Donderdag 14/11/2019

New Rave

Tien jaar geleden rockten de ravers en raveden de rockers

Justice tijdens een optreden in The Plug in het Engelse Sheffield. Beeld Redferns

In 2007 kleurde de dancewereld fluo. De zogenaamde new rave gaf de elektronische clubmuziek een stevige schop tegen de derrière, met Justice en Klaxons als furieuze koplopers. Een mooie gelegenheid om de scene van toen eens onder de loep te nemen met een aantal sleutelfiguren en bewonderaars.

"Een decennium Franse dansmuziek tot op het bot gestript, als een Peugeot die 's nachts in een ongure achterbuurt werd geparkeerd", zo omschreef de invloedrijke muziekwebsite Pitchfork het zinderende debuut van Justice, een Parijs duo wiens album tien jaar geleden werd geroemd om zijn verwoestende kracht.

In 2017 vieren ook de invloedrijke debuutplaten van Digitalism, Simian Mobile Disco, Boys Noize, MSTRKRFT en Klaxons hun tiende verjaardag: stuk voor stuk albums die het vuur aan de lont van het dancepunkkruitvat staken. Of, zo u wil: de albums die de new rave-explosie veroorzaakten.

Aangevuurd door de rauwe discosound van Daft Punk, de genre-overschrijdende aanpak van ons eigen Soulwax en de grillige postpunk uit de jaren 80 trok een nieuwe generatie dj's en muzikanten de elektronische dance uit de donkere clubs, weg van het minimalisme. In 2007 moest elektro immers luid en extravert klinken, als een sexy stadionrockband.

"Het was een droom die uitkwam", zegt de Gentse dj Nadiem Shah, die de new rave van dichtbij meemaakte. "Ik snapte in die tijd niet dat mensen enkel en alleen naar hiphop of naar rock of techno luisterden. De Eskimo-party's in Gent speelden aan het begin van de jaren 2000 goed in op die behoefte aan eclectische dj-sets. Je merkte bovendien dat steeds meer muzikanten het hokjesdenken beu waren."

Ook Qmusic-presentator Sam De Bruyn was tien jaar geleden een van de early adopters. "In die tijd verslond ik het Britse muziekmagazine NME, waarin om de haverklap nieuwe bandjes stonden die dat ruige geluid gemeen hadden", zegt hij. "De grote klik kwam er met Skins, een populaire Engelse televisieserie van toen, vol drugs en feestjes. De soundtrack bulkte van dat harde elektronische spul. Ik dacht: 'Fuck, als nu al de televisie die sound oppikt, is de trein vertrokken.'"

Sam De Bruyn. Beeld © Franky Verdickt

Slag in het gezicht

Rockbandjes die de energie en het klankenarsenaal van de klassieke Britse ravetechno in hun geluid smokkelden, schoten als paddenstoelen uit de grond. Shitdisco, Foals, New Young Pony Club, CSS en Klaxons voerden het peloton aan. Bij ons haakte GOOSE onbewust in op de trend. NME omschreef de Kortrijkse band in die dagen als "het Europese antwoord op de new rave".

"Dat vonden we raar, hoor", zegt Mickael Karkousse van GOOSE. "Onze sound ontstond immers vanuit een noodzaak. Het draaide om energie. Hoe dan ook, toen ons debuut klaar was en we hadden getekend bij het Britse platenlabel Skint werden we ondergedompeld in een wereld die vlekkeloos aansloot bij onze droom. Plots stonden we in clubs waar een aantal maanden voordien alleen dj's draaiden en op festivals die heel dance-georiënteerd waren. Dansmuziek had geen vieze bijklank meer. Rockers zoals wij werden met open armen ontvangen in het danswereldje."

"Die typische klank vol zware, overstuurde synths kwam vanuit een drang", vult Dave Martijn van GOOSE aan. "We wilden dance laten rocken en een extreme party creëren omdat we de meeste dance tot op dat moment nogal saai vonden. Plots bleek dat er op dat specifieke moment overal ter wereld geestesgenoten waren die met net dezelfde behoefte zaten. Ook zij wilden de mensen een slag in het gezicht bezorgen."

"Ik heb het als een heel organische evolutie ervaren", beweert Shah. "Plots hoorde je punkfunk zoals 'House of Jealous Lovers' van The Rapture en bands zoals !!!, die heel hip werden. In Londen had je toen een scene rond de club Fabric en themafeestjes zoals Trash van dj Erol Alkan, die aan die scene voorafgingen. Op dat soort feestjes schakelde de dj van een elektronische dansplaat naar Talking Heads en zo via LCD Soundsystem tot bij iets van Soulwax. Het clubpubliek maalde niet langer om genres."

