Maandag 06/04/2020

InterviewTheater

Theatermaker Hannah De Meyer: ‘Er is geen respect voor levende organismen’

De voorstelling 'hi Baubo' van Hannah De Meyer.Beeld Francis Vanhee

In haar fantasierijke voorstelling hi Baubo grijpt Hannah De Meyer de mythische figuur Baubo aan om een nieuwe blik op ecologie te werpen. ‘Speculeren over andere werelden is een daad van verzet.’

Het gaat hard voor Hannah De Meyer. Sinds ze in 2015 afstudeerde aan de Toneelacademie van Maastricht oogst deze auteur, regisseur en performer overal lof voor haar werk. Met haar afstudeerproject Solace won ze de theaterschrijfprijs van Theater Aan Zee, Toneelhuis rekruteerde haar voor het jongemakerstraject P.U.L.S. en haar laatste voorstelling New Skin werd geselecteerd voor het TheaterFestival 2019. 

Dat succes heeft ze onder meer te danken aan haar eigenzinnigheid. Die blijkt niet alleen uit het het feit dat ze haar voorstelling niet meer bij Troubleyn wilde spelen nadat bezieler Jan Fabre werd beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag, maar ook uit de manier waarop ze het ethische en esthetische met elkaar laat samenvallen. Met een mix van eigen tekstmateriaal en citaten van politieke denkers en filosofen creëert ze een intiem universum op het podium waarin taal en beweging virtuoos met elkaar vervlochten zijn. Daarbij gaan fictie, feit en maatschappelijk engagement telkens moeiteloos hand in hand. 

Voor hi Baubo, gaat ze verder op dat ingeslagen pad. Vertrekkend vanuit de mythische vrouwenfiguur Baubo schept ze een wereld waarin levenden en doden, mensen, planten en dieren met elkaar versmelten.

“Baubo is een verzamelnaam voor een aantal prehistorische tekeningen en sculpturen van figuren met geaccentueerde vagina’s en gespreide benen”, vertelt De Meyer. “Je zou ze op het eerste gezicht stereotiep pornografisch kunnen noemen, maar als je beter kijkt, zie je dat het vaak hybride schepsels zijn die ook mannelijke aspecten omvatten, net als fauna, flora en de vier elementen.”

Schuilt in die hybriditeit een mogelijk antwoord op de ecologische ramp die zich aan het voltrekken is?

Hannah De Meyer: “Het is alleszins zo dat de figuur Baubo illustreert hoezeer allerlei verschillende organismen met elkaar verbonden zijn. Planten, dieren, mensen: we hebben elkaar nodig om te overleven. Denk alleen al aan onze vertering. Wij verteren niet zelf, het werk wordt gedaan door bacteriën die in ons lichaam wonen. 

“Als je goed kijkt, besef je dat de hele wereld uit dat soort van magische constellaties bestaat en dat we die nu wetens en willens kapot aan het maken zijn. Als de ene soort uitsterft, ontstaat er een domino-effect waarbij ook andere soorten verdwijnen. We moeten niet alleen leren om liefdevoller met de aarde om te gaan, ons westerse categorische denken belet ons om de wereld te begrijpen als die complexe woekering van verbindingen.”

Uw werk is compromisloos politiek, maar tegelijkertijd bent u niet het soort van kunstenaar dat zich aansluit bij activistische bewegingen als Extinction Rebellion. Hoe komt dat?

“Ik mag dan misschien niet letterlijk op die barricaden staan, ik neem mijn activisme mee in mijn manier van werken. Ik vind het onvoorstelbaar dat we blijven vasthouden aan het kapitalistische systeem. Er is geen respect voor levende organismen, voor bruine of zwarte lichamen en voor kennis die niet uit het Westen komt. Nochtans is net die kennis levensnoodzakelijk. Zoals de denker Achille Mbembe zegt: ‘De wereld is ziek en het medicijn zal niet uit het Westen komen.’ Die inzichten bepalen mee hoe ik in vergaderingen zit of met anderen omga. 

“Daarnaast heb ik vertrouwen in mijn werk. Door te speculeren over andere werelden en levens verhoud ik me tot de scifi-traditie waartoe ook auteurs als Donna Haraway en Ursula K. Le Guin behoren. Verhalen kunnen nieuwe werelden openen en sluimerende mogelijkheden activeren. De structuur van ons brein is verhalend en verhalen bepalen hoe we denken. Ze definiëren wat we beschouwen als mogelijk, voorstelbaar, denkbaar of normaal. Ik zie het vertellen van bizarre verhalen met bizarre logica’s dan ook als een vorm van activisme.”

Hannah De Meyer: "Planten, dieren, mensen: we hebben elkaar nodig om te overleven."Beeld Francis Vanhee

Dat activisme uit zich onder meer in uw bewuste keuze om op een kleine schaal te werken. Het P.U.L.S.-traject begeleidt jonge makers nochtans om voor de grote zaal te creëren.

“Ik blijf inderdaad liever weg van groots opgezette spektakels. Ik vind het juist fijn dat je magische dingen kunt doen met bijna niks. Ik heb als maker ondervonden dat je kunt vertrouwen op de intelligentie, de gevoeligheid en de verbeelding van het publiek. Ik sta bovendien niet achter het typische westerse vooruitgangsdenken dat suggereert dat je sowieso moet vergroten. Gelukkig ben ik bij Toneelhuis vrij om daarin eigen keuzes te maken en te bepalen wat die schaalvergroting voor mij betekent.”

Tot slot: u krijgt weleens kritiek op het feit dat u Engels spreekt in uw voorstellingen. Wat vindt u daarvan?

“Ik vind het Engels gewoon veel kleiiger dan het Nederlands. Die taal staat me toe lange grammaticale zinnen te bouwen. Ik erger me bovendien aan het feit dat mensen van een vrouw vaak kwetsbaarheid verwachten op de scène. Het Engels helpt me om afstand te scheppen. Soms krijg ik dan te horen dat toeschouwers het jammer vinden dat ze niet dicht bij me kunnen zijn. Maar goed, bel je moeder of je lief, denk ik dan (lacht).”

7 en 8 februari in Toneelhuis, Antwerpen. Daarna op tournee. Toneelhuis.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234