Zaterdag 07/12/2019

Boeken

Twintig wondermooie boeken voor onder de kerstboom

Beeld Studio Wunderkammer

Soms springen boeken zo hard uit de band door hun mooie vormgeving, intrigerende fotografie of originele benadering dat ze een waar hebbeding worden. Dirk Leyman, Charlotte Van Hacht en Jozefien Van Beek kozen twintig juweeltjes voor onder de kerstboom.

Boekenquotes in mooie letters

Je ziet ze vaak opduiken op Facebook: mensen die zich van ronkende citaten bedienen om hun opinies kracht bij te zetten. Ook bibliofielen hebben soms die onbedaarlijke neiging. Bart Van Aken geeft ons alvast munitie en puzzelde honderd Engelstalige auteursquotes bij elkaar over lezen, schrijven en boekverslaving.

Dooreman gaf elk citaat een ander lettertype mee - van AG Old Free tot Zierinitialen 1. Zo groeit het boek uit tot een soort typografische catalogus, terwijl elke auteur ook een korte situering krijgt. Het goudkleurige werkje bewijst ongetwijfeld uitstekende diensten bij hoogoplopende literaire discussies. Want geef toe, tegen de uitspraak A book is as private and consensual as sex (van Chuck Palahniuk) heb je geen verhaal meer.

Bart Van Aken & Gert Dooreman, No Two Persons Ever Read the Same Book, Luster, 208 p., 19,95 euro

Beeld Studio Wunderkammer
Beeld rv

Een rand van jus rond de mond

Louis Paul Boon brengt een licht vrolijke, aanstekelijke ode aan de deugdelijke oude Vlaamse keuken en laat ons schaamteloos de lippen aflikken. Hij zingt in pittige cursiefjes de glorie van de patat, zoekt uit wat je zoal op de boterham kunt eten, toont zijn zwak voor vlees of zorgt voor boter bij de vis.

Paling in het groen, tatjespap en patatterkoek: sommige gerechten hebben iets aandoenlijk archaïsch, ook al omdat daarbij vaak over 'moeder de vrouw' wordt gesproken. Maar Boon serveert zijn keukenwijsheid met een flinke knipoog. Herman Chevrolet en Els Versnick vulden aan met receptuur en de foto's van Mike Roelofs en de erven-Boon maken dit boek helemaal tot een feestelijk geheel.

Chevrolet noemt Eten op zijn Vlaams in zijn inleiding 'verplicht leesvoer voor de hipsterkoks van tegenwoordig, met hun tatoeages, oorornamenten, vlassige baardjes en haarknotjes. Van die koks die denken dat ze goed bezig zijn als ze hun gasten gefrituurde visgraten voorschotelen.' Bij Boon mag het zonder poeha. Boon-appetit!

Louis Paul Boon, Eten op zijn Vlaams, De Arbeiderspers, 248 p., 19,99 euro

Beeld rv

58 jaar na Expo 58

De Brusselse uitgeverij Plaizier - u kent ze ongetwijfeld van haar eigenzinnige retroprentkaartjes in musea en de betere boekhandel - heeft een groot hart voor Brussel. En dat toont ze elk jaar via een kalender met karakter. Een van de grote dada's van bevlogen bezieler Wijnand Plaizier is de Expo 58, het zes maanden durende evenement waarover onze ouders en grootouders nog steeds met een twinkeling in de ogen spreken. 58 jaar na datum serveert Plaizier zijn fraaie kalender met iconische beelden van onder meer de bouw van het Atomium, de Pijl van de Burgerlijke Bouwkunde en het Philipspaviljoen van Xenakis en Le Corbusier.

De wervelende fiftiesstijl komt mooi tot zijn recht in deze door Piet Schreuders vormgegeven kalender, waar het optimistische, ietwat naïeve vooruitgangsgeloof van weleer van afspat. Tegelijk verschijnt een wandkalender met foto's van Marie-Françoise Plissart over de Brusselse markten, met een tekst van Marc Didden erbij.

