Dinsdag 19/11/2019

Van Blauwtand tot bluetooth: hoe vijf populaire computersymbolen ontstonden

Beeld THINKSTOCK

U ziet of gebruikt ze dagelijks, de tekentjes, symbolen en logo's van het computertijdperk. En de betekenis ervan is dermate ingebakken dat u er niet meer bij nadenkt. Maar hoeveel weet u écht over de oorsprong van die computersymbolen?

De powerknop
Een open cirkel met een streepje bovenaan: de power- of 'aan-uitknop' is alomtegenwoordig. Het is een artistiek overblijfsel van het binaire stelsel, waarin 1 'aan' betekende en 0 uit. Voor het tussenstadium, de standbymode, was in de jaren 70 ook een teken nodig en zo ontstond bij de International Electrotechnical Commission (IEC), die toezicht houdt op de veiligheidsnormen voor elektrische apparatuur, de open cirkel met een lijntje aan de bovenkant. De ingenieursorganisatie IEEE vond 'standby' als betekenis wat vaag en paste de definitie aan naar 'power', aan-uit dus.

Beeld THINKSTOCK

Het bluetoothteken
Het teken voor de draadloze communicatietechnologie bluetooth komt weg met het meest fascinerende verhaal. Of kende u de Deense koning Harald I, ook wel Harald Blauwtand (Bluetooth in het Engels) genaamd? Over de afkomst van zijn bijnaam bestaan verschillende verhalen, onder meer dat hij een opvallende rotte tand in zijn mond had of dat hij altijd de (dure) kleur blauw droeg. Dat een communicatieprotocol naar Harald I genoemd werd, heeft te maken met diens reputatie om verschillende volken in zijn rijk te laten samenwerken. Het tandvormige logo bestaat uit Haralds initialen (H en B) in runentekens.

Beeld THINKSTOCK

Het USB-symbool
Het USB-symbool, dat midden jaren 90 bedacht werd met de creatie van versie 1.0 van het protocol, moest op de drietand van Neptunus lijken. Maar in plaats van drie scherpe punten aan elk uiteinde kreeg elke tand een ander symbool: een driehoek, vierkant en cirkel. Dat symboliseerde de massa aan randapparatuur die via een USB-connectie kon worden aangesloten. De bedenkers kregen gelijk: nog steeds leeft de USB-poort voort in onze pc's.

Beeld THINKSTOCK

Het @-symbool
Het apenstaartje of 'at'-teken wordt nog altijd volop gebruikt in e-mailadressen en tegenwoordig ook veel in social media. Het symbool stamt uit het jaar 1971 toen Raymond Tomlinson, een programmeur bij het bedrijf Bolt, Beranek and Newman (nu BBN Technologie), werkte aan een voorloper van het internet, ARPANET. Hij wilde berichten aan andere gebruikers op het netwerk kunnen sturen, maar had een teken nodig om in adressen de naam van de persoon en de naam van de computer te kunnen scheiden. Op zijn toetsenbord vond hij het toen nog weinig gebruikte 'apenstaartje' (@).

Het teken zelf dateert eigenlijk al van in de zestiende eeuw. Het is onder meer aangetroffen in economische documenten van Venetiaanse kooplieden. Toen werd het gebruikt als afkorting voor de maateenheid 'amphora' (Grieks voor kruik). Spanjaarden en Portugezen gebruikten het als afkorting van de maat 'arroba'. Ook om het jaartal, 'anno' (vb. @1603), af te korten, deed het apenstaartje dienst. In de negentiende eeuw had @ vooral de betekenis van "tegen de prijs van". Dat verklaart waarom het uiteindelijk ook op toetsenborden van typmachines en later ook computers is beland.

Beeld THINKSTOCK

Het pauzeteken
Het pauzesymbool lijkt volgens kenners op het teken voor een open connectie in een elektrisch schema. Toch is de betekenis vermoedelijk terug te voeren tot de wereld van de muziek: de caesura, gesymboliseerd door twee schuine streepjes op een notenbalk, wijst op een korte, stille, niet-getelde pauze.

Beeld THINKSTOCK
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234