Vrijdag 24/01/2020

Twitter maakt van uitlach-tv weer hit

Het aantal tweets over realityprogramma's zoals Superfans, Komen eten en Exotische liefde (foto) is haast niet meer bij te houden. 'Zelfs als je alleen thuis zit, kun je nu samen kijken met andere mensen.' Beeld UNKNOWN

#komeneten, #superfans, #exotischeliefde. Sinds de Vlaamse tv-kijker Twitter ontdekt heeft, is reality-tv pas echt om te lachen. 'Niets bezorgt mij meer uitbundige lol', schreef columnist (pdw) hier gisteren. Tegelijk zit er een naargeestig kantje aan al dat 'ge-lol'. Nooit eerder stond de schandpaal voor deelnemers aan de shows zo publiekelijk opgesteld.

'Uitlachtelevisie is uit', meldde John Demol deze week in De Standaard. Het klopt dat het jongste Endemolsucces The Voice (vanaf vrijdag ook op vtm te zien) in vergelijking met Big Brother of zelfs Idool een keurige en muzikaal correcte talentenjacht is. Maar is uitlach-tv ook echt uit?

Van die stelling hoort de Vlaamse kijkbuisverslaafde toch op. De laatste editie van Expeditie Robinson- featuring de uitwerpselen van Anne De Baetselier - en de ontwikkeling van Komen eten tot een culinaire freakshow indachtig, zou je net zeggen dat uitlachtelevisie meer dan ooit 'in' is. Of neem die andere VT4-vehikels Exotische liefde en Superfans, twee realityshows die tegen de rand van de media-exploitatie aanschuren - en er vaak simpelweg los doorschieten.

Komen tweeten
Daar komt nog een tweede aspect bij. Sinds de inburgering van Twitter wordt er ook echt gelachen met reality. Hard gelachen ook. Televisiekijkende twitteraars lagen deze week iedere avond in een deuk met Komen eten. "Een West-Vlaamse homo (duh), een te trotse Aalstenaar, een vrouw die haar dode vader vervangt en een overgeile bediende #komeneten #feest." "Waar blijven ze die idioten toch vinden..." "Wat een triestige uitgebluste koe is dat oud wijf uit Komen eten."

Komen eten was deze week meer dan ooit tevoren Komen tweeten. Elke avond tussen acht en negen leek Twitter een klein beetje te ontploffen: zowat iedereen die op Twitter zat keek naar Komen eten en formuleerde er zijn mening over in 140 tekens. "Twitter is zoveel beter wanneer #komeneten bezig is", tweette een kijker instemmend.

Grappig zijn vele van die tweets zeker, maar de grens met het uitlachen van de kandidaten is dun. Of het nu gaat om Komen eten, Superfans, Exotische liefde of Astrid in Wonderland, de berichtjes op Twitter getuigen meestal niet van veel medeleven met de deelnemers aan deze realityprogramma's. Is de uitlachtelevisie terug dankzij Twitter?

"Ik lees soms ook wel eens die Twitterberichten over Exotische liefde, en sommige mensen kunnen daar inderdaad iets grappigs mee doen", zegt Erik Van Berendoncks van Sputnik TV, het productiehuis dat Exotische liefde maakte voor VT4. "Maar een uitspraak uit de context trekken is vaak grappig. Alleen stemt dat niet overeen met het volledige beeld uit het programma. Er zijn trouwens evenveel Twitterberichten van mensen die meeleven met wat ze zien of die met hetzelfde probleem zitten." Van Berendoncks ontkent dan ook met klem dat Exotische liefde uitlachtelevisie is. "We hebben voor dat programma alleen verhalen gebruikt die relevant zijn, niet omdat ze grappig zijn."