Kalender Expo 58, 58 Years Ago, Plaizier, 14,50 euro
Marie-Françoise Plissart, kalender Markten van Brussel, Plaizier, 22,50 euro

Beeld Studio Wunderkammer

Papieren smaakmaker

Het papieren boek heeft tactiele en fysieke kenmerken die het e-book niet kan evenaren, zegt de Nederlandse boekenwetenschapster Lisa Kuitert. Toch is haar pittige en goed gedocumenteerde boekje geen pleidooi tegen e-books en vooruitgang. Wel wil ze een tegengeluid laten horen tegen het afschrijven van het papieren boek. "Het papieren boek is de smaakmaker, dat brengt je überhaupt op het idee om een boek te gaan lezen. En dat uitnodigende, het zichtbare en tastbare, 'eeuwig' bewaarbare, dat hebben nu eenmaal uitsluitend papieren boeken."

Kuitert reikt saillante details en voorbeelden aan om de discussie digitaal/papier aan te gaan. Met dit essay doe je ongetwijfeld elke boekenliefhebber een plezier en geef je hem munitie om zijn passie te beargumenteren.

Lisa Kuitert, Het boek en het badwater, Amsterdam University Press, 160 p., 12,50 euro

Beeld rv

Groeninvasie in huis

Groene vingers: u hebt ze of u hebt ze niet. Toch hoeft een groen interieur geen dagdroom te blijven. Dat bewijst het boek Greenterior, waarin kamerplanten bijna naadloos versmelten met fraai ingerichte woonruimtes.

Het boek vol uitgepuurde fotografie is het werk van Magali Elali en Bart Kiggen van Coffeeklatch, een onlinemagazine dat op bezoek gaat bij creatieve ondernemers. Tijdens die visites viel hen op hoe vaak ze in de weer waren met groen, 'als unieke vorm van zelfexpressie'. Ze trokken van Antwerpen naar New York en Barcelona op zoek naar 'groene', perfect uitgebalanceerde interieurs. Een intelligente aanvulling is het plantenregister achterin, met een lijstje van alle op de foto's voorkomende planten en een kort overzicht van hun verzorgingswijze. Een run op de plantenzaak valt allerminst uit te sluiten na het doorbladeren van Greenterior.

Coffeeklatch (Magali Elali & Bart Kiggen), Greenterior, Luster, 240 p., 39,95 euro

Beeld Studio Wunderkammer

Covers à la carte

De ansichtkaart evolueert in dit WhatsApp-tijdperk naar een nostalgisch reliek of verzamelobject vol vervlogen patina. Tegelijk beleeft de prentkaart een ornamentele revival. Je ziet steeds vaker boxen opduiken met ansichtkaarten, waarbij vooral literaire uitgeverijen aan de slag gaan met de opvallendste boekcovers uit hun backlist.

Zo ook de bekende Britse uitgever Faber, die honderd van zijn beroemdste voorflappen in het zonnetje zet. De kleurrijke selectie bevat klassieke covers van onder meer William Goldings Lord of the Flies, Sylvia Plaths The Bell Jar en de Collected Poems van T.S. Eliot en ontwerpen van onder meer Berthold Wolpe, David Jones of Edward Bawden. Een oogstrelend hebbeding voor zowel boek- als designliefhebbers. Ook uitgeverij Van Oorschot maakte een envelopje met 20 van haar 'meest verzendbare', vaak typografisch getoonzette omslagen, met covers van onder meer Helmut Salden en Gerrit en Christoph Noordzij.

100 Faber Postcards, 21,95 euro, te koop bij boekhandel Cronopio, Kasteelpleinstraat 21, Antwerpen of www.faber.co.uk
20 Ansichtkaarten, Van Oorschot, 9,95 euro, www.vanoorschot.nl

Beeld Studio Wunderkammer
Beeld Studio Wunderkammer

Extatische vrouwen

Donker en extatisch, vol angst maar ook vol beroezing. Zo komt de erotische fotografie van Sanne Sannes (1937-1967) op je af. Sannes, die kort na zijn dertigste verjaardag op tragische wijze om het leven kwam bij een auto-ongeluk, was slechts acht jaar actief als fotograaf. Maar in die korte tijdspanne wist hij de traditionele Nederlandse fotografie tegen de haren in te strijken.

Vooral zijn grofkorrelige vrouwenportretten overleven met verve de roerige jaren zestig. Er zit een prachtige ritmiek in deze parade van wulpse, romige en genotzuchtige lichamen: duister en intiem, met een gevaar dat constant op de loer ligt. Ze ogen als dynamische filmstills - en nee, dat is geen paradox. Geen wonder: Sannes had ook de ambitie om filmregisseur te worden.

