Maandag 13/07/2020

interviewForever Amy

‘Toen Amy was gestruikeld met een joint in haar hand, joelden de paparazzi alsof ze de wereldbeker hadden gewonnen’

Beeld AP

Van alle tribute acts die munt proberen te slaan uit de muzikale nalatenschap van Amy Winehouse, is er maar één die recht van zingen heeft: Forever Amy, haar backingband die deze week in Vlaanderen passeert. Bassist Dale Davis werkte niet alleen acht jaar samen met Amy, maar was ook één van haar beste vrienden. ‘Ze vertrouwde ons, we waren haar grote broers.’

Belgen kennen jou ook van de Night of the Proms, waar je vijf jaar lang deel van het huisorkest hebt uitgemaakt. Wat herinner jij je daarvan?

Dale Davis: “Het voetbal (lacht). We speelden vaak wedstrijdjes met de muzikanten, en soms deden de sterren ook mee.”

Wie was de vuilste speler?

Davis: “Ik heb vaak gescoord, dus misschien was ik dat wel. Of anders één van de leden van Toto of Simple Minds. En Paul Young, die was fel. Ik werk nog steeds met hem.

“Ik moest er net nog aan denken hoe uniek en zeldzaam het is dat Amy en ik zulke goede vrienden zijn geworden. Ik had eerder al gewerkt met grote sterren zoals Tina Turner, maar haar kreeg ik amper te zien in de zes weken dat ik met haar heb gewerkt. Mijn relatie met Amy was daarentegen heel warm en zacht.”

De bijnaam die Amy jullie gaf, was The KB’s. Ik neem aan naar analogie met The JB’s van James Brown?

Davis: “Nee, het was een woordspeling, The Knights Before is een verwijzing naar een Engelse uitdrukking voor ridders op het witte paard. Ze heeft het nooit met zoveel woorden uitgelegd. Misschien bedoelde ze dat wij haar moesten beschermen en dat ze ons kon vertrouwen, aangezien wij al tot haar inner circle behoorden vanaf de eerste opnamesessies voor 'Back to Black', vóór ze wereldberoemd werd en de paparazzigekte losbarstte. Ze vertrouwde ons, we waren haar grote broers.”

Amy zei ooit over jou: ‘Dale is my favourite person to go anywhere with.’  Waar trokken jullie dan zoal naartoe?

Davis: “Nergens heen (lacht). Ik denk dat ze met die uitspraak bedoelde dat ons samenzijn stressloos was. Amy was niet het type dat musea bezoekt of uitstapjes maakt. Zelfs als we op tournee waren, bleef ze op een vrije dag vaak in het hotel, tenzij er een strand in de buurt was. Bovendien werd ze, zodra ze beroemd was, overal aangeklampt en achternagezeten door paparazzi.

“Ik heb zelf ooit bijna met zo’n eikel gevochten toen we terugkwamen van een feestje. Ik zette Amy thuis af en ze was toevallig een joint aan het roken. Ze struikelde en ik zal nooit de euforie op de smoelen van die aasgieren vergeten. Amy was hun winnende biljet uit de loterij: een foto van haar was goed, maar een foto van Amy met joint bracht nog meer op, en een foto van Amy met een joint op de grond was de jackpot! Ze gingen tekeer alsof ze de wereldbeker hadden gewonnen.

“Amy werd opgejaagd, net zoals prinses Diana en de presentatrice Caroline Flack, die onlangs uit het leven is gestapt nadat de roddelpers haar aan het kruis had genageld. Wat me ook degouteerde, was dat Amy veel harder werd aangepakt dan een man. Een man zou die smeerlappen een mep hebben verkocht, maar Amy was een weerloos veertje dat ze konden duwen, manipuleren of de weg versperren.

Nood aan een gesprek?

Praten helpt, dat kan bij Tele-Onthaal: bel 106 of ga naar de website tele-onthaal.be.

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de website zelfmoord1813.be.

“Mensen onderschatten ook hoe hard wij werkten: de eerste achttien maanden hebben we niets anders gedaan dan muziek opnemen en touren. Dat zien buitenstaanders vaak over het hoofd door alle verhalen over drank, drugs en eetstoornissen: Amy was overwerkt en uitgeput. En ze was een graatmager elfje: met zo'n frêle lichaamsbouw heb je meer voeding en recuperatietijd nodig.”

Jij was ook musical director, wat hield dat in?

Davis: “Ik moest ervoor zorgen dat de groep tiptop in vorm was – Amy mocht live steken laten vallen, maar wij niet. Wij waren haar vangnet. Zij kreeg alle ruimte om te improviseren als ze dat wilde, maar wij mochten de zeer precieze sound van de plaatopnames niet uit het oog verliezen. De arrangementen van die songs zijn delicater dan je denkt, het luistert nauw.

