Woensdag 27/10/2021

ExpoBirth of a Mother

‘Vaak wordt mijn werk omschreven als een beetje gruwelijk. Maar het is gewoon realistisch’

Een buik vol zwangerschapsstriemen. De expo gaat voor pure en realistische foto’s. Beeld Julie Scheurweghs
Een buik vol zwangerschapsstriemen. De expo gaat voor pure en realistische foto’s.Beeld Julie Scheurweghs

Traumatische bevallingen met veel bloed, of Instagram-foto’s met jonge mama’s op een roze wolk. De realiteitszin ontbreekt al te vaak, stelt fotograaf Julie Scheurweghs. In Mu.ZEE loopt nu haar expo Birth of a Mother, waarin ze met rake beelden een ode brengt aan het moederschap.

“Het voelt als thuiskomen”, begint Julie Scheurweghs (32) over haar eerste museale tentoonstelling in Oostende. Als vijftienjarige moest de fotograaf noodgedwongen verhuizen van Oostende naar Brussel. Haar moeder stierf en haar vader kon er niet blijven. Vandaag keert ze in het kader van de eerste editie van de Internationale Fotobiënnale Oostende terug naar de stad. Birth of a Mother is een eerbetoon aan het moederschap en meteen ook aan haar eigen mama.

“Als kind kwam ik vaak in Mu.ZEE”, vertelt ze. “Ik heb er de liefde voor kunst leren kennen. Die kwam grotendeels van mijn vader, die zelf amateurfotograaf is. Maar ik ben mijn beide ouders dankbaar voor de doorgegeven passie. Zo wist ik al heel vroeg dat ik later kunstenaar wilde worden en daar werd ik nooit op afgerekend. Al vanaf mijn twaalfde droomde ik van solotentoonstellingen in Mu.ZEE. Vandaag kan ik eens goed in mijn arm knijpen want de cirkel is rond.”

"Je weet dat er nieuw leven op haar buik zal liggen en dat die pijn bijna automatisch verdwijnt."Beeld Julie Scheurweghs

Scheurweghs koos tijdens haar studie steevast voor haar passie, fotografie. In haar projecten richtte ze zich vaak op zichzelf en haar eigen leefwereld. “Toen ik pas afstudeerde, startte ik het project Time Heals All Wounds, waarin ik elke zichtbare wonde die ik opliep begon te fotograferen. Jezelf ouder zien worden in je eigen beelden is leerrijk, maar confronterend. Een lijf krijgt zoveel te verduren.” In diezelfde lijn ontstond ook de reeks Birth of a mother, die vandaag te zien is in Mu.ZEE en waarin ze de facetten van het moederschap onderzoekt. Ze begon ermee toen ze zelf zwanger werd.

Angst overwinnen

De fotograaf wilde heel lang geen kinderen en dat kwam grotendeels door de manier waarop bevallingen in beeld worden gebracht. “In de media of in films zie je vaak bevallingen die enorm traumatisch zijn, met heel veel bloed, schreeuwende vrouwen en dokters die stikkende baby’s redden”, vertelt ze. “Ik zag mezelf er zo geen kind uitpersen. Toen ik zwanger werd was ik natuurlijk wel blij, maar ook enorm bang.”

Scheurweghs verdiepte zich in de materie. Op Instagram zocht ze filmpjes op van realistische bevallingen met vrouwen die correct begeleid werden, zelfs als er iets misliep. Het hielp haar om zich over haar angst heen te zetten en leerde dat heel veel trauma niet hoeft te bestaan. Het bracht de fotograaf er ook toe om zelf bevallingen te gaan fotograferen. In die beelden ging ze niets uit de weg. Ze koos voor esthetische, pure en bovenal realistische foto’s. Zo zie je in de expo ook krachtige beelden van buiken vol zwangerschapsstriemen, verwrongen gezichten die weeën opvangen, druppelende tepels en ondergoed na een bevalling.

Birth of a Mother mag je erg letterlijk nemen. De expo draait rond de genese van een moeder, opgedeeld in drie stadia: de zwangerschap, de geboorte en wat er post partum gebeurt. De bevalling speelt een hoofdrol. Scheurweghs focust daarin op de transformatie tot volledige ontsluiting, een voor haar enorm leerrijk proces. Zo maakte ze naast de expo ook een boek Mère, waarin haar eigen bevalling wordt uitgelicht.

“Een bevalling kan zo empowering zijn. Je ziet de zwangere vrouw transformeren van een punt dat alles nog mogelijk is tot het moment dat het voor haar echt niet meer gaat. Dat breekpunt is ook ergens fantastisch. Je weet dat er, als alles goed verloopt, tien minuten later nieuw leven op haar buik zal liggen en dat die pijn bijna automatisch verdwijnt. Wat er in zo een korte tijd allemaal met een lichaam gebeurt is ongelooflijk en voor je het weet hangt de volledige kamer vol met oxytocine, het gelukshormoon.”

Beeld uit 'Birth of a Mother'. Beeld Julie Scheurweghs
Beeld uit 'Birth of a Mother'.Beeld Julie Scheurweghs

Valse buik

In haar werk maakt de fotograaf steeds een moeilijke balans op. Het luik over de zwangerschap is daarom het kleinste. “Wanneer is een beeld esthetisch en wanneer wordt het te? Instagram staat vol afgelikte beelden van overgelukkige jonge mama’s. Roze wolken zien we genoeg, maar van de donkere bestaat geen beeldmateriaal. We spiegelen ons nog steeds aan de verkeerde idealen, terwijl realistische beelden net erg helend kunnen werken.”

Scheurweghs wil daarom bijdragen aan een correcte beeldvorming van de vrouw in de maatschappij. “We komen uit een cultuur waarin de vrouw aan de haard thuishoorde. Ook al zijn we geëvolueerd, in modefotografie zie je vandaag nog steeds die mannelijke dominantie. Modellen bestaan grotendeels nog uit jonge en slanke meisjes. Zelfs zwangerschapsmode wordt getoond door modellen met een valse buik, zwangere modellen zijn simpelweg te dik. Zulke zaken anno 2021 zijn gewoon schandalig, maar het blijft dagelijkse kost.”

Door die vervormde, bijna leugenachtige beelden missen we realiteitszin, besluit Scheurweghs. “En dat gaat ten koste van een prachtige gebeurtenis als een geboorte, waarbij we gewoon niet meer weten wat normaal is en wat niet. Vaak wordt mijn werk omschreven als ‘een beetje gruwelijk’, maar zo zie ik dat zelf helemaal niet. Wat ik doe is net een eerbetoon aan het moederschap. Het is gewoon realistisch en de realiteit hoeft niet gruwelijk te zijn. Ik vind mijn beelden net heel mooi. Mag ik dat zeggen over mijn eigen werk?”

Birth of a Mother loopt nog tot 2 januari 2022

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234