Dinsdag 15/10/2019

Biënnale

Vergeet Venetië niet te bezoeken, wanneer u naar de Biënnale trekt

Beeld Photo News

Van plan om de komende dagen, weken, maanden de Biënnale van Venetië te bezoeken? Naast onze kunsttips, is het ook de moeite om langs deze negen trekpleisters voor gevorderden te lopen. Geselecteerd door blogster Katia Waegemans van The Venice Insider.

Venetië is veel meer dan gondels, het Dogenpaleis of de Rialto-brug. Ja, de grote stroom toeristen leidt vaak tot een verzadiging van de beroemdste trekpleisters. Maar er zijn ook talloze boeiende en minder bekende zaken te ontdekken, ver weg van de platgetreden paden. De lijst hieronder biedt inspiratie om een bezoek aan La Serenissima net dat tikkeltje extra te geven.

1. Vaar naar de campanile op San Giorgio Maggiore

Het eerste wat iedereen doet op het San Marcoplein, is over de lagune staren naar San Giorgio Maggiore. Dit kleine eiland is dan ook één van de meest gefotografeerde uitzichten in de stad. Het loont echer veel meer de moeite om eens in de andere richting te kijken. Een korte rit van een vijftal minuten met de vaporetto (waterbus) brengt je naar de andere zijde.

Het San Giorgio Maggiore eiland is één van de meest gefotografeerde uitzichten in Venetië. Beeld Jef Mertens/The Venice Insider

De campanile uit 1791 biedt een prachtig en weids zicht over Venetië. Vanop 60 meter hoogte kan je alle populaire bezienswaardigheden zien, zoals het Canal Grande, het Dogenpaleis, de campanile op het San Marcoplein, Punta della Dogana, en zelfs het Arsenale in het oosten van de stad. Langs de andere zijde kan je je vergapen aan de vele eilandjes die in de lagune verspreid liggen. Bovendien hoef je hier ook niet aan te schuiven, in tegenstelling tot de populairdere campanile op het San Marcoplein.

2. Twee bibliotheken en een concertzaal op de lagune

Fondazione Giorgio Cini is een prestigieuze culturele instelling op San Giorgio Maggiore. Dit voormalige klooster werd na 150 jaar militair gebruik volledig gerestaureerd. Hier worden onder meer internationale vergaderingen op hoog niveau georganiseerd, zoals G7-summits en UNESCO-conferenties.

Voor cultuurminnende bezoekers is het een echte aanrader: het huisvest maar liefst twee prachtige bibliotheken. De oude bibliotheek met prachtige boekenkasten werd in de 17e eeuw door de Italiaanse architect Longhena ontworpen. Voor de nieuwe bibliotheek Nuovo Manica Lunga werd een beroep gedaan op Michele De Lucchi. In 2009 transformeerde hij de voormalige slaapzaal van de monniken tot een imposante leeszaal met veel lichtinval. De slaapcellen werden omgevormd tot kleine vergaderzalen.

De nieuwe bibliotheek in de Fondazione Giorgio Cini was vroeger de slaapzaal van de monniken. Beeld Jef Mertens/The Venice Insider

Muziekliefhebbers kunnen dan weer hun hart ophalen in de nieuwe concertzaal. Omdat de coulissen achter het podium door ramen vervangen werden, spelen de muzikanten als het ware op de lagune. Een unieke belevenis om op die manier naar muziek te luisteren.

3. Basketten tussen Venetiaanse schilders

Onbegrijpelijk, maar waar. De Scuola Grande della Misericordia, een prachtige zestiende-eeuws gebouw, werd decennialang gebruikt als de stedelijke sporthal. De gevel is eerder sober, maar de binnenzijde werd gedecoreerd door de meest vooraanstaande Venetiaanse schilders zoals Veronese, Pellegrini en Domenico Tintoretto.

Tussen 1914 tot het begin van de jaren 1980 speelde het Venetiaanse team Costantino Reyer Sports Club hier haar basketbalwedstrijden tussen de beelden en de muurschilderingen. Ondertussen verhuisde de basketbalclub naar een echte sporthal in Mestre en werd de Scuola Grande volledig gerenoveerd. Er is vandaag niets meer dat aan het basketverleden herinnert. Sinds vorig jaar is het gebouw terug open voor het publiek.

