Vrijdag 06/12/2019

Authenticiteits-kwestie

Uitgever wil debat over Van Gogh-schetsen, Van Gogh Museum niet onder indruk

Zelfportret met strohoed, juli of augustus 1888, Arles. Beeld éditions du Seuil

Verrassend is het zeker: daags na publicatie van het omstreden boek Vincent van Gogh: het verloren schetsboek uit Arles, en de daaraan voorafgaande verklaring van het Amsterdamse Van Gogh Museum dat het schetsboek een imitatie zou betreffen, gaat de franse uitgever Les Editions du Seuil de discussie aan met een persverklaring.

Hierin nodigt de Franse uitgeverij het Amsterdamse Museum, bekend als de heersende autoriteit waar het toeschrijvingen aan Van Gogh betreft, uit tot een 'publiek debat' en wil het in één moeite door de discussie aangaan over het vermeende 'monopolie' dat het instituut zou hebben aangaande attributies. Verder betwist het bij monde van onderzoeker Bogomila Welsh-Ovcharov de argumenten van het Amsterdamse Museum.

Deze argumentatie zou volgens de Canadese, die weigert haar standpunt bij te stellen, weerlegbaar zijn. Zo zouden de stilistische ongerijmdheden binnen de tekeningen verklaard worden door van Goghs 'ontwikkeling als tekenaar' en diens zoektocht naar nieuwe 'expressieve mogelijkheden' en wijzen de fouten in de iconografie erop (de vleugel van de inrichting in Saint-Rémy die stopt etc.) dat de schilder meer geboeid was door 'compositie' dan door 'daadwerkelijke architecturale motieven.' De bruine inkt (bij onbetwist originele Van Goghs verkleurde zwarte en paarse inkt) zou verklaard worden doordat Van Gogh inkt op sepia basis gebruikte. 

Niet onder de indruk 

Teio Meedendorp, researcher bij het Van Gogh Museum, is niet onder de indruk van deze argumenten: "Wij hebben verschillende vragen opgeworpen, en daarop is geen enkel valide antwoord geformuleerd." Als voorbeeld noemt Meedendorp de niet-verkleurde bruine inkt: "Zulke inkt vind je in Van Goghs oeuvre nergens anders. Men treft haar enkel in dit tekenboek. Als onderzoeker wil ik dan weten hoe zoiets mogelijk is. Maar in Welsh-Ovcharov boek, en ook in deze verklaring, wordt hierop geen antwoord gegeven. Sterker: niets wordt geproblematiseerd. Ook voor de slappe stijl en het gebrek aan techniek voert men geen steekhoudende verklaring aan."

Verder wil Meedendorp graag de positie van het Van Gogh Museum als monopolist inzake authenticiteit-kwesties nuanceren: "Er zit veel kennis bij het museum, dus is het logisch dat men vaak bij ons komt. Maar wij hebben niet het alleen-recht op een mening over Van Gogh. Iedereen staat dat in principe vrij." Zal het museum het debat aangaan? "Een discussie tussen kenners is altijd goed. Alleen zou ik graag eerst zien dat men ingaat op de door ons gestelde vragen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234