Soms is de atmosfeer sinister, dan weer uitgelaten. Sannes kon met zijn favoriete modellen als Anna Beeke en Marina Schaper tot de limiet gaan. Ze flirten met de camera en zijn bereid zich volkomen over te leveren. Dit fabuleuze overzichtsboek dompelt je van dichtbij onder in zijn expressieve oeuvre.

Johan ten Berg, Rob Sannes & Jan Wolffensperger, Copyright/Archief Sanne Sannes, Hannibal Publishing, 236 p., 39,95 euro

Beeld Studio Wunderkammer

Sfeervol de wereld rond

In zijn typische tekenstijl met wriemelende lijntjes wekt Nils Pieters Vos en zijn goudvis tot leven. Na Draak is dit het tweede prentenboek dat Pieters ook zelf schreef. De tekenaar lijkt zijn favoriete techniek - kleur- en aquarelpotloden - steeds beter onder de knie te krijgen. Elke prent is een sfeervol kleurenspel waarbij hij natte en droge technieken handig mengt. De Route 66 is zinderend oranje en in de golven van de zee drijven gele, blauwe en zelfs roze tinten.

Pieters beperkt de tekst tot een minimum en laat zijn felkleurige beelden voor zich spreken. Het boek laat ruimte voor kinderen en vertellers met veel fantasie, die zelf verhaaltjes bij de prenten kunnen verzinnen.

Nils Pieters, Vos & Goudvis, De Eenhoorn, 32 p., 14,95 euro, 5+

Beeld Studio Wunderkammer
Beeld rv

Allemaal treinen

Auteur John Porter loodst kleine treinfanaten 48 pagina's mee door de geschiedenis van de trein. Hij strooit daarbij grappige en interessante weetjes in het rond. Wist u bijvoorbeeld dat de trein naar Scheveningen het 'Vlooienlijntje' werd genoemd omdat de zetels er vol bijtgraag ongedierte zaten?

Tekenaar Mattias De Leeuw maakt van zijn prenten een spel door dezelfde drie vrouwtjes overal in het boek te verstoppen. Vooral in de grote tekeningen die over twee pagina's lopen zorgt hij ervoor dat de aandachtige kijker wordt beloond met nevenverhaaltjes en grappige details.

Een mooi geschenk voor nichtjes, neefjes en kroost met een hart voor locomotieven. Mogelijk te combineren met een bezoekje aan het nieuwe treinmuseum in Brussel.

Mattias De Leeuw en John Porter, Het grote treinenboek, Lannoo, 48 p., 19,99 euro, 6+

Beeld Studio Wunderkammer

Schrauwen in Congo

Olivier Schrauwen is een grote naam. Zijn vorige boeken werden genomineerd op het stripfestival van Angoulême en Art Spiegelman (Maus) verklaarde zich fan. Toch leerden veel Belgische stripfans de Bruggeling pas dit jaar kennen met Arsène Schrauwen.

Het boek beleefde een min of meer valse start bij het ruime publiek. Dat kwam doordat Schrauwen het eerst in eigen beheer uitgaf in drie Engelstalige delen. Ondertussen heeft uitgeverij Bries de drie delen tot een boek gebundeld en is er een Nederlandse versie verschenen.

In Arsène Schrauwen beschrijft de auteur de fictieve geschiedenis van zijn grootvader, die op uitnodiging van zijn neef naar Belgisch-Congo reist.

Stripkenners zullen de vele visuele knipogen naar de stripgeschiedenis in het boek appreciëren. De rode en blauwe pagina's doen denken aan vroege Suske en Wiske-verhalen, de afgeronde kadertjes aan Pol, Pel en Pingo.

Olivier Schrauwen, Arsène Schrauwen, Bries, 260 p., 30 euro

Beeld rv

Eenzaam door de seizoenen

Dat Cyril Pedrosa een geboren tekenaar is, wisten we al langer. De Franse Portugees leerde het klappen van de zweep bij Disney, en Vier jaargetijden is een showcase van zijn talent.

De auteur stelt vier eenzame personages voor in vier seizoenen. Elk hoofdstuk toont hij zijn kunde in een andere techniek. Hij legt laagjes aquarel, tekent met felle pastelpotloden en kleurt de winterscènes digitaal in. In de klepper van meer dan 300 pagina's verwerkte hij lange lappen tekst, die het lezen soms bemoeilijken, maar zijn personages voelen levensecht aan. Zij houden de vaart in het boek en zorgen ervoor dat je Vier jaargetijden niet kunt laten liggen tot het uit is.