Deze zaal in de Scuola Grande della Misericordia werd vroeger als sporthal gebruikt. Beeld Jef Mertens/The Venice Insider

Vanaf de 13e eeuw werden in Venetië zulke ‘scuole grandi’, religieuze confraterniteiten, opgericht. Hoewel zij vooral een sociaal doel nastreefden, hielden ze ook voldoende middelen achter de hand voor statige en rijk gedecoreerde gebouwen. De Scuola Grande della Misericordia werd opgericht in 1308. Het huidige gebouw dateert echter van 1538 en werd ontworpen door Jacopo Sansovino. 

4. Serra dei Giardini

Eén van de meest atypische gebouwen in Venetië is ongetwijfeld de Serra dei Giardini, een immense stalen orangerie in art-nouveau stijl uit 1894. Ze ligt naast het tentoonstellingspark Giardini, waar de Biennale plaatsvindt en ook het Belgisch paviljoen gevestigd is. Hier werden in het verleden de palmbomen en planten van de Biennale bewaard en verzorgd wanneer er geen tentoonstelling was. Nadien werd het gebouw ook door de groendienst van de stad gebruikt, die hier bloemen kweekte om de bloemperken en balzalen van de stad en Lido op te fleuren. 

De Serra dei Giardini is nu een gezellige ontmoetingsplaats vlakbij de Biennale. Beeld Jef Mertens/The Venice Insider

Na jarenlang in onbruik geweest te zijn, is de serre nu gerenoveerd tot een culturele ontmoetingsplaats annex café. Deze groene oase is ideaal om na een bezoek aan de Art Biennale tot rust te komen bij een een spritz of een echt Venetiaans biertje.

5. De verborgen toegangspoort van het Arsenale 

Het Arsenale is een van de bekendste locaties in Venetië, maar is in principe enkel toegankelijk tijdens evenementen zoals de Biennale. Wat velen niet weten is dat er ook een toegang is langs de noordzijde die wel steeds open is. Deze is te bereiken via een metalen loopbrug die aan de buitenzijde van de muren van het Arsenale bevestigd is en hoog boven de lagune hangt. Deze wandeling is al een beleving op zich.

‘De man die de wolken meet’ van Jan Fabre siert de beeldentuin van Arsenale Nord. Beeld Jef Mertens/The Venice Insider

Je kan hier een moderne beeldentuin bezoeken met daarin o.a. ‘De man die de wolken meet’ van Jan Fabre. Tijdens de Biennale is er een veerboot om de beeldentuin aan de overkant te bezoeken. Vanop de kade wordt ook de immense omvang van het Arsenale duidelijk. In deze voormalige scheepswerf werkten 2.000 tot 5.000 ‘Arsenalotti’ per dag, met pieken tot 16.000 op drukke dagen. Sinds de Eerste Wereldoorlog gebruikt de Italiaanse marine dit als basis. Ze neemt nog steeds ongeveer 40% van de ruimte in.

6. Palazzo van de parfum

In de wijk Santa Croce bevindt zich het negentiende-eeuwse Palazzo Mocenigo, waar Lord Byron nog heeft gewoond. Dit prachtig bewaarde palazzo in gotische stijl toont de minder bekende geschiedenis van parfum. Dankzij haar rol als handelscentrum tussen het oosten en het westen stond Venetië immers mee aan de wieg van de parfumerie in Europa. 

Specerijen en geuren werden hier als eerste geïntroduceerd. De in Venetië ontwikkelde parfums werden in prachtige flacons uit Muranoglas bewaard en waren sterk gegeerd bij de Europese koningshuizen. De collectie parfumflesjes van de familie Storp is met 2.500 stuks één van de belangrijkste verzamelingen ter wereld. Sommige dateren zelfs van 2000 voor Christus. Deze zomer worden ze tijdelijk uitgebreid met een aantal uitzonderlijke stuks.

Palazzo Mocenigo brengt de geschiedenis van de parfumerie aan de hand van prachtige parfumflesjes van Muranoglas. Beeld Jef Mertens/The Venice Insider

Daarnaast toont het museum ook kledij en binnenhuisinrichting van de 17e en 18e eeuw. De opstelling over de kamers van het palazzo heen geeft een getrouw beeld van de grandeur van het leven in Venetië ten tijde van Casanova.