“Amy was niet alleen een fenomenale zangeres, ze was ook heel veelzijdig, ze kon alle stijlen aan. Soms zong ze iets mee met een groot orkest, een minuut later probeerde ze iets uit op gitaar en daarna zong ze mee met een reggaehit of improviseerde ze scat vocals... Ze kwam altijd op haar pootjes terecht. Behalve dan tijdens haar laatste optredens in Birmingham en Belgrado.”

Op YouTube is te zien hoe zij tijdens dat laatste concert in Belgrado op 18 juni 2011, een maand voor haar dood, aarzelt en zwalpt, en hoe jullie haar zo onopvallend mogelijk weer naar de microfoon leiden. Ze omhelst jou meteen, nadrukkelijk en lang.

Davis: “Yeah... Maar van wat er daarna is gebeurd, herinner ik me niet veel meer, voor m'n eigen bestwil (lacht).”

 Amy fluistert je iets in het oor en jullie lachen, maar in de blikken die jij met de backingzangers wisselt, is grote ongerustheid te lezen.

Davis: “Ik dacht: dit is anders, dit is erger, waar gaat dit heen? En vooral: hoe voorkomen we hier een ramp? Een alcoholicus kan heel goed verbergen dat hij stomdronken is. Ook aan een verslaafde merk je niet altijd dat hij iets heeft gebruikt. Maar dit was anders: het was alsof alle stoppen waren doorgeslagen, alsof haar brein zei: ‘Ik ben die flauwekul beu. Ik ga in staking, trek je plan.’ Ik kan niet geloven dat we toen toch tachtig minuten hebben gespeeld – want dat zie je niet in die clips op YouTube, die zoomen enkel in op de momenten waarop Amy zwalpt en ijlt.”

Was jij erbij tijdens haar laatste opnamesessies in Santa Lucia?

Davis: “Ja. Als je het sessies wilt noemen. De platenfirma had een opnamestudio geboekt in de hoop dat Amy iets zou afscheiden wat je een derde cd kon noemen. Maar zover is het nooit gekomen. We hebben wat geklooid. Amy wilde een reggaeplaat maken, dan weer niet, dan weer wel...”

Ik heb die tracks gehoord. Ze kunnen niet tippen aan de pracht op ‘Frank’ en ‘Back to Black’. En jullie hebben een eigen genre gecreëerd: het leek me contraproductief om dat in te ruilen voor tamelijk banale reggae.

Davis: “Het was vooral producer Salaam Remi die Amy met reggae brainwashte. Hij had eerder de Fugees, Nas en Estelle geproducet en is gek op reggae. Amy hield van het onbekommerde van de ritmes van reggae en ska, en dat ze veel tijd in de Caraïben doorbracht, droeg daar ook toe bij. Maar ik geloof niet dat ze ooit een echte reggaeplaat gemaakt zou hebben.”

GEKKE SMOEL

Gebeurt het dat je, als je haar songs nu live speelt, terugdenkt aan de tijd toen je die met haar speelde?

Davis: “Voortdurend, meer dan goed voor me is. Soms schrik ik als ik opkijk en ik een andere zangeres zie staan. Er waren songs die Amy beu was – de grote hits heeft ze vijf jaar lang moeten zingen. Maar mijn favoriet ‘Me and Mr Jones’ voelt nog heel intiem aan, die song brachten we live vrij zelden.”

Ik zag Amy Winehouse een paar keer in Shepherd’s Bush omdat we een gemeenschappelijke kennis hadden. Ik herinner me dat ze goed kon biljarten, dat ze een plagerig gevoel voor humor had en dat ze kon flirten als de besten. Ze zag er toen nog fris en prachtig uit. En piepklein.

Davis: “Tot de drugs en de drank het verpestten, was ze vrolijk en gul. Ze kon iemand die ze niet kende zo aanpakken dat die op wolkjes wegliep. Al kon ze ook brutaal zijn. Ooit zaten we op hotel in Ierland en ze wilde aan een song werken, maar we hadden geen instrumenten. Er kwamen twee meisjes langs die toevallig een gitaar bij zich hadden. Amy verdween met hun gitaar naar het toilet en droeg mij op om de meisjes weg te sturen. Ze waren gedwongen hun gitaar achter te laten bij een beroemde zangeres die zich een miljoen gitaren kon veroorloven! Maar de song ging voor. De volgende dag heb ik die twee meisjes opgespoord en hun gitaar teruggegeven.

“Ach, ik mis haar gekke smoel zo. De manier waarop ze me een sceptische blik toewierp die zei: ‘Ik heb jou door, jongen!’ En haar lach: die tanden, that massive smile!”

