Vrijdag 06/12/2019

Filminterview

The Velvet Underground-icoon Nico herleeft in de bioscoop

Actrice Trine Dyrholm kruipt in de huid van Nico. Beeld RV

Nico werd wereldberoemd als zangeres van The Velvet Underground. Maar over haar solocarrière nadien is weinig bekend. Cineast Susanna Nicchiarelli maakte er de biopic Nico, 1988 over met de Deense actrice Trine Dyrholm in de hoofdrol.

“Ben ik wel punk genoeg om Nico te vertolken”, vroeg actrice Trine Dyrholm (Kollektivet, The Legacy, Festen) zich af toen ze gevraagd werd voor de rol. Maar van die twijfel is niets meer te zien als ze in een van de scènes als 48-jarige Nico woest ‘My Heart Is Empty’ schreeuwt. In een leren broek en met een donkere zonnebril, de donkere haren lang op de rug. We schrijven 1987, Christa Päffgen (zo heet Nico) treedt op in een achterafzaaltje in het toenmalige communistische Tsjechoslowakije, één jaar voor haar dood.

"Dat ik absoluut niet op Nico lijkt, vond ik een voordeel." Beeld RV

Voelde je je meteen thuis in de rol van Nico?

Trine Dyrholm: “Ik was toch zenuwachtig. Het is altijd een risico om een bestaand persoon te vertolken, omdat mensen er vaak emoties en verwachtingen bij hebben. Het risico op teleurstelling is dan groot. En ik heb ook even moeten wennen aan het idee om Nico te spelen: ik lijk absoluut niet op haar, ik heb een ander gezicht en een heel andere stem. Maar dat vond ik dan weer een voordeel. Dat ik geen exacte kopie moest zijn.”

"We zitten hier vandaag samen met de femme fatale van Lou Reed", zo zegt een radiopresentator aan het begin van de film. “Noem me niet zo, ik vind het niet leuk”, antwoordt de zangeres, en de toon voor de rest van de film is meteen gezet.

“Iedereen kent Nico ten tijde van Lou Reed en Andy Warhol, en iedereen kent ook de LP met de popartbanaan van The Velvet Underground. Nico had een enorme uitstraling: ze was dé femme fatale, de muze van een reeks bekende artiesten, maar ze voelde zich daar niet goed bij. Ze wou gerespecteerd worden voor haar muziek, niet voor hoe ze eruitzag. Van meet af aan nam ze ook die androgyne look aan. Op de vraag of ze ergens spijt van had, antwoordde ze eens: “Ik heb van niks spijt, afgezien van het feit dat ik als vrouw geboren ben.” Maar weinig mensen kennen Nico als soloartieste. Dat is heel ironisch, want ze heeft maar enkele nummers gezongen met The Velvet Underground.”

Nico’s werk is ook heel divers.

“Klopt. In volle discoperiode heeft ze haar unieke, experimentele sound ontwikkeld, soms gloomy, soms meer rock, met gothic en new wave-elementen. Met het publiek of met commerciële trends hield ze absoluut geen rekening. Ze deed gewoon haar ding. Sommige nummers klinken heel experimenteel, maar er zitten ook heel eenvoudige nummers tussen, zoals ‘My Only Child’. Ik heb veel respect voor haar als artieste.”

De nummers zong de actrice, die zelf als 14-jarige deelnam aan de voorronde van het Eurovisiesongfestival, live in. Beeld RV

Dankbare stem

Je hebt alle nummers live gezongen.

“We hebben het karakter van Nico vanuit haar stem laten groeien. We hebben er lang aan gewerkt om de juiste toon te vinden. Ik heb interviews bekeken, en er uitgehaald wat ik kon gebruiken. Nico’s stem is dankbaar: heel donker en zwaar, niet altijd toonvast, maar met veel karakter. We moesten er wel voor zorgen dat we er geen karikatuur van maakten. Ik heb ook zelf gepuurd uit mijn verleden als zangeres. En ik moest er rekening mee houden dat ze bepaalde songs nooit zong, zoals ‘Nature Boy’.”

Als veertienjarige deed je mee aan de voorronde van het Eurovisiesongfestival en je nummer werd meteen een hit. Heb je daar ook op kunnen terugvallen?

“Inderdaad, al was het compleet andere muziek, veel meer pop. Sommige ervaringen zijn wel herkenbaar: de optredens, de tournee met de bus. Maar in tegenstelling tot Nico heb ik geen last gehad van een Eurovisiestatus die mijn identiteit bepaalde. Ik heb nadien nog veel andere dingen gedaan, waarvoor ik gerespecteerd werd: zowel in theater als op televisie. In het buitenland raakte ik vooral bekend dankzij mijn rol in Festen. Maar ik zag dat niet als een nadeel, integendeel.”

Zijn jullie de geschiedenis trouw gebleven?

Nico, 1988 is geen documentaire, maar een muzikale roadmovie, over de laatste jaren van Nico’s leven. Ze stierf in 1988 in Ibiza, een jaar voordat de Berlijnse Muur viel. De film is gebaseerd op gesprekken met Nico’s zoon Ari. Hij woont in Parijs, en hij was nauw betrokken. Ook de setting van de jaren 1980 is zo waarheidsgetrouw mogelijk weergegeven. Maar de film vertelt ook het universele verhaal van een artieste die haar weg zoekt.”

Complexe vrouw

De film focust sterk op Nico als moeder, een rol waarmee ze erg worstelde.

“Ze was wellicht niet de beste moeder, want ze verloor de voogdij over haar zoon. De laatste drie jaren van haar leven waren zij en haar zoon naar elkaar toegegroeid. Ze was toen ook clean, dat waren waarschijnlijk de beste jaren van haar leven. Nico is een complexe vrouw. Ze was absoluut geen pleaser: ze kon heel bot zijn, maar bij momenten ook zacht. Ik ben dan ook op zoek gegaan naar cracks om haar innerlijke chaos te tonen.”

De film focust sterk op Nico als moeder, een rol waarmee ze erg worstelde. Beeld RV

In Nico, 1988 zie je vooral de vrouw achter de ster. Er is geen sprake van een geromantiseerde verheerlijking, maar eerder van het leven zoals het is op tournee, wat enkele zeer grappige scènes oplevert.

“De focus ligt erg op de alledaagsheid van het artiestenbestaan. De manier waarop ze op latere leeftijd op tour gaat, heeft iets oncomfortabels en vernederends. Ze slapen op de grond, in dezelfde kamer, ze eten spaghetti en drinken limoncello. Ik hou ervan dat de leeg­heid in het artiestenbestaan getoond wordt en dat Nico zich afvraagt of het het allemaal wel waard is.”

Nico zegt het ook: “I have been on the top, I have been on the bottom, both sides are empty”. Is dat iets dat je zelf ook ervaart?

“Ik ervaar dat niet zo erg als Nico in de film, maar ik begrijp het wel. Je wil soms heel graag een award of je wil iets bereiken. En als je het dan hebt, dan lijkt het niet meer zo belangrijk. Het leven is voor iedereen soms moeilijk en eenzaam, maar voor artiesten misschien nog net iets meer. Je moet je eigen weg volgen, die vaak niet past in het dagdagelijkse routine van het leven. Als ik een film draai, dan ben ik erg betrokken. Ik bereid me heel goed voor, ik zit dan toch in een andere wereld. Nadien heb ik tijd nodig met mijn man en mijn zoon van negen, maar ook een rustpauze om te herstellen.”

Nico, 1988 speelt vanaf 18/4 in de bioscoop. Op 5/5 is er een avant-première in Cinema Palace in Brussel, met een introductie door Kurt Overbergh, artistiek directeur van AB én grote The Velvet Underground-fan. cinema-palace.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234