Roel Vergauwen van Live Nation was aan het begin van het millennium een van de drijvende krachten achter de Body 2 Body-feestjes in de Gentse Culture Club, waar de nieuwe dancetrend eveneens begon te bloeien.

"Muziekgenres zoals elektro en italodisco bestonden natuurlijk al langer", zegt hij, "maar dankzij acts als DJ Hell of Miss Kittin kregen die stijlen een nieuwe impuls. De meeste relevante acts in het genre passeerden bij ons."

Miss Kittin. Beeld getty

Slechte lsd-trip

De twee belangrijkste hoofdkwartieren van de nieuwe dancestroming nestelden zich in Parijs: Kitsuné, een label dat zich ook op mode en design toelegde, en Ed Banger, het assertieve, luidruchtige kliekje rond de excentrieke bohémien-hardrocker Pedro Winter alias Busy P, in een vorig leven manager van Daft Punk.

"We wilden graag de elektronische muziek opnieuw uitvinden", zegt Winter. "Kijk, ik ken mijn klassiekers en ik heb veel respect voor de dancepioniers uit Detroit, Chicago en New York. Toch voelde ik dat we iets krachtigs konden creëren dat de nog jonge geschiedenis van de elektro kon kleuren. Onze esthetiek was een allegaartje van van alles en nog wat: punk, hiphop en elektro. Ik wilde een label waar ik al die invloeden kon onderbrengen."

Vandaag spreken de felle, kleurrijke platenhoezen en affiches die de grafische ontwerper So Me voor Ed Banger creëerde nog steeds tot de verbeelding. De dancepunkscene koketteerde met een uitgesproken, vaak in fluorescerende tinten gedompelde esthetiek. Sam De Bruyn herinnert het zich goed. "Op feestjes zwaaide iedereen met glowsticks. En plots was fluo daar, ja. Oh, en gebatikte shit. (giechelt) Je kleren moesten eruitzien alsof je een heel slechte lsd-trip aan het beleven was. Qua look was het heel druggy. Je wilde gezien worden, natuurlijk. Zoals de punks van vroeger de hoogste hanenkam moesten hebben, pronkten de new ravers allemaal met hun fluokleding: hoe feller, hoe beter."

Markeerde new rave een revolutie in de muziek? Zo'n vaart liep het niet, beweren zij die erbij waren. Maar het voelde wél aan als een bolwassing. "Als het al een revolutie was, dan een heel leuke", vindt Karkousse. "Met weinig geweld en veel vertier. (lacht) Een groepje intimi dat zich te pletter amuseerde."

In ons land sprongen concertclubs als de Brusselse Botanique en Petrol in Antwerpen op de hype. De Bruyn was er vaste klant. "Zij programmeerden die bandjes nog voor iemand ervan had gehoord en zelfs voor NME zo'n groep tot favoriet uitriep. Het was geen muziek voor op je stereoketen, je moest ze beléven. Het moest rauw en vuil zijn. Mensen sprongen van het podium en begonnen als gekken te moshen, ook al was het geen punk, maar dansbare synthesizermuziek. Het ging gepaard met een soort strijdgevoel: 'Ik wil mij vanavond helemaal smijten! Ik wil keet schoppen!'"

Mish Mash

Op de radio profileerde vooral Mish Mash zich als voortrekker van de trend, een losgeslagen vrijdagavondprogramma op Studio Brussel, dat met botsende beats het weekend instormde.

"Mish Mash was perfect getimed", zegt Shah, die in die tijd voor Studio Brussel werkte. "Alle power van die new rave-achtige shit zat samengebald op het moment dat mensen de ontlading van het weekend begonnen te voelen. Voeg daarbij grofgebekte presentatoren zoals Luc Janssen, die om de haverklap een voetbaltoeter door de muziek pleurde of Gunter Desamblanx die zich achter de micro liet gaat. Samensteller Gerrit Kerremans vulde de playlists met op het internet gelekte remixen en mash-ups. (lacht) Het was zot hoeveel impact dat programma had."

Op het hoogtepunt van de new rave-hype, in 2008, wijdde I Love Techno, het jaarlijkse dance-evenement in de Gentse Expo-hallen, een gedeelte van zijn editie aan de nieuwe lichting punky bands, met de grootste kleppers op de affiches: Justice, Boys Noize, Digitalism, Simian Mobile Disco, GOOSE en het door technofans fel bekritiseerde Klaxons.