Dale Davis (rechts): 'Op het einde zei ze: 'Dale, ik heb het koud, masseer me even.' Dat is het laatste wat ik voor haar heb gedaan.'Beeld RV

Wat is jouw oordeel over Blake Fielder-Civil? De echtgenoot van Amy wordt algemeen, en zeker door haar vader, beschouwd als de klootzak die haar heroïne gaf en zo haar ondergang bewerkstelligde. Ik zag beelden waarop Amy tijdens een fotosessie met een glasscherf zijn naam in haar buik probeert te krassen.

Davis: “Het hielp niet dat Blake in haar leven was, en hij hielp haar evenmin, wel integendeel. Hij heeft ook intieme details over Amy’s leven achter haar rug aan de roddelpers verkocht, om zo zijn drugsverslaving te financieren. Voor hem was zij een melkkoe. Hij bedroog haar ook. Het meest tragische vind ik nog dat Amy duidelijk meer van hem hield dan hij van haar. Ze hield van hem op een bijna masochistische manier. Zelfs toen hij in de gevangenis zat en hun korte huwelijk officieel ontbonden was, hemelde ze hem nog op en dramatiseerde ze zijn afwezigheid.”

Toen ik Tony Bennett interviewde, zei hij me...

Davis: “Ooh, how's your back after dropping that heavy name (lacht)?”

Ik vermeld het om aan te geven dat het informatie uit de eerste hand is en geen roddel. Hij zei dat Amy na hun opnamesessie zuchtte: ‘Dit is écht iets wat ik aan mijn kleinkinderen kan vertellen.’ En dat ze dat méénde, ze kon niet wachten tot ze moeder was.

Davis: “Klopt, dat heeft ze ook eens gezegd: ‘Mijn levenstaak is niet muziek maken, maar een goede echtgenote en een goede moeder en grootmoeder zijn.’ Hoe tragisch dat ze daarvoor de minst geschikte echtgenoot en vader aller tijden had uitgekozen. Amy grapte vaak dat zij en ik the mummy and daddy of the band waren. We zijn allebei heel zorgzaam. Ze ruimde vaak op, ze kookte voor ons en ze was oprecht geïnteresseerd in de problemen van anderen.”

TWEEDE KEUS

Wat vind je van de mening dat Amy’s omgeving heeft gefaald, dat iemand iets had moeten doen?

Davis: “Maar achter de schermen zijn heel wat pogingen ondernomen! Haar platenfirma, haar management, haar ouders, haar muzikanten: iedereen heeft wel íéts geprobeerd, maar het was alsof de duivel al die pogingen saboteerde. Het begon met drank, daarna waren er de drugs en de dealers die een slachtoffer roken. Toen kwam Blake, nog meer drank, dan boulimie, een foute ontwenningskuur, Blake die naar de gevangenis moest, nog méér drank... En ondertussen hadden wij ook andere dingen aan ons hoofd. Ik ben geen babysit en ik heb zelf een gezin. Amy had een affaire met Pete Doherty, er waren andere verslaafden in haar buurt... Het hield niet op. En ook al duurde haar heroïnefase slechts zes maanden, voor zover ik weet, is dat meer dan genoeg om je leven te verkloten. En in het begin gebruikte ze natuurlijk stiekem.”

Wat was karakterieel gezien Amy’s achilleshiel? Ik gok op koppigheid.

Davis: “Yeah, you’re on to something there. En het gevaar is natuurlijk dat, als iemand in relatief korte tijd zo rijk en beroemd wordt, die status ook de koppigheid wettigt. Hoe beroemder, hoe moeilijker het wordt om de ster tegen te spreken of op andere gedachten te brengen. Amy was vooral heel rebels. Ze was zeker eigenwijs, en niet de vrouw van heel genuanceerde meningen: alles was zwart-wit, grijs was geen optie. En als iets haar niet beviel, liet ze je dat meteen weten.

“Die koppigheid was echter ook haar sterkste wapen. Artiesten die weten wat ze willen, worden het minst gemanipuleerd. Ze kreeg vrij vroeg in haar carrière het aanbod om support act te zijn tijdens de shows van George Michael in het nieuwe Wembleystadion. Dat heeft ze geweigerd. Ze hield wel van George, maar ze had geen zin in stadions. Ik vond het jammer, want optreden waar mijn voetbalidolen elke week spelen, leek me een buitenkans. Maar hoeveel geld George ook bood en hoe hij ook aandrong, Amy bleef weigeren.”

Wel amusant dat jij je job in haar band te danken hebt aan het feit dat de bassist van George Michael niet geïnteresseerd was.