Veel Twitteraars waren het daar alvast niet mee eens en bleven week na week lachen met Exotische liefde. Nu dat programma voorbij is, vonden ze in Superfans een nieuwe bron van inspiratie. De manier waarop sommige mensen een sporter, zanger of acteur adoreren, levert immers nogal merkwaardige taferelen op. Zo merkwaardig dat verschillende kijkers op Twitter oordeelden dat ook dit programma een grens overschrijdt. Johan Tuyaerts van Sultan Sushi, het productiehuis achter onder meer Huizenjacht, mengde zich woensdagavond in de Twitterdiscussie. "Superfans is geen freakshow", schreef hij. "Dit is sterke televisie. Niemand hoeft op de brandstapel. Niemand hoeft kijken te verantwoorden."

Tuyaerts blijft vinden dat programma's als Superfans, Exotische liefde of Komen eten geen uitlachtelevisie zijn. "Ik heb wat last met die term. Mensen kijken daar niet alleen naar om de kandidaten uit te lachen. Het is subtieler dan dat. Mensen willen zich in de eerste plaats amuseren. Daarom vind ik het eerder meelachtelevisie: je kijkt naar bepaalde figuren die je grappig vindt."

Klopt, zegt Hilde Van den Bulck, professor communicatiewetenschappen aan de Universiteit Antwerpen. "De eerste afleveringen van Idool, dat was uitlachtelevisie. Daar draaide het om de kandidaten te zien afgaan. Dat was de reden waarom die eerste afleveringen werden gemaakt. Komen eten is niet bedoeld als uitlachtelevisie. Dit is eerder het uitlokken van ongewone situaties. Hetzelfde geldt voor programma's als De Pfaffs of Astrid in Wonderland: je kijkt naar het ongewone, maar het is geen uitlachtelevisie."

Al vraagt ook Van den Bulck zich af of de tv-makers sommige kandidaten niet beter wat meer in bescherming zouden nemen. "De eerste deelnemers aan Big Brother beseften niet waar ze aan begonnen. Nu weet men dat al veel beter, al hebben ze het volgens mij nog niet helemaal door. Ze beseffen niet wat er in de montage kan gebeuren."

Als het al geen uitlachtelevisie is, dan zijn die programma's dankzij Twitter wel grappiger. De commentaren leggen een tweede laag over het programma waardoor het voor de mensen die tegelijk kijken en tweeten nog leuker wordt. De voice-over in Komen eten is vaak niets vergeleken met de gevatte oneliners die je op Twitter kunt lezen. Je mag er niet aan denken wat je allemaal op Twitter zou lezen als VT4 nog eens een seizoen van Temptation Island zou maken.

"Samen lachen is fun", zegt Hilde Van den Bulck. "Dit is net alsof je allemaal samen op café naar een programma zit te kijken. Vroeger praatte je er 's anderdaags over op het werk, nu is het heel instant op Twitter. Dat heeft ook te maken met hoe humor werkt: 's anderendaags een mop navertellen, werkt niet. Een grap is vooral grappig op het moment zelf. Twitter maakt dat mogelijk en bovendien doe je dat voor een groter publiek dan ooit tevoren." "Zelfs als je alleen thuis zit, kun je nu samen kijken met andere mensen", voegt Johan Tuyaerts eraan toe.

Al werkt het niet voor alle programma's. Over kijkcijfertoppers als Boer zkt. vrouw, Familie of Thuis moet je met een vergrootglas naar tweets zoeken. "Het ultieme goed voor een televisiemaker is een programma met een grote evenementiële waarde", legt Johan Tuyaerts uit. "Programma's die je niet uitgesteld kijkt zodat je erover kunt meepraten. Twitter is daar een belangrijk onderdeel van geworden. Het kan het tv kijken opnieuw sociaal maken. Bovendien kan het sommige programma's een cultstatus bezorgen. Over een programma als Exotische liefde bestaan er vaak vooroordelen, maar op Twitter merk je hoeveel mensen daar naar kijken. Twitter kan een programma echt cool maken."

 Vroeger praatte je over programma’s op het werk, nu is het heel instant op Twitter  
Hilde Van den Bulck (UA)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234