Zondag 25/07/2021

InterviewPitcho Womba Konga

Theatermaker Pitcho Womba Konga: ‘Je moet mensen die onderdrukt worden een stem geven’

In de hiphopwereld is Pitcho Womba Konga al langer een grote naam als rapper en producer. Beeld © Stefaan Temmerman
In de hiphopwereld is Pitcho Womba Konga al langer een grote naam als rapper en producer.Beeld © Stefaan Temmerman

We hebben er door corona anderhalf jaar op moeten wachten, maar eindelijk is het zover: woensdag gaat de nieuwe productie van Brussels hiphopfenomeen en KVS-gezicht Pitcho Womba Konga in première. ‘Racisme is niet alleen het verhaal van zwarte mensen.’

Donderdag 12 maart 2020. Aan tafel in de KVS zit een stralende Pitcho Womba Konga. De Brusselse rapper en theatermaker (45) is samen met zijn ploeg vol enthousiasme bezig aan de laatste repetities van zijn tweede zaalvoorstelling Fire Will Become Ashes, But Not Now. Het oprukkende virus is een gespreksonderwerp, maar niemand maakt zich echt zorgen. Totdat de communicatiemedewerker komt melden dat er na spoedberaad beslist is om de première uit te stellen. De volgende dag gaat het land op slot.

“We hielden er tijdens dat interview uiteraard al rekening mee dat de première uitgesteld kon worden”, vertelt Womba Konga vandaag aan de telefoon, “maar we gingen uit van een tijdspanne van hooguit enkele weken. Niemand had kunnen denken dat we pas nu opnieuw zouden kunnen spelen.”

Pitcho Womba Konga. Beeld © Stefaan Temmerman
Pitcho Womba Konga.Beeld © Stefaan Temmerman

De in Kinshasa geboren artiest is sinds zijn succesvolle eersteling Kuzikiliza uit 2017 een relatief nieuwe ster aan het theaterfirmament. Maar in de hiphopwereld is hij al langer een grote naam als rapper en producer. Rode draad door zijn werk is zijn maatschappelijk engagement. Geen wonder dus dat The Fire Next Time, het meesterwerk dat de Amerikaanse auteur en maatschappijcriticus James Baldwin in de jaren zestig schreef, de inspiratie vormde voor deze productie.

“Ik leerde het boek zo’n twintig jaar geleden kennen en het heeft me sindsdien niet meer losgelaten”, vertelt Womba Konga. “Zijn teksten blijven brandend actueel. Vandaar dat ik samen met mijn ploeg dansers, spelers en performers besloot de geest van dat werk te vertalen naar de samenleving van vandaag.”

Een van Baldwins kernboodschappen is dat racisme een zaak is van iedereen en dus ook van witte mensen. Is dat wat jullie met de voorstelling willen communiceren?

“Absoluut. Als we racisme de wereld uit willen krijgen, is er een gezamenlijke inspanning nodig. Daarvoor moeten we in eerste instantie een eerlijk, open gesprek voeren waarbij we geen taboes uit de weg gaan. Baldwin was daar een kei in. Hij legt uit wat het betekent om zwart te zijn en hoe het is om racisme te ervaren. Tegelijkertijd maakt hij duidelijk dat we de ruimte moeten krijgen om dat verhaal te vertellen en die vaststelling blijft tot op vandaag relevant, want er wordt te weinig geluisterd naar de geleefde ervaringen van zwarte mensen. Nochtans is het niet zo dat racisme niet bestaat omdat je er zelf niet mee te maken krijgt.”

Ergert u zich aan witte mensen die de confrontatie uit de weg gaan?

“Goh, ik hoop vooral dat iedereen geactiveerd raakt. Om maar enkele voorbeelden te geven: het blijft moeilijker voor mensen met een zwarte huidskleur om een appartement te vinden en racistische haatspraak is alomtegenwoordig op het internet. Zelf ben ik nog steeds een van de weinige zwarte regisseurs in dit land, dat zou niet mogen. Toch merk je dat als je dit soort dingen vertelt aan witte mensen, er vaak een punt komt waarop zij vinden dat je overdrijft.

Pitcho Womba Konga: ‘Ik vind het onbegrijpelijk dat er nog steeds mannen zijn die niet snappen dat er een vrouwendag nodig is.’ Beeld © Stefaan Temmerman
Pitcho Womba Konga: ‘Ik vind het onbegrijpelijk dat er nog steeds mannen zijn die niet snappen dat er een vrouwendag nodig is.’Beeld © Stefaan Temmerman

“De RTBF kwam een tijd geleden met een zogenaamd ophefmakende reportage over racisme. Mijn vrienden en ik moesten bijna lachen om het feit dat die journalisten blijkbaar dachten dat ze iets onthulden. Wat daarin aan bod kwam, is voor ons simpelweg dagelijkse kost. Vandaar dat je een stem moet geven aan mensen die onderdrukking meemaken. En dan heb ik het evengoed over seksisme of haat jegens lgbtq+-personen. Ik vind het onbegrijpelijk dat er nog steeds mannen zijn die niet snappen dat er een vrouwendag nodig is.” (lacht)

U werkt met een diverse ploeg performers en brengt een mix van muziek, slam, beatbox dans en theater.

“Baldwin analyseert haarfijn hoe het individu en de gemeenschap elkaar beïnvloeden. Het is daarom des te belangrijker dat er in deze productie heel veel verschillende identiteiten op het podium staan. We willen vanuit die verschillende perspectieven vormgeven aan de problematiek die hij beschrijft. We vertellen onze eigen verhalen op basis van zijn werk. Hiphop is daarbij sowieso een van de bouwstenen omdat ik niet buiten een hommage kan aan de taal die mij zo gevormd heeft. Daarnaast gebruiken we al die vormentalen niet alleen omdat we ons ermee identificeren, maar ook om de toeschouwer mee te nemen in ons verhaal. We laten het publiek heel bewust deel uitmaken van wat er gebeurt.”

Tijdens de voorstelling interageren jullie met het publiek. Is dat niet lastiger geworden door de coronamaatregelen?

“Ik wil nog niet alles verklappen, maar het publiek wordt zeker betrokken. (lacht) Gelukkig hebben we eigenlijk nauwelijks moeten raken aan de aanpak die we voor corona vooropgesteld hadden. We volgen probleemloos alle maatregelen die de overheid oplegt. Wel is het zo dat het stuk gaat over onze verhouding tot de ander. Door corona krijgt dat nu extra gewicht. Ik maak me wat dat betreft zorgen over de maatschappij. Als je nabijheid verliest, boet je onherroepelijk in aan menselijkheid en dat is nu juist alles wat we niet nodig hebben. Leven staat voor mij gelijk aan dicht bij elkaar zijn.”

Fire Will Become Ashes, But Not Now, t.e.m. 17 juli in Brussel, KVS.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234