Maandag 06/12/2021

ReportageTheater

Tragedie in het ziekenhuis: medewerkers UZ Gent spelen theater op locatie

Bedden en ander ziekenhuismeubilair wordt creatief aangewend in ‘Antigone’. Beeld Illias Teirlinck
Bedden en ander ziekenhuismeubilair wordt creatief aangewend in ‘Antigone’.Beeld Illias Teirlinck

Op vloeren waar normaal gereanimeerd, geopereerd of gerevalideerd wordt, speelt zich morgen een Griekse tragedie af. Ruim honderd medewerkers van het UZ Gent, van hoofdarts tot logistieke medewerkers, acteren en musiceren in een moderne versie van Antigone.

“Werken bij ons is te min voor u? Och, schiet u, het is toch allemaal naar de kloten!” Harde woorden op de parking van het Universitair Ziekenhuis. Enkele opgeschrikte voorbijgangers vertragen hun pas. In sappig Gents ruziën een vader en zoon over de toekomst van hun familiebedrijf. Als een van de twee met gierende banden wegrijdt, klapt een regisseur in zijn handen. “Fantastisch, zeer geloofwaardig.” De verbouwereerde passanten kijken verward en gaan licht ontsteld over tot de orde van de dag.

“Normaal maak ik me nooit zo kwaad, dat ligt niet in mijn natuur”, excuseert medisch diensthoofd Cardiologie Michel De Pauw zich terwijl hij zijn laatste lijnen nog vlug doorloopt. “Hier mag ik mijn functie even van me afgooien en kan ik iets doen wat ik normaal nooit zou doen. Het is een unieke kans die je maar één keer aangeboden krijgt. En ik leerde Caroline kennen, wat anders ook nooit was gebeurd.” Tegenspeler Caroline Dhondt, verpleegkundige in het revalidatiecentrum knikt. Zij kreeg een snor aangemeten en mocht door een tekort aan mannelijke acteurs de rol van zoonlief vertolken. Als kind droomde ze van een artistieke carrière, maar die is er uiteindelijk nooit gekomen. Vandaag wordt ze begeleid door professionals. “De lat ligt hoog”, stelt ze.

De voorstelling loopt langs een vooraf uitgetekend parcours, met soms verrassende locaties. Beeld Illias Teirlinck
De voorstelling loopt langs een vooraf uitgetekend parcours, met soms verrassende locaties.Beeld Illias Teirlinck

Het is dinsdagavond. De repetities van Antigone. Garagisten van het lichaam, verzorgers van de ziel zijn in volle gang. Op zeven verschillende locaties op de UZ-site acteren en musiceren dokters, verpleegkundigen, logistieke en andere medewerkers alsof ze nooit iets anders deden. Regisseurs Filip Standaert van Handelsreizigers in ideeën en Walter Janssens volgen de acteurs mee op en sturen bij waar nodig. “Je mag elkaar gerust onderbreken”, klinkt het vanaf de zijlijn. “Dat gebeurt in een normaal gesprek ook. Anders blijft het te netjes.”

Samen met componist Rudi Genbrugge gingen ze aan de slag om de Griekse tragedie naar het hedendaags ziekenhuiswezen te vertalen, naar het idee van gedelegeerd bestuurder Eric Mortier. Zijn wens gaf de voorzet van het ambitieuze toneelproject dat vanavond in première gaat en 28 keer na elkaar gespeeld wordt. “De parallellen tussen de toneeltekst van Sophocles en het leven en werken in de zorg raken me keer op keer”, stelt Mortier. “In elke zorgverlener die het goede wil doen zit een stukje Antigone. De medische zorg die we geven is onafhankelijk van een oordeel over de levensstijl van de patiënt: de eed van Hippocrates gaat voor iedere mens evenzeer op. Vanuit dat idee groeide het scenario voor Antigone in het UZ Gent.”

Het stuk is een mix van theater, hoorspel en live muziek. Beeld Illias Teirlinck
Het stuk is een mix van theater, hoorspel en live muziek.Beeld Illias Teirlinck

Tragisch

De UZ-versie vertrekt van een welgestelde Gentse familie. Pater familias Gerard heeft het gemaakt in de bouwbusiness. Zoon Teo, een harde werker, is zijn gedoodverfde opvolger. Zijn broer Pol zet liever de bloemetjes buiten, maar de grootste teleurstelling in het leven van Gerard is de jongste zoon Edmond, die artiest is. Enkel zus Antigone wist zich los te rukken, ging studeren en werd hartchirurg. Een conflict tussen Teo en Pol kent tragische gevolgen. In het UZ Gent komt de familie oog in oog met het onvermijdelijke, en daar ben je als toeschouwer van Antigone. Garagisten van het lichaam, verzorgers van de ziel op allerhande manieren getuige van.

De voorstelling slingert langs een parcours over de campus en passeert onderweg opvallende plekken zoals de keldergangen, de kapel van het ziekenhuis, het revalidatiezwembad en de parking. De toeschouwers krijgen een koptelefoon op met begeleidende podcast. Hoorspelen lopen over in schouwspelen tot je het volledige plaatje vat.

De acteurs in 'Antigone' zijn stuk voor stuk medewerkers van het UZ Gent.  Beeld Illias Teirlinck
De acteurs in 'Antigone' zijn stuk voor stuk medewerkers van het UZ Gent.Beeld Illias Teirlinck

“We hebben het onszelf niet gemakkelijk gemaakt”, vertelt Standaert. “Op locatie spelen vraagt sowieso al een extra inspanning. De keuze van een draaiende ziekenhuiscampus in volle coronacrisis was bij momenten gekkenwerk. Maar als we die inspanning analyseren, klopt het wel in het geheel. Wat deed een Griekse tragedie precies? Het bracht de inwoners van Athene heel heftige boodschappen over de denkbeeldige stad Thebe, boodschappen die bij het volk echt binnenkwamen. Dat kan je vandaag proberen in het NTGent of bij Voo?uit, maar om ons project echt te doen slagen moesten we meer immersief denken. Alleen al het idee dat je als toeschouwer naar een plek moet afzakken waar niemand eigenlijk echt graag komt, speelt in ons voordeel. Als we de Griekse tragedie goed willen brengen moet dat ongemakkelijke gevoel nu eenmaal van bij het begin aanwezig zijn.”

Het parcours van de voorstelling meandert over het terrein en op die manier kon de regisseur ook loskomen van de oorspronkelijke tragedie waarin zowat iedereen aan het einde sterft. “Samen met een team schrijvers, allemaal werkzaam in het UZ, hebben we het stuk, dat in essentie erg rauw is, naar de 21ste eeuw gebracht. Er is een boodschap van hoop aan toegevoegd. Vandaag is er een sterk geloof in onze vergaarde kennis, de wetenschap en de zorg en in tijden van pandemieën en gezondheidscrisissen is het ook nog eens brandend actueel.”

Antigone. Garagisten van het lichaam, verzorgers van de ziel tot en met 1 november in UZ Gent

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234