Vrijdag 20/09/2019

Televisie

‘Tik Tak’ nieuwe stijl maakt onze kleuters milieubewuster, gezonder en inclusiever

Een jongetje met Down drinkt een smoothie uit een glazen fles met herbruikbaar rietje. Beeld Canvas

De zelfgebreide truien zijn weg, en ook de kittens waarin meisjes hun snotneus duwden. En zo zijn er nog wel een paar details waarin het nieuwe Tik Tak verschilt van het oude. Glazen flesjes zónder plastic rietje. Geen likstokken, maar gezonde blauwe bessen. Wij vergelijken de oude met de nieuwe versie.

Feest van de nostalgie, gisteren: nieuwe afleveringen van Tik Tak op het scherm. Dat was toch al even geleden, want de originele reeks werd uitgezonden tussen 1981 en 1994, en daarna herhaald. Vaak genoeg om het huisje met de draaiende schaapjes in het collectieve geheugen te pleisteren. Elke aflevering duurt 5 minuten: trage beelden voor een volwassene, maar verbazend verslavend wanneer je nog uit een tuitbeker drinkt.

Na een pauze van 25 jaar krijgen we nu een tweede reeks. Daarbij zijn de makers slim genoeg geweest om de ziel te behouden: daar zijn de schaapjes weer. Toch ziet de aandachtige kijker verschillen. Een vleugje 2019, zeg maar. 

Alle huidskleuren

‘Diversiteit’, dat betekende in de jaren 80 dat er al eens een kindje getoond werd dat een brilletje droeg, of een roodharige. Vandaag passeren in Tik Tak alle huidskleuren en wordt er aandacht besteed aan inclusie. In de eerste tien afleveringen zagen we verschillende kindjes met downsyndroom, vrolijk opgaand in hun spel. 

Ketnet-manager Maarten Janssen: “We hebben een oproep gedaan naar ouders: ‘Wie wil zijn kind laten figureren?’ Daar zal een ruimer, diverser publiek op gereageerd hebben dan veertig jaar geleden. Dat is normaal, de maatschappij verandert.” 

Ook rollenpatronen worden ruimer: in de oude afleveringen zag je menig meisje met poppen en papflessen in de weer. Nu worden ze afgebeeld in duikpak of fietsuitrusting (veilig mét helm).

Suikerloze popcorn

Nog een verschil zit in de categorie ‘milieu en gezondheid’. Komt er een drankje op tafel, dan is dat geen chocomelk of sinaasappelsap meer, het vocht waarmee vorige generaties zijn groot getrokken. Nu zie je in de Tik Tak-filmpjes een glazen fles staan met een vers sapje of smoothie, waaruit een herbruikbaar rietje prijkt. Geen plastic. Als er een vieruurtje in beeld komt, voldoet ook dat aan de moderne vereisten. In de jaren 80 zagen we – naast een banale perzik of banaan – geregeld een likstok, ijsje of potje pudding in beeld. Anno 2019 zijn de makers creatief met erwtjes, komkommer, blauwe besjes en gezonde snacks als suikerloze popcorn. Kortom, de nieuwe Tik Tak is als een oma die een facelift kreeg, maar nog altijd even lief is. 

Dat zie je ook aan het speelgoed: in de vintage stop-motionfilmpjes zie je houten soldaatjes marcheren, vandaag zijn dat glimmende robots. Daarmee oogt het programma net iets frisser en 21ste-eeuws, ook al omdat de debardeurs en frullige meisjesjurkjes zijn ingehaald door hippe sweaters. 

Maar het tempo blijft traag – geen lichtflitsen, geen zenuwachtige beats – en er is nog altijd fenomenaal veel ambachtelijk werk mee gemoeid. Potloodslijpsel wordt plots een zee met woeste golven, touw verandert in zeewier, haarspelden toveren zich om in vissen: er is weinig waarmee de makers van Tik Tak níét aan het knutselen zijn geslagen. “Dat is en blijft natuurlijk de grote charme van het programma”, weet ook netmanager Maarten Janssen. “We wilden het origineel honoreren door opnieuw puur en tijdloos te werken.”

Beeld Illias Teirlinck

Geen huisdieren meer

Eén ‘object’ ontbreekt evenwel in de nieuwe afleveringen: de huisdieren. Vroeger kwam er om de zoveel tijd een kat, konijn of cavia in beeld, waar de kleuter van dienst dan zijn gezichtje en eventueel snotneusje tegenaan wreef, om het diertje daarna wat onhandig, soms zelfs een tikje hardhandig te aaien – de fijne motoriek is op drie jaar nog niet wat zij worden zal. Soit, werken met dieren kent in 2019 andere, striktere regels dan toen, en we zagen vooralsnog geen harige figuranten. 

Niet dat er gebrek aan dieren is, integendeel, het palet is breed. Tik Tak ouwe stijl kon soms seconden lang een verfomfaaide ezel in beeld brengen, nu is het vaker een panda of dolfijn. Het geheel oogt daarmee iets wereldser, zonder voorbij te gaan aan het kleine, gezellige wereldje waar kleuters zo dol op zijn: een van kleuren, knipsels, vriendjes, speelgoed en ritmische klanken. 

Dat wereldje komt voortaan een aantal keer per dag op televisie, en de nieuwe Tik Tak valt ook via YouTube en de app te bekijken. “Dat is misschien wel het grootste verschil bij deze nieuwe reeks”, aldus Janssen. “Vroeger zaten kinderen te wachten tot de aflevering begon. Nu zegt de ouder: wanneer wil je kijken?” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234