Cyril Pedrosa, Vier jaargetijden, Dupuis, 336 p., 39,95 euro

Beeld rv

Klassieker in nieuw jasje

Uitgeverij Penguin stopt elk jaar een aantal 'essentials' in een nieuw jasje. Het zijn belangrijke boeken uit de twintigste eeuw en Penguin koppelt ze aan een hedendaagse vormgever of illustrator.

Voor Patrick Süskinds wereldberoemde Perfume viel de keuze op de Belgische illustrator Jan Van Der Veken. In zijn zwierige atoomstijl tekende hij de walmen van het fameuze parfum. Daarin vlijen een aantal al dan niet dode vrouwen zich neer. Ook de retrolettering nam de Gentenaar op zich. Van Der Veken volgde een opleiding als typograaf en voorziet zijn beelden vaak van handgemaakte typografie. Voor deze softcover ontwierp hij een fraai logo dat hij baseerde op de begin-generiek van The Pink Panther.

Een fraai extraatje om in de kerstsok van een romantische ziel te laten glijden.

Patrick Süskind (cover Jan Van Der Veken), Perfume, The Story of a Murderer, Penguin Essentials, 272 p., 10 euro

Beeld Studio Wunderkammer

Een blik in de keuken

Foodies met een zwak voor de nostalgische en franjeloze keuken van Kobe Desramaults' restaurant Superette zullen dit kookboek met plezier onder de kerstboom vinden.

In het boek komen de technieken aan bod die de ploeg van de Superette vaak gebruikt. Het leert hobbykoks brood en croissants bakken, buikspek bereiden, fermenteren en alcohol brouwen. Bakster Sarah Lemke geeft ook de geheimen achter de befaamde pizza's van het restaurant prijs.

Ook de mensen achter de zaak komen uitgebreid aan het woord. De Standaard-journalist Dorien Knockaert schrijft onder andere over de Amerikaanse bakster Lemke. Zij vertelt hoe ze haar thuisland en familie achterliet om zich in een onbekend avontuur te storten.

Kobe Desramaults & Rose Green, De Superette: het kookboek, Borgerhoff en Lamberigts, 192 p., 29,95 euro

Beeld Studio Wunderkammer
Beeld rv

Een Vlaamse in puddingland

De anglofiele blogster Regula Ysewijn deed haar huiswerk voor dit kookboek. Ze las meer dan tweehonderd boeken, op zoek naar de geschiedenis van de pudding.

In Pride and Pudding doorkruist ze Groot-Brittannië en somt ze zoete en zoute varianten van het gerecht op. Behalve aan de voor de hand liggende fruitpuddings waagt ze zich aan recepten die in onze regionen een minder goede reputatie hebben, zoals de Schotse haggis en black pudding. De Vlaamse geeft elk gerecht een moderne draai. Ze maakte ook zelf de foto's en elke pagina is een waar tableautje met prachtig servies.

Bruno Vergauwen zorgde voor de vormgeving, en het resultaat mag gezien worden. Jamie Oliver is alvast overtuigd. Hij noemde Pride and Pudding "truly a wonderful thing of beauty".

Regula Ysewijn, Pride and Pudding, Davidsfonds, 368 p., 35 euro

Beeld Studio Wunderkammer

Hout vasthouden

Een boek zo dik als het houtblok dat knettert op uw haardvuur: Taschen verzamelde honderd hedendaagse gebouwen uit hout van over de hele wereld, met als doel aantonen dat het geen materiaal uit het verleden is. Een van de opvallendste bouwsels is een boomhut, omringd door kersenbloesems, waar traditionele Japanse theeceremonies plaatsvinden.

Verder sporthallen, lofts, musea, uitkijktorens, een moderne tempel in Japan, het indrukwekkende golvende houten dak van Centre Pompidou-Metz, of een houten huis in Hawaï dat uitkijkt op een klif: stuk voor stuk houten constructies om bij weg te dromen.