Klaxons op I Love Techno in 2007. Beeld Alex Vanhee

"Dat werd ons niet in dank afgenomen door de technopuristen", zegt Vergauwen. "Vooral de live-acts die een duidelijke crossover naar rock maakten, konden op felle kritiek rekenen. Anderzijds speelden die bands op I Love Techno altijd voor veel volk. In 2003 hadden we nochtans al eens een Body 2 Body-zaal gecureerd op I Love Techno, met onder andere Miss Kittin en Erol Alkan. We vonden het een logische stap, omdat er zonder Kraftwerk en de eerste elektropioniers wellicht geen techno was geweest."

"Wij waren niet tégen iets", beweert Winter stellig. "Akkoord, ik zei in die tijd dat we 'maximal' wilden klinken, als reactie op de toen heersende minimaltrend in de techno. Toch draaide het geenszins om een 'wij-tegen-de-rest-van-de-wereld-gevoel'! Het tegendeel is waar. We wilden verbroederen. Ik heb nooit een echt negatieve vibe gevoeld. Wellicht omdat de mensen merkten dat we alles met hart en ziel deden."

De Bruyn meent dat er ook snobisme van muziekpuristen bij kwam kijken: "Het was dubbel. Veel mensen waren blij dat er eindelijk nog eens iets bewoog in de muziek. Aan de andere kant had je de productiesnobs die het een schande vonden dat de nummers zo slecht waren afgemixt, dat de geluiden zo cheap waren, dat er goedkope synths werden gebruikt en dat halve apen op hun computer met gehackte software nummertjes konden maken. Je plugde gewoon je gitaar in je laptopje met GarageBand en je kon de smerigste muziek maken, in je slaapkamer nog wel."

'We are your friends'

Wat blijft er vandaag over van de trend? Toen new rave en dancepunk in 2009 finaal overkop gingen, schakelden veel artiesten over op Tomorrowland-achtige EDM, zoals Steve Aoki. Of ze gingen disco maken (Justice), uitgebeende techno (Simian Mobile Disco) of stopten er gedesillusioneerd mee (Klaxons, Shitdisco). Rest de vraag hoe tijdgebonden new rave was. Heeft de muziek de tand des tijds doorstaan?

"Sommige platen blijven waanzinnig goed overeind", beweert De Bruyn. "Het debuut van Justice bijvoorbeeld, of de eerste plaat van GOOSE. Daar kun je nog steeds zonder probleem naar luisteren. Zij waren de iconen van die tijd. De kleintjes zijn het slechtst verouderd. Hadouken, bijvoorbeeld, een band waar ik vroeger gék op was. (lacht) Walgelijk om vandaag naar te luisteren, maar vroeger was ik eraan verslaafd."

"De navolgers en de copycats, ja, die klinken vandaag gedateerd", zegt Martijn, "Omdat zij uitsluitend op het effect speelden en lawaai wilden maken. Nu ons debuut heruitgebracht is, heb ik er nog eens aandachtig naar kunnen luisteren. Die plaat staat nog steeds als een huis, vind ik."

Goose vorig jaar in de AB. Beeld Alex Vanhee

Ook Vergauwen spreekt positief over de houdbaarheid. "Achteraf bekeken zijn er toch een aantal klassieke danceplaten uit voortgekomen, wat mij betreft. Ik merk het ook als ik soms dj op feesten van vrienden: 'We Are Your Friends' van Simian vs. Justice of 'Emerge' van Fischerspooner werken nog altijd op de dansvloer en zijn zeker betekenisvol geweest voor onze generatie."

"Soms denk ik dat het gewoon een kwestie van geluk was", zegt Winter. "We hadden de juiste bands op het juiste moment. Clubkids, indierockfanaten en hiphopfans stonden klaar om met elkaar te feesten. En Ed Banger kon toevallig al die scenes samenbrengen. Ik geef toe dat ik trots ben wanneer Kanye West of Bruno Mars zeggen dat ze werden beïnvloed door Ed Banger-artiesten zoals Justice en Breakbot."

Dus blijft het wachten op een volgende, gelijkaardige trend in de popmuziek? Sam De Bruyn maakt zich geen illusies. "Een muziektrend zo extreem die én de popmuziek én de feestjes beïnvloedde én de manier waarop je je moest kleden? Nee, dat heb ik sindsdien niet meer gezien, helaas."

Bring It On van GOOSE is zopas heruitgebracht op vinyl. De nieuwe single ‘Trip’ ft. SX verschijnt vandaag. 'Genie', de nieuwe single van Busy P ft. Mayer Hawthorne, is nu uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234