Maandag 26/09/2022

AchtergrondTelevisie

Tony Hawk, talent voor de harde landing: HBO-docu woelt diep in de drijfveren van de skatelegende

De 53-jarige superster na zijn zoveelste harde landing. Beeld HBO
De 53-jarige superster na zijn zoveelste harde landing.Beeld HBO

De 53-jarige skateboardlegende Tony Hawk weet letterlijk hoe het voelt om op zijn bakkes te gaan. Op die manier word je natuurlijk quasi vanzelf een Amerikaanse held. Maar een indringende HBO-documentaire laat zien dat er onder dat romantische failing forward-ideaal ook sluipende persoonlijke offers zitten.

Ronald Meeus

Een gebroken elleboog, schouders uit de kom, breuken aan iedere vinger, meer hersenschuddingen dan hij kan tellen, een schedelfractuur, een gebroken bekken: voor iedere gelukte nieuwe skateboardtruc die hij uitprobeerde op de halfpipe heeft Tony Hawk ook wel een letsel opgedaan. Alsof je ’t zomaar niet gelooft, opent de nieuwe HBO-documentaire Tony Hawk: Until the Wheels Fall Off met de 53-jarige skateboardheld die op een oefenramp verwoed probeert om opnieuw een ‘900' te scoren: een truc waarbij de boarder in de lucht tweeëneenhalve keer in zijn lengterichting draait, waardoor het moeilijk is om bij het landen nog tijdig zijn wielen terug op de schans te krijgen.

Die heilige graal in het skateboarden is Hawk sinds 1999, toen hij er voor het eerst in slaagde, nog maar een handvol keren gelukt, en nu probeert hij het wéér voor de camera. Vruchteloos, na meer dan vijftien harde landingen.

Hawk met regisseur Sam Jones. Beeld Sam Jones Pictures / HBO
Hawk met regisseur Sam Jones.Beeld Sam Jones Pictures / HBO

Kleine vergissing

Ga gewoon vaak genoeg op je smikkel tot het wél lukt: dat is de boodschap die de meeste Amerikanen uit het cv van Tony Hawk distilleren. Als kind, een slungelachtige nakomer in een middenklassengezin, was hij te tenger om iets te betekenen in klassieke Amerikaanse sporten als baseball (moeder Nancy noemde hem “onze kleine vergissing”). Maar toen hij tijdens een wandeling met zijn veel oudere broer in zijn geboortestad San Diego onverhoeds een skateboard onder zijn voeten kreeg, groeide die kinderlijke epifanie uit tot een bloeiende carrière en een supersterrenstatus.

Rond zijn veertiende werd Hawk, die skateparkjes in de omtrek van San Diego begon af te schuimen, ingelijfd bij de Bones Brigade, een collectief van vaardige skaters dat in de vroege jaren 80, toen skateboarden stilaan tot wasdom kwam als professionele sport, ook uitgroeide tot een sportteam. Hawks successen kwamen snel. Tegen 1985 begon hij zijn eigen idolen te kloppen, en trok hij als zeventienjarige zoveel sponsorfondsen binnen dat hij zijn eigen huis kon kopen – een bungalow met, vanzelfsprekend, een indrukwekkend skatepark in de achtertuin.

Het geheim achter die triomfen: volhardendheid. Zowel fysiek (“Hij wordt het niet beu om te vallen, en wordt ook de repetitie nooit moe”, zegt Bones Brigade-aanvoerder Stacy Peralta in Until the Wheels Fall Off) als mentaal, want hij kreeg heel wat tegenwind van andere spelers te verwerken (“Ga wat met de poppen van je zusje spelen”, moet de Hawk-kritische skateveteraan Duane Peters – naar diens eigen zeggen in de docu – hem hebben toegesnauwd).

Wat ook hielp was zijn onwrikbare geloof in zijn vaardigheden op de board om zijn gebrek aan fysieke kracht te compenseren. En een beetje showmanship, met een rijk repertoire aan sierlijke trucs. “Toen ik al die trucs deed, werd ik als robotisch gezien, te technisch, ráár”, vertelde een 21-jarige Hawk in 1989 tegen het skatermagazine Thrasher. “Maar nu begint dat soort skaten in de mode te geraken.”

De achttienjarige Tony Hawk tijdens een oefening. Beeld Getty Images
De achttienjarige Tony Hawk tijdens een oefening.Beeld Getty Images

Zelfdestructie

Tony Hawk heeft vandaag een vermogen dat op 140 miljoen dollar wordt geschat. Maar de poen is er niet doorheen zijn hele carrière geweest. Toen professioneel skateboarden in de vroege nineties uit de gratie van publiek en sponsors viel, moest hij als jonge vader ineens overleven met interimjobs en het vaste inkomen van zijn eerste vrouw Cindy. Het waren een vijftal taaie jaren, waarin hij de wrok van zijn echtgenote over zich afriep door vruchteloos te blijven volharden in zijn hobby.

Niet heel lang daarna keerden echter de roem en het geld terug. Met de X Games van sportzender ESPN kwam er een blijvende interesse voor extreme sporten. En in 1999 tekende hij bij videogamebedrijf Activision voor Tony Hawk’s Pro Skater, een videogame die even betekenisvol werd voor de jongerencultuur uit zijn tijdperk als illegale muziekdienst Napster, klaptelefoontjes, de film Gladiator en de tv-reeks Jackass.

Samen met de miljoenen ontwikkelde Hawk, als jonge dertiger, ook een onschatbaar talent voor zelfdestructie buiten het skatepark. Hij vond, na drie mislukte huwelijken waarin hij vier kinderen kreeg, pas laat in het leven zijn persoonlijke balans. “Veel van wat ik toen deed was onachtzaam of zelfs respectloos in sommige opzichten, en dat celebreer ik niet graag, vooral niet als vader”, vertrouwde hij vorig jaar The New York Times toe over die periode.

Maar de kwalijkste impact die hij had op zijn naasten komt uit diezelfde kwaliteit die hem groot maakte: het obsessieve skaten zelf, het vallen en weer opstaan, een proces waarin hij dingen die misschien belangrijker zijn vergat. In Until the Wheels Fall Off vertelt hij bijvoorbeeld hoe hij veel te laat op oudste zoon Rileys kleuterschool arriveerde om zijn kind op te halen: hij had het te druk om op een skateparkje zijn ribben te breken tijdens de zoveelste poging om die ‘900' te halen. Niet op het toppunt van zijn roem, maar net in die periode waarin er geen onmiddellijke opbrengst te rapen viel uit keer op keer op zijn tater gaan.

“Iemand moest het doen”, verdedigt hij het ook nu nog voor regisseur Sam Jones’ camera. “Iemand moest die grens doorbreken.”

Tony Hawk: Until the Wheels Fall Off, vanaf morgen op Streamz.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234