Philip Jodidio, 100 Contemporary Wood Buildings, Taschen, 656 p., 39,99 euro

Beeld Studio Wunderkammer

De echte Alice

In Lezen, een gebruiksaanwijzing (een elegante verwijzing naar Georges Perecs Het leven een gebruiksaanwijzing) gaat Dirk Leyman op zoek naar de echte mensen die model stonden voor markante personages uit de wereldliteratuur. Zo komen we pakweg te weten dat Maria Turner uit Paul Austers Leviathan gebaseerd is op kunstenares Sophie Calle en Jack Bledsoe uit Charles Bukowski's Hollywood op acteur Mickey Rourke.

D'Artagnan uit De drie musketiers, Blauwbaard, Heathcliff uit Wuthering Heights, Sherlock Holmes, Alice in Wonderland, allemaal hadden ze een reële tegenhanger, die Leyman nauwgezet toelicht, met mooie illustraties van Brecht Evens.

Dirk Leyman, Lezen, een gebruiks- aanwijzing, Polis, 317 p., 24,95 euro

Op donderdag 17 december om 19.30 uur praat Dirk Leyman met Christophe Vekeman over zijn boek in Boekhandel Walry in Gent

Beeld Studio Wunderkammer
Beeld rv

Knutselen tegen verveling

De kerstvakantie staat voor de deur en als vanzelf zijn daar ook de verveelde kinderen die niet meteen weten wat te doen. Maar geen nood, Martena Duss - vriendin van Bent Van Looy - heeft de oplossing: Het grote receptenboek tegen verveling, waarin ze het plezier van het maken wil doorgeven. Maskers uit papier-maché, geheime boodschappen in onzichtbare inkt, aardappelstempels...: een antivervelingskuur, ook voor volwassenen.

Martena Duss, Het grote recepten- boek tegen verveling, Manteau, 144 p., 24,99 euro

Beeld Studio Wunderkammer

Innerlijke reis naar Nepal

Dzogchen is het laatste boek uit de Himalaya-trilogie, een reeks prachtige fotoboeken van de Belgische fotograaf Vincent Delbrouck, die de afgelopen jaren zes keer naar Nepal en omgeving trok. Maar noem zijn werk geen documentairefotografie, want daar gelooft hij niet in. Zijn persoonlijke beelden vertellen meer over de man zelf dan over het onderwerp dat hij fotografeert.

Een innerlijke reis vol fictieve elementen, zo noemt hij zijn werk zelf. Een uitzonderlijk boek van een uitzonderlijke fotograaf.

Vincent Delbrouck, Dzogchen, 80 p., 50 euro. Enkel te koop via www.vincentdelbrouck.be en bij Copyright Gent en Antwerpen, Tipi Bookshop Brussel en Galerie Stieglitz19, Antwerpen

Beeld rv

Huwelijksbootjes

Elke dag trouwen wereldwijd meer dan 111.000 koppels. Fotografe Lieve Blancquaert ging in deze opvolger van Birth Day de wereld rond om overal huwelijksceremonies vast te leggen. Matchmakers voor gearrangeerde huwelijken in India, polygamie in Senegal, kindhuwelijken in Nepal, een lange rij bruidsparen voor een collectieve huwelijksceremonie in het laatste maoïstische dorp in China, een koppel in de bijbelbelt van Nederland, een vluchtelingenkamp in Jordanië, de 150 trouwkapellen in Las Vegas, waar je kunt trouwen onder water, begeleid door olifanten of als een oude Egyptenaar..., Blancquaert legt het allemaal vast, met liefde.

Lieve Blancqaert, Wedding Day, Kannibaal, 256 p., 35,50 euro

Beeld Studio Wunderkammer
Beeld Lieve Blancquaert

Vintage Van Kerckhoven

Het decembernummer van DW B is voor de vierde keer op een rij een speciale editie. Vorige nummers werden onder handen genomen door Berlinde De Bruyckere, J.M. Coetzee en Robert Devriendt, nu is het de beurt aan Anne-Mie Van Kerckhoven. Erotiek, fetisjisme, softporno, feminisme, kosmologie: u krijgt de gebruikelijke thema's van de kunstenares voorgeschoteld. Bovendien lieten negen auteurs - onder wie Jeroen Olyslaegers en Peter Verhelst - zich inspireren door haar werk.

Een mooi kunstenaarsboekje, een kunstwerk op zich.

Jazzz, MER. Paper Kunsthalle, speciale editie DW B, 29,50 euro

Beeld Studio Wunderkammer
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234