Zondag 12/07/2020

Film

Videoclipregisseur Melina Matsoukas waagt de sprong naar het grote scherm met ‘Queen & Slim’

Queen (Jodie Turner-Smith) en Slim (Daniel Kaluuya) spelen in de film een Afro-Amerikaans koppel dat op de vlucht slaat.Beeld RV

Melina Matsoukas, al jaar en dag hofleverancier van videoclips voor Beyoncé, zet met Queen & Slim de stap naar langspeelfilms. Topregisseurs als David Fincher, Michel Gondry en Spike Jonze gingen haar vooraf. Zijn videoclips het perfecte opstapje naar een succesvolle carrière in de filmwereld?

Melina Matsoukas: er zit niet alleen muziek in haar naam, ook haar werk is ervan doordrongen. De 39-jarige Amerikaanse begon vijftien jaar geleden videoclips te regisseren voor bekende rappers als Ludacris en Lloyd Banks. In 2007 katapulteerde Beyoncé haar carrière naar een (veel) hoger niveau toen ze haar vroeg om een clip te maken bij haar nummer ‘Green Light’. Het werd de eerste in een reeks van twaalf samenwerkingen, met als hoogtepunt de politiek getinte (en dus controversiële) video van ‘Formation’, waarin Beyoncé gedrapeerd ligt op een zinkende politiewagen.

Met een klantenbestand waarin ook klinkende namen als Lady Gaga (‘Just Dance’), Rihanna (‘We Found Love’) en Snoop Dogg (‘Sexual Eruption’) voorkomen, zou Matsoukas wellicht haar hele leven kunnen teren op haar reputatie als videoclipregisseur. Toch waagt ze nu de sprong naar fictiefilms met Queen & Slim, een drama over een Afro-Amerikaans koppel dat op de vlucht slaat na een gewelddadige aanvaring met de politie.

Matsoukas is lang niet de eerste die deze weg aflegt. Heel wat grote Hollywood-regisseurs kwamen in de industrie terecht via videoclips. Van sommigen zijn we dat intussen een beetje vergeten – wist u bijvoorbeeld nog dat David Fincher voor zijn debuut Alien 3 (1992) al tientallen clips had geregisseerd voor gigantische sterren als Michael Jackson en Madonna? Van andere filmmakers zitten de bekendste videoclips nog vers in het geheugen: denk aan de heerlijk knullige robots van Michel Gondry (Eternal Sunshine of the Spotless Mind) in Daft Punks ‘Around the World’; de mini-actiefilm die Spike Jonze (Her) bedacht bij ‘Sabotage’ van Beastie Boys; of het destijds op MTV compleet grijsgedraaide clipje bij Jamiroquais ‘Virtual Insanity’ van Jonathan Glazer (Under the Skin).

Hongerig

Hoe komt het toch dat zoveel filmmakers aan hun carrière beginnen met een resem videoclips? Eerst en vooral is het een bijzonder toegankelijk medium, zegt Jonas Govaerts, regisseur van de Vlaamse horrorfilm Welp en de bejubelde tv-serie Tabula rasa. Voor hij aan het grote werk begon, blikte hij clips in voor onder meer ’t Hof van Commerce, Black Box Revelation en Deus. 

“Zo’n clip kun je in twee dagen opnemen”, weet hij. Ideaal dus voor jonge talenten die hongerig zijn om aan de slag te gaan, maar nog niet de nodige steun en/of inspiratie hebben voor een langspeelfilm. Het is meteen ook de reden waarom Govaerts vandaag nog steeds videoclips regisseert, tussen de grote projecten in. “Ik doe het om fris te blijven en tussendoor nog eens op een set te staan. Want in België kan het heel lang duren voordat je weer eens iets groters kunt maken.”

Melina Matsoukas op een awardshow in Californië.Beeld Getty Images for BET

Ook Girl-regisseur Lukas Dhont kent de voordelen van de videoclip. In 2014 verzorgde hij – toen nog met enkel een paar kortfilms op de teller – de sensuele video bij de hitsingle ‘Strange Entity’ van Oscar & The Wolf en vorig jaar schudde hij een sterk staaltje lynchiaanse beeldenpracht uit zijn mouw voor Sylvie Kreusch. “Videoclips regisseren gaat niet alleen een stuk sneller dan traditionele films draaien, een goeie clip kan ook veel meer mensen bereiken”, weet hij. De teller bij ‘Strange Entity’ geeft op YouTube een duizelingwekkende negen miljoen views aan. “Die clip is dus door veel meer mensen gezien dan Girl”, zegt Dhont.

Experimenteren

Videoclips geven filmmakers de ruimte om hun stem als artiest te vinden en vertrouwen te tanken. “In een clip kun je naar hartenlust experimenteren”, zegt Dhont. “Het geeft je de vrijheid om op zoek te gaan naar beelden en materialen die je niet per se zou gebruiken in een langer project.” 

Govaerts beaamt: “Ik heb al vaak dingen voor het eerst uitgeprobeerd in een videoclip, om ze later ergens anders te gebruiken. In Tabula rasa kozen we er bijvoorbeeld voor om te werken met veel practical special effects (speciale effecten die fysiek worden geproduceerd op een filmset, zonder hulp van een computer, LT). Als ik die aanpak niet al uitgebreid had kunnen testen in mijn clips, had ik dat nooit aangedurfd.”

Tegelijk brengen videoclips veel beperkingen met zich mee, maar die nopen de makers net tot creativiteit. “De muziek vormt de hoofdvertelling en daar moet je als regisseur beelden bijzetten. Dat is een bijzonder interessante oefening”, vindt Dhont. “In zekere zin zijn videoclips de perfecte leerschool”, zegt Govaerts. “Ten eerste ben je verplicht om puur visueel te vertellen, want er is geen dialoog waarin je van alles kwijt kunt. Dat is goed om je skills als scenarist aan te scherpen. Anderzijds ben je beperkt in de tijd: je hebt maar precies zolang als het nummer duurt. Het is dus nog iets volledig anders dan een kortfilm waarvan je de speelduur zelf bepaalt. Eerlijk: ik vervloek mezelf elke keer als ik weer een clip sta te draaien, ook omdat er nooit geld is, maar wanneer het resultaat er uiteindelijk is voelt dat toch als een snuif coke van creativiteit.”

Queen & Slim’ speelt vanaf 11/3 in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234