Davis: “Hij was wel geïnteresseerd, maar hij vroeg te veel geld en hij kon zich niet de hele periode vrijmaken. George Michael was ook bezitterig, hij was een perfectionist die geen gat wilde laten vallen in de perfecte begeleidingsgroep die hij na al die jaren bij elkaar had gekregen. Maar het klopt: ik was tweede keuze. Ook al omdat Amy die andere kerel heel knap vond (lacht). Later liet ik me eens ontvallen: ‘Alright, Amy, so with me you got the cheaper version!’ Maar toen nam ze me in een ijzeren houdgreep en zei ze: ‘Zeg dat nooit meer, jij bent de beste!’”

Jullie zangeres, Alba Plano, is niet alleen een soundalike, maar ook een lookalike van Amy: ze treedt op met dezelfde make-up en beehive-pruik. Vind je dat nodig?

Davis: “Blij dat je het vraagt. Nee, ik vind dat niet nodig, en we doen het nu ook niet meer. In het begin stond de producer erop, maar ik vond het een onzinnig idee. Alba zingt als een engel en haar stem kun je amper van die van Amy onderscheiden, maar we zijn een voortzetting van de muzikale erfenis van Amy, geen verkleedpartij. Het gaat om de muziek, het moet geen karikatuur worden.”

ONHEILSPELLEND

Twee dagen voor ze stierf, ben je nog op stap geweest met Amy. En enkele uren voor ze ging slapen om nooit meer wakker te worden, heb je met haar gebeld. Je hebt nooit verteld waarover jullie toen hebben gesproken.

Davis: “Het laatste uitje was naar een showcase van haar petekind Dionne Bromfield, die ook een zangcarrière ambieerde. Amy had niet aangekondigd dat ze zou opdagen, maar ze danste met Dionne en maande iedereen aan om haar debuutplaat te kopen. We hebben die hele nacht doorgezakt. Op het einde zei ze: ‘Dale, ik heb het koud, masseer me even.’ Dat is het laatste wat ik voor haar heb gedaan.

“Ons laatste telefoongesprek was heel gezellig. Ze belde vaak, soms hing ze een uur aan de telefoon met mijn vrouw, terwijl ik, euh, iets nuttigs deed (lacht). We hebben toen gepraat over een huwelijk waar ze de volgende dag naartoe zou gaan. En wat we de dag daarna zouden doen. Ze maakte plannen, ik ben er zeker van dat ze geen enkel idee had wat haar te wachten stond. Bovendien zag ze er die laatste dagen net beter uit dan in de maanden voordien.

“Ze zei ook: ‘Ik ben hier naar clips van mezelf op YouTube aan het kijken. I can sing, can’t I?' Natuurlijk kun je zingen, Amy, je bent briljant! Ik kon niet geloven dat ze dat zei. Die uitspraak had iets onheilspellends, het was alsof een stokoude vrouw terugkeek op haar leven en besloot dat het toch iets had voorgesteld, dat het toch geen verspild bestaan was geweest.

“(Zucht) Ze was zo lief, ze zei ook dat ze met mijn zoontje naar de bioscoop zou gaan. Het jaar ervoor had ze dat ook voor z’n verjaardag gedaan. (Zucht weer) Toen mijn vrouw indertijd belde om me te zeggen dat ze zwanger was, was ik met Amy aan het repeteren. Zo was het allemaal met elkaar verweven.”

Jij hoefde geen selfies met Amy te nemen om te bewijzen dat je haar goed hebt gekend, maar heb je andere souvenirs aan haar bewaard?

Davis (zwijgt lang): “Te weinig. Ik had nooit gedacht dat het zo kort zou duren. Als je plezier hebt en intens werkt en succes hebt, ben je niet bezig met terugkijken of bewaren 'voor later'. Want ‘later’ lijkt een andere planeet. Ik heb wel handgeschreven setlists en plagerige briefjes, en voor mijn zoontje heeft ze platen gesigneerd met heel lieve opdrachten. Ik had ook een unieke opname van ons optreden in Ronnie Scott’s Jazz Club in Londen... Maar ik heb het gepresteerd om die kwijt te spelen, kluns die ik ben (lacht). Wellicht heb ik de tape vergeten in de taxi naar huis – iemand is nu in het bezit van een unieke opname van een concert van Amy Winehouse, wellicht zonder te weten welk goud hij in handen heeft. Misschien heeft de taxichauffeur die gewoon weggegooid.

“Toen we afscheid namen bij dat laatste telefoontje, zei ik: ‘Love you.’ En zij: ‘Love you more, bye.’ Love you more, slechts drie woordjes, maar ik draag ze in mijn hart.”

‘Forever Amy’ speelt op vrijdag 6 maart in De Zandloper in Wemmel en op zaterdag 7 maart in CC Muze in Heusden-Zolder.

© Humo

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234