Woensdag 23/10/2019

Recensie

‘The Shape of Water’: de KNT-versie van Disney

The Shape of Water is een genot voor ogen en oren. Beeld rv

Ware liefde overstijgt alle grenzen – ook die tussen mens en zeemonster – in Guillermo Del Toro’s prachtige Oscarkandidaat The Shape of Water. Sally Hawkins’ woordeloze vertolking slaat ook de kijker geregeld met verstomming.

Hoe maak je een überromantische film zonder zeemzoeterig te worden? Vraag dat maar aan Guillermo Del Toro (Pan’s Labyrinth). De fantasierijke Mexicaan maakt met het hartverwarmende The Shape of Water een soort KNT-variant op een Disneyfilm. In een geheim regeringslabo, ergens begin jaren 60, wordt de stomme schoonmaakster Elisa (Sally Hawkins) verliefd op een mysterieus zeemonster. En ja, daar hoort ook seks bij, vindt Del Toro. De scène waarin Elisa aan haar beste vriendin Zelda (Octavia Spencer) uitlegt hoe het gereedschap van een zeemeerman werkt, is heerlijk ondeugend.

The Shape of Water is een ode aan de buitenbeentjes. De hoofdpersonages zijn stