Zondag 20/10/2019

Netflix

U bepaalt als kijker hoe 'Bandersnatch' van de maker van 'Black Mirror' verloopt. Wij deden de test

In de nieuwste interactieve Netflix-film ‘Bandersnatch’ bepaalt u of hoofdpersonage Stefan slaagt om zijn lievelingsboek te vertalen naar een computerspel. Beeld Netflix

Hebt u altijd al zelf aan de knoppen willen zitten van uw lievelingsserie om te beslissen welk personage overleeft en welk niet? In de gloednieuwe Netflix-film Bandersnatch kan dat. Geeft die controle nu extra voldoening of is het een gimmick?

Het album Into The Gap van Thompson Twins of toch liever het verzamelalbum Now That’s What I Call Music! volume 2? Waar hoofdpersonage Stefan in de film Bandersnatch op de bus naar luistert, wordt niet enkel door de regisseur, maar ook door u mee bepaald. Het is een van de eerste keuzes die kijkers in de nieuwste Netflix-productie moeten maken. En het blijft niet bij vrijblijvende opties over de soundtrack.

Wat als kijkers mogen bepalen welke beslissingen personages nemen? Wat als kijkers mogen beslissen welk personage in leven blijft? Het idee an sich is niet nieuw. Misschien hebt u de interactieve Netflix-aflevering van Puss In Boots al gezien? En twintig jaar geleden maakte John Hurt al een interactieve erotische thriller met Tender Loving Care.

De manier waarop regisseur Charlie Brooker met die vragen speelt in zijn nieuwste Netflix-productie Bandersnatch is verfrissend en licht een tipje van de sluier op van hoe de toekomst van de tv- en filmindustrie eruit kan zien. Brooker is het gelauwerd brein achter Black Mirror, de serie die ons een dystopische spiegel voorhoudt over onze relatie met nieuwe technologie.

Ook in dit verhaal speelt technologie een centrale rol. Stefan Butler is een 19-jarige jongeman die in 1984 zijn lievelingsboek Bandersnatch wil vertalen naar een computerspel. Geen eenvoudige opdracht als u weet dat lezers in het boek van de fictieve auteur Jerome F. Davis zelf het avontuur bepalen. Butler moet met beperkte computerkracht het ingenieuze doolhof vol tweesprongen en dilemma’s in de roman vertalen naar bits en bytes.

Verstrekkende gevolgen

Voelt u de parallellen al komen? Net zoals Charlie Brooker en Netflix ons controle geven over hun nieuwste film, wil Stefan Butler gamers meer controle geven in zijn revolutionaire computerspel. En die controle voelt al snel vertrouwd aan. Eet Stefan ’s ochtends liever Frosties of Sugar Puffs? Aan u de keuze. De film stopt niet, u krijgt een aantal seconden om te beslissen terwijl de camera inzoomt op de keuzemogelijkheden of een ander detail in de scène uitlicht. Kiest u geen van beide opties, dan bepaalt Netflix het vervolg van het verhaal.

Charlie Brooker zou Charlie Brooker niet zijn mocht hij niet experimenteren door vorm en inhoud in elkaar te laten overlopen. Zo krijgt Stefan snel in de smiezen dat hij zelf geen controle lijkt te hebben over zijn leven. Er is iemand anders die aan de touwtjes trekt. Het is dan ook niet ondenkbaar dat u zich bij Stefan zult willen verontschuldigen voor de keuzes die u voor hem maakt.

Sommige dilemma’s lijken op het eerste gezicht weinigzeggend, maar kunnen in het verdere verloop van de ervaring verstrekkende gevolgen hebben. Voor u het weet belandt u in metascènes vol absurditeiten die kunnen tippen aan de grappigste fratsen van Kamagurka. Zonder al te veel te willen prijsgeven en de ervaring voor u niet te verknallen: uw dienaar barstte in proesten uit toen er plots een wel heel erg bekend logo op het computerscherm van Stefan verscheen.

Nieuwe dimensie

Bandersnatch heeft vier verschillende eindes. En bij elk einde zal die onwezenlijke vraag blijven knarsen: ‘Wat indien ik tien minuten geleden toch voor Frosties had gekozen?’ Ook dat lost Netflix elegant op. Het begeleidt de kijker op een natuurlijke manier naar cruciale dilemma’s in het verhaal om een nieuwe deur in het doolhof van verhaallijnen te openen.

Hoe dieper je in het wormgat valt, hoe moeilijker het wordt om de tijdlijn van het verhaal te blijven overzien. Maar ook dat versterkt de volledige ervaring. Het feit dat Stefan nare dromen heeft omdat hij nog steeds vecht met het verlies van zijn moeder en al eens durft te experimenteren met lsd, maakt dat feit en fictie sowieso door elkaar lopen.

Het wordt alleszins uitkijken naar gesprekken tijdens de koffie met collega’s en vrienden. De nadruk zal niet liggen op wat we vonden van de afloop van het verhaal, maar op de vraag welke eindes iedereen al heeft gezien. En hoe verloopt een gesprek over een film met dezelfde titel, maar die voor elk van ons een andere ervaring vormt? Afhankelijk van de volgorde waarin u bepaalde details ontdekt, is het mogelijk dat mensen een totaal andere film zullen ervaren. Uiteindelijk heb ik nog maar een dikke negentig minuten van het totaal van vijf uur aan beeldmateriaal kunnen bekijken.

Streaming heeft het klassieke tv-kijken kapotgemaakt. Het zou zomaar kunnen dat Charlie Brooker met Bandersnatch voor films en series de poort naar een nieuwe dimensie heeft geopend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234