Donderdag 13/05/2021

Achtergrond

‘‘Thuis’ heeft geen houdbaarheidsdatum’: familiefeuilleton viert zijn 25ste verjaardag

25 jaar Thuis, dat levert een caleidoscoop aan beeldfragementen op. ‘Iedereen herkent wel iets van zichzelf of iemand uit zijn omgeving in een van de personages.’  Beeld één
25 jaar Thuis, dat levert een caleidoscoop aan beeldfragementen op. ‘Iedereen herkent wel iets van zichzelf of iemand uit zijn omgeving in een van de personages.’Beeld één

Exact 25 jaar geleden wandelde Frank Bomans de huiskamer van Jan Modaal binnen. Niemand die toen durfde te voorspellen dat Thuis duizenden afleveringen, een blinde die weer kan zien en 29 moorden later niet van het scherm te weren is.

De aanloop naar de bewuste 23 december van het jaar 1995 was pittig. Winnie Enghien, een van de geestesvaders van Thuis, had de jaren voordien met het lauw onthaalde Het Park een poging ondernomen om een feuilleton te lanceren op de openbare omroep, maar doordat er beslist werd om slechts één aflevering per week uit te zenden, viel het concept in het water.

Een met belastinggeld gemaakte soap viel niet te rijmen met de visie van een deel van de toenmalige BRT-top, “maar die mensen waren niet van kwade wil”, weet Enghien. “Mijn plannen met Thuis werden nogal megalomaan bevonden, omdat het over een enorme productie ging. Er was bovendien scepticisme omdat ik mij op onbekend terrein begaf. Op VTM had je Familie, maar verder was een feuilleton – ik mijd het woord soap – een nieuw fenomeen in Vlaanderen.”

Er was destijds geen handleiding voorhanden. Het team achter Thuis moest zelf uitvissen hoe te scoren met dagelijkse fictie. In de beginjaren haalden ze gemiddeld 250.000 kijkers, al was het intern zoeken naar het juiste ritme, vertelt bedenker Enghien. “Je werkt met verschillende scenaristen die een vorm van onderdanigheid moeten aanvaarden. Terwijl creatieve mensen net zélf een ei willen leggen. Het heeft drie jaar geduurd voor we op elkaar waren ingespeeld. Dat had ik onderschat.”

0,02%

Na enkele jaren Thuis op TV1 nemen de kijkcijfers toe en worden de personages van Janine Bischops, Pol Goossen en Marleen Merckx decorstukken in honderdduizenden huiskamers. De kijker heeft affiniteit met de uiteenlopende karakters en de prodigieuze plotwendingen maken de soap gespreksonderwerp nummer één in de zuivelafdeling van de superette, op café en ver daarbuiten. “En dat terwijl we in het begin hadden gezworen om uit de misdaadsfeer te blijven”, grinnikt Enghien.

Thuis stevent af op zijn 5.000ste aflevering en vandaag spreekt men nog over ongeloofwaardige gebeurtenissen als Frank Bomans’ Döppelganger of Peter Van Asbroeck die wekenlang vastgeketend lag in een kelder. “Achteraf zou je kunnen zeggen: dat hadden we beter niet gedaan, maar met spijt maak je geen goed feuilleton”, weet Enghien. Ook Hans Roggen, de merkverantwoordelijke van Thuis, duidt het verhaal aan als de succesfactor van de soap.

Nu ja, ‘soap’. Niemand die betrokken is of was met Thuis neemt het s-woord in de mond. “Een soap is trager dan wat Familie en wij maken. Thuis is continuous drama, dagelijkse fictie. We vertellen verhalen die hier zouden kunnen gebeuren met personages waarin de kijker zich herkent”, zegt Roggen. Als een van de miljoenen kijkers een blinde kent die na een operatie weer kan zien, zal het al veel zijn, grappen we. “We hebben dat onderzocht en dokters hebben toen bevestigd dat het kan”, verzekert Enghien ons. “Het gebeurt misschien niet veel, maar het is al gebeurd.”

“Alles wat in het echte leven kan gebeuren, kan gebeuren in Thuis. Maar het wordt pas écht interessant als de kans zeer klein is, zo’n 0,02%”, lacht Roggen. “Je mag niet vergeten dat wij 90 uur televisie per jaar maken, wat overeenkomt met een langspeelfilm per week. Dan moet er nu eenmaal veel gebeuren om de aandacht van de kijker vast te houden.”

Trut

Thuis is – meer dan Familie – ijzersterk in klantenbinding. Daar zijn de Thuis-dagen en Thuis-reizen in pre-coronatijden een mooi voorbeeld van. “We zijn een familieprogramma. Iedereen herkent wel iets van zichzelf of iemand uit zijn omgeving in een van de personages”, zegt Roggen.

Ook actrice Kadèr Gürbüz, die Karin Baert speelt, ondervindt het succes van de soap in het dagelijkse leven. “Ik heb gedacht dat ik op de boerenbuiten, met mijn gummilaarzen en een mondmasker, niet herkend zou worden. Tot ik mijn mond opentrek. Dat zelfs mijn stem met mijn personage wordt geassocieerd vind ik frappant.”

Krijgt iemand als Gürbüz, de mondigste aller personages, regelmatig een ‘trut!’ naar haar hoofd gesmeten? “Dat durven ze niet”, lacht ze. “De styliste van Thuis met wie we regelmatig winkelen, vertelde mij dat Jelle Cleymans destijds voortdurend werd aangeklampt. Bij mij gebeurt dat zelden. Ik denk dat de meesten schrik hebben van mij. En als ze iets zeggen, is het ‘jij bent blijkbaar tóch sympathiek’.”

Dat de populariteit van Thuis blijft toenemen, schrijft ook zij toe aan de personages. “Er is voor elk wat wils. Je hebt enerzijds kijkers die verlangen zoals een personage te zijn of anderzijds kijkers die zich in het drama herkennen.” De personages worden zo een deel van je familie, weet Gürbüz. “Mijn grootmoeder was een Familie-fan. Ze kon tegen het einde van haar leven niet veel meer – ze had een verstandelijke achterstand en hoorde slecht – maar ze kon nog wél uitkijken naar haar soap. Dat illustreert wat de kracht is van wat wij maken.”

Coronation Street, de dagelijkse fictie van de Britse zender ITV, bestaat 60 jaar. Ook Thuis is niet aan zijn proefstuk toe. Ruim 1,3 miljoen kijkers zaten vorige week in zak en as na een brand in het huis van Frank en Simonne. Heeft het feuilleton van de VRT überhaupt een houdbaarheidsdatum? “Neen, Thuis gaat nooit stoppen”, is Roggen zeker van zijn stuk. “Daar gaan wij althans vanuit.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234