7. Goed verstopt slakkenhuis

De Scala Contarini del Bovolo, bijgenaamd het slakkenhuis, heeft een totaal andere stijl dan de typische Venetiaanse palazzo’s. De spiraalvormige trap langs de buitenzijde van het gebouw brengt nochtans verschillende kenmerkende Venetiaanse bouwstijlen samen: renaissance voor bepaalde elementen zoals de kapitelen, gotiek voor de bouwtechniek en Venetiaans-Byzantijnse architectuur voor de vorm. De toren heeft een uitkijkplatform op 26 meter hoogte.

De spiraalvormige trap van de Scala Contarini del Bovolo was een pronkstuk voor de familie. Beeld Jef Mertens/The Venice Insider

Deze residentie van de familie Contarini dateert van het midden van de 14e eeuw. De trap werd eind van de 15e eeuw toegevoegd en had geen enkel functioneel doel. Dit was louter een prestigieus project om het aanzien van de familie te verhogen. Dit huis ligt slechts een paar straten van het San Marcoplein, maar zit goed weggestopt aan het Campo Manin. Na jaren renovatie werd het vorig jaar weer voor het publiek geopend. Hierdoor vinden nog maar weinig toeristen de weg ernaartoe.

8. San Pietro di Castello

De basiliek op het San Marcoplein is een belangrijk monument in Venetië, maar is niet de oorspronkelijke kathedraal - of de zetel van de bisschop - van de stad. Dit immense gebouw was in eerste instantie immers de privékerk van de Doge, die in het aanpalende paleis woonde. De eerste basiliek van de stad ligt verborgen in het noordoosten van de wijk Castello, die toen de eerste residentiële nederzetting van Venetië was. De eerste structuren werden in de 7e eeuw gebouwd, maar de huidige San Pietrokerk dateert van de 12e eeuw. In 1451 werd het de zetel van de Patriarch van Venetië.

San Pietro di Castello was de allereerste kathedraal van Venetië. Beeld Jef Mertens/The Venice Insider

Het gebouw werd geregeld aangepast en uitgebreid. Zo tekende Andrea Palladio in de 16e eeuw plannen voor de nieuwe façade en het interieur. Door zijn overlijden werkte hij dit echter niet zelf af.

In 1807 verloor San Pietro haar status van kathedraal aan de San Marcobasiliek. Door de historische betekenis van deze locatie vertrekken traditionele parades, zoals die van de Festa della Marie tijdens carnaval, nog steeds vanaf San Pietro richting het huidige centrum.

9. Het verlaten eiland Torcello

Het kleine eiland Torcello is de echte bakermat van Venetië. De inwoners van de Romeinse stad Altino vestigden zich hier in de 5e eeuw, op hun vlucht voor de troepen van Atilla de Hun. Zo ontstond hier de eerste bewoning in de lagune, nog voor er sprake was van Venetië. Ooit was Torcello het economisch centrum van de lagune, met ongeveer 20.000 inwoners, vele palazzo’s en 16 kloosters. Momenteel is het eiland grotendeels verlaten. Het telt nog 20 inwoners, één hotel, een paar horecazaken, de Basilica de Santa Maria Assunta (uit 639), de Santa Foscakerk en een museum.

Het museum van Torcello vertelt de ontstaansgeschiedenis van de bakermat van Venetië. Beeld Jef Mertens/The Venice Insider

Torcello is ideaal om de drukte van Venetië te ontwijken, al dan niet in combinatie met het naburige, kleurrijke eiland Burano. Via de brug van de duivel (Ponte del Diavolo), één van de weinige bruggen zonder leuning in Venetië, kan je een wandeling maken tussen de velden en wijngaarden. Volgens de legende komt de duivel hier trouwens elk jaar op kerstavond langs, op zoek naar kinderen. Dit is zijn wraak voor het mislukken van zijn afspraak met een Venetiaans meisje en een Oostenrijkse soldaat die samen wilden ontsnappen.

Meer informatie over deze en andere onverwachte locaties in Venetië is te vinden op de blog The Venice Insider.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234