Zondag 16/05/2021

ExpoFotografie

Tom Barman heeft zijn stem gevonden in de fotografie

Tom Barman speelt in zijn fotografie met lijnen en schaduwen, zoals hier te zien in 'Ask The Ducks 2020, Lisbon'. Beeld Tom Barman
Tom Barman speelt in zijn fotografie met lijnen en schaduwen, zoals hier te zien in 'Ask The Ducks 2020, Lisbon'.Beeld Tom Barman

Hurry up and wait, de eerste fototentoonstelling van dEUS-frontman Tom Barman die begin november van start ging en kort daarna de deuren moest sluiten, krijgt een tweede leven in hartje Antwerpen.

Toen begin november de tweede lockdown inging, was zijn tentoonstelling net een weekje open. De toeloop was groot geweest, de coronaveilige wachtrij lang. Heel even zag het ernaar uit dat het daar bij zou blijven, want de eigenaar van de tijdelijke galerie aan de Schaliënstraat 2 stond geen substantiële verlenging van de tentoonstellingstermijn toe. Hurry up and evacuate.

Tom Barman is er echter de man niet naar om zich uit het lood te laten slaan door een pandemie. Nog voor het kunstkijkverbod opnieuw werd opgeheven had hij al een oplossing gevonden. Vanaf zaterdag wijkt hij uit naar de studio van de eclectische interieurarchitect Gert Voorjans, aan de Leopoldplaats in hartje stad. Met medeneming van zowat de volledige expo, plus een half dozijn nieuwe werken. Hurry up and re-locate.

Het voordeel van een tweede leven is dat je kunt terugkijken op het eerste. De belangrijkste vaststelling is dat de dertig en nog wat foto’s die samen Hurry up and wait vormen, vintage Barman zijn, zij het in nieuwe vaten.

null Beeld Tom Barman
Beeld Tom Barman

Als u en ik op een dag een passie opvatten voor fotografie, worden we amateurfotografen. Als Barman dat doet, wordt het kunst. Dat vinden sommige amateurfotografen, en sommige kunstenaars, vast onterecht. Ten onrechte. Als er één ding buiten kijf staat, dan wel dat Barman een kunstenaar is. In welk medium hij zich ook uitdrukt – muziek, songteksten, film en nu dus ook fotografie –, hij drukt altijd hetzelfde uit: zichzelf en hoe hij de wereld ziet. Het is altijd dezelfde filter, en altijd dezelfde, herkenbare stem, ook als hij zijn stem helemaal niet gebruikt. De sleutelwoorden zijn rusteloosheid, beweging, uitbundigheid en stedelijkheid. Intensiteit, kortom. Een aandachtige kijker is Barman altijd geweest, als filmfreak en later ook als regisseur. Bij veel van zijn songs maakte hij zelf de videoclips. Veel van zijn foto’s zijn stilgezette filmbeelden. Decors zonder acteurs. Fragmenten uit een roadmovie. Snapshots van de location hunter.

Verslag van bewegingen

Tempo of a restless soul, zo luidde de titel van de film die Manu Riche en Renaat Lambeets in 2009 over hem maakten. Toen klonk dat wat hoogdravend, maar achteraf gezien was hij uiterst accuraat. Barman heeft namelijk een zesde zintuig: zijn benen. Bewegen is een cruciaal onderdeel van zijn artistieke praktijk. Tussen genres, tussen de mensen met wie hij samenwerkt in wisselende formaties, tussen projecten. Wie ooit in zijn kielzog door de stad heeft gelopen weet hoe snel die benen zijn. Snel ter plekke, altijd bereid om te dansen, onvermoeibaar, maar ook snel weer weg als het feest hem verveelt of de gesprekken kabbelen.

Hurry up and wait, de expo en het bijhorende boek, is in hoge mate een verslag van zijn bewegingen. Een reisalbum, pagina’s uit een tourboek. De foto’s zijn gemaakt waar zijn benen, en diverse andere vormen van transport, hem brachten: in Napels en Buenos Aires, in Nairobi en Phnom Penh. Maar vooral in Portugal, waar hij een tweede verblijf heeft met zicht op de Atlantische Oceaan, en in Antwerpen. Al portretteert hij zijn vaderstad doorgaans ook als een exotische locatie. De bekende landmarks loopt hij achteloos voorbij, een neergelaten rolluik of een loshangende kabel merkt hij wel op. En uit de foto’s van Portugal en Italië blijkt dan weer hoezeer de nachtraaf Tom Barman ook een sunshine boy is, met een bijzondere aandacht voor het mooiste wat de zon speciaal voor kunstenaars doet: schaduwen leggen.

null Beeld Tom Barman
Beeld Tom Barman

In zijn interview met De Morgen Magazine zei Barman onlangs: “Ik doe alles altijd omgekeerd. Eerst doe ik het, daarna leer ik het.” Neem dat maar met een paar kilo zout. Wees er maar zeker van dat de fotografie- en kunstliefhebber Tom Barman inmiddels een kenner is geworden. Als hij dat niet al lang was. Zijn voorliefde voor abstracte kunst en architectuur, voor de poëzie van de rechte lijn en de afgetekende vormen, blijkt ten overvloede uit zijn foto’s. Hoezeer hij vertrouwd is met de recente fotografiegeschiedenis ook. Harry Gruyaert, de bijna 80-jarige Belgische Magnum-fotograaf die in Parijs woont, is duidelijk een lichtend baken, evenals minder bekende Italianen als Luigi Ghirri en Guido Guidi. Al zegt hij over die laatsten dat hij ze pas recent heeft leren kennen. Met hen deelt hij een uitgesproken voorkeur voor filmische fotografie. Voor de belofte van het banale detail, voor het landschap dat zwanger is van je-weet-niet-wat, een opwaaiend zeil in een parkeergarage, een rookpluim boven een rij oleanders langs de kant van weg, voor de kleurenrijkdom van de leegte.

Maar als je hem met figuren van het formaat Gruyaert of Guidi vergelijkt, merk je ook dat hij nog een weg te gaan heeft. Met Hurry up and wait heeft Tom Barman zijn stem gevonden in de fotografie. Benieuwd hoe ze gaat klinken in het volgende album. De man en zijn gretigheid kennende zal dat snel volgen.

Tom Barman, Hurry up and wait, tot 31 januari in Studio Gert Voorjans, Leopoldplaats 11 Antwerpen. www.tombarman.net

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234