Zaterdag 03/12/2022

DM ZaptRonald Meeus

‘Uncle Martin’ is een masterclass in familiesentiment

Martin Heylen onderweg in Amerika. Beeld © VRT
Martin Heylen onderweg in Amerika.Beeld © VRT

Ronald Meeus zet de blik op oneindig. Vandaag: Uncle Martin op Eén.

Ronald Meeus

Voor iemand als ondergetekende, die nooit een familiemens is geweest en liever in het gezelschap vertoeft van lui voor wie hij zelf heeft gekozen, had de eerste aflevering van het nieuwe Eén-programma Uncle Martin toch iets van een masterclass in familiesentiment. Toen documentairemaker Martin Heylen na een (gelukkig mislukte) hertenjacht in de rurale noordelijke gebieden van de staat Michigan een biertje stond te nuttigen met twee van zijn achterneven, schoot hij eventjes vol toen hij ontdekte dat zij – minstens zesduizend kilometer van elkaar verwijderd – toch een paar dezelfde heel persoonlijke rites onderhielden. Zoals een bijna mystieke plaats waar ze ‘praten’ met hun overleden vaders, en een gedeelde voorliefde voor de ongerepte natuur. Of dat soort dingen effectief mensen met elkaar verbindt via bloed en genen blijft natuurlijk in het beste geval een mysterie, maar het feit dat ze het voelen is voor veel mensen wellicht genoeg. Dat voelen doe ik nog altijd niet, maar ik snap wel dat mensen in zulke dingen geloven.

Uncle Martin is in essentie de zoveelste ‘Vlaming op Amerikaanse roadtrip’-docureeks, maar deze keer worden er (wellicht) geen knetterende maar platgetreden evenementen en locaties als Central Park in New York of het Burning Man-festival in de Mojavewoestijn aangedaan. Martin Heylen gaat op zoek naar telgen van een uitgebreide maar voorheen bij hem onbekende Amerikaanse familietak, die hij ontdekte in scheepsmanifesten van de Red Star Line, de passagiersscheepsdienst die tussen 1873 en 1935 honderdduizenden Vlamingen van Antwerpen naar New York bracht. Niet weinigen van hen bleven in de States om er een nieuw leven te beginnen. Ook Heylens grootouders maakten de oversteek. En in het archief van het Red Star Line Museum ontdekte hij dat ook een broer en zus met hen waren meegereisd, én er – in tegenstelling tot zijn grootouders en vader, nog als kleine uk – ook waren gebleven.

Uw eerste reactie op zo’n ontdekking is misschien vergelijkbaar met die van de evenmin extatische broer Ivan Heylen, uit wiens mond in de aanloop van het programma niet meer ontsnapte dan: “Awel ja, ja.” Maar de andere broer maakte een erg pakkende roadmovie van Uncle Martin, waarbij het interessantste vaak niet eens zit in zijn ontmoetingen met zopas ontdekte familieleden. Door de haarvaten van Amerika te bereizen, en dus weg te blijven van opulente Americana, laat hij vaak in zeer korte ontmoetingen ook de huidige gekneusde ziel van het land zien. Zoals de serveuse in een baanrestaurant waar Heylen en zijn regisseur gaan lunchen, iemand die twee fulltimejobs combineert om rond te komen, en die hem bijna schaterend vertelt dat haar American dream “al een héle tijd geleden vermorzeld” is. Als ware dat iets van een overgangsrite die iedereen hier doormaakt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234