer ontbreekt het zeker niet in dit ingetogen boek, alleen rammelt het een beetje wat het verhaal betreft: het vertrek van Anselmo komt wel erg plots, het happy end zo mogelijk nog plotser. Maar als ode aan de kinderlijke verbeelding en het belang van de nodige erkenning daarvoor is Dit is voor jou bepaald hartverwarmend.

Sanne te Loo, Dit is voor jou ***, Lemniscaat, 32 p., 13,95 euro. (4+)

De ontgoocheling van God

De ark van Noah is een oerverhaal dat al talloze malen is bewerkt en herverteld. Met Alle dieren drijven voegen de Nederlandse illustrator Van Haeringen en schrijver Samson daar nog een ge(s)laagde versie aan toe. Niet door het in een actueel kleedje te stoppen - ze blijven vrij dicht bij het bronmateriaal - maar de toon is behoorlijk anders. Samson kiest ervoor om het te vertellen vanuit het perspectief van God.

Al meteen op de eerste pagina schreeuwt die zijn ontgoocheling in de mensheid uit ("Rommelmakers! Ruziezoekers! Rotzooitrappers!"). Door die directheid én door het ritmische binnen- en buitenrijm van de tekst word je als vanzelf het verhaal in gezogen. Later wordt die God meer een toeschouwer, of een soort partner in crime, die behoedzaam weer vertrouwen in de mens krijgt: hij smeedt een pact met Noah en ziet hoe die de boot bouwt, zijn familie optrommelt en van alle dieren twee stuks inlaadt.

null Beeld RV
Beeld RV

Een van de meest vindingrijke pagina's in het boek is de bijna eindeloze opsomming van alle aanwezige beestjes, tegen een achtergrond van gietende regen: het ritme van de woorden krijgt een echo in de onafgebroken stroom van vallende druppels. Mooi en grappig is ook hoe God reageert op Noahs idee om er een duif op uit te sturen, op zoek naar land. "Hij had het natuurlijk ook gewoon aan mij kunnen vragen", klinkt zijn jaloerse reactie. Is God ook maar een mens? Zo zit Samsons trefzekere tekst vol fijne doordenkertjes die zich pas na herhaaldelijke lectuur prijsgeven.

null Beeld rv
Beeld rv

Ook Van Haeringens beeldtaal is geïnspireerd en poëtisch: door louter met spreads te werken, suggereert ze de onmetelijkheid van de wereld (de blik van God), en ze vindt een goede balans tussen het ongrijpbaar mythische van dit oude verhaal en het herkenbaar kleinmenselijke.

Van Haeringen en Samson bewijzen overtuigend dat sommige verhalen het - dankzij eigen accenten - verdienen om opnieuw en opnieuw te worden verteld. En al helemaal in tijden waarin God reden genoeg heeft om ontgoocheld te zijn.

Gideon Samson en Annemarie van Haeringen, Alle dieren drijven ***, Leopold, 32 p., 14,99 euro. (6+)

Als een wrede droom

Hoe vertel je een kind over het lot van vluchtelingen? Wat kan een prentenboek toevoegen aan de duizelingwekkende cijfers en de hartverscheurende beelden op Het journaal? Bijzonder veel, zo blijkt uit Morgen is een ander land.

De Cock brengt op indringende, maar nergens loodzware wijze het relaas van een meisje dat samen met haar moeder wegvlucht uit hun land van herkomst. Na de gewelddadige dood van haar zusje beseffen ze dat het daar te gevaarlijk is geworden. In de laadbak van een vrachtwagen moeten ze zich verstoppen achter een paard om stiekem de grens over te geraken. Het meisje houdt zich stoer, deels om haar moeder tot steun te zijn, en in gefragmenteerde flashbacks kijkt ze terug op haar korte maar (te) bewogen leven. En droomt ze voorzichtig van een betere toekomst.

null Beeld rv
Beeld rv

Het hoofdpersonage wordt niet afgeschilderd als een eendimensionaal slachtoffer. Het meisje is in de eerste plaats een gewoon en weerbaar kind, dat dol is op de avonturen van ruimtereizigers, over een gezonde portie fantasie en inzicht beschikt en niet kan kiezen welke knuffel ze zal meenemen als de dag van vertrek aanbreekt. Net daardoor, omdat de identificatie groot is, komen de omstandigheden des te schrijnender aan.

De Cock geeft die talrijke mensen wier leven op het spel staat als ze blijven waar ze wonen, een gezicht en een hart. Want dat oorlog een misdadig monster is, verbloemt hij evenmin, al laat hij zich daarvoor niet verleiden tot sensatiebeluste of bloederige taferelen. De verdwijning van het jongere zusje en de onzekerheid omtrent het lot van de vader spreken in al hun suggestiviteit voor zich.

Ook Chielens' haast sprookjesachtige illustraties zijn erg fraai: op een subtiele manier smokkelt ze een oosterse sfeer in haar motieven en kleuren. Ontwapenend knap ook is haar portrettering van het meisje: als een kranige meid, de blote benen gestoken in stevige schoenen die ze nooit of te nimmer uittrekt.

null Beeld RV
Beeld RV

Chielens' grootste verdienste ligt in het feit dat ze een geheel eigen beeldtaal creëert die iets surreëels uitstraalt, waarbij verbeelding en werkelijkheid met elkaar worden verweven. Soms lijkt het een vreemde, wrede droom, maar we weten wel beter.

Morgen is een ander land is een artistiek kwalitatief en maatschappelijk relevant boek dat een beschamende actuele realiteit tot diep onder de huid brengt.

Michael De Cock en Trui Chielens, Morgen is een ander land ***, Querido, 56 p., 17,50 euro. (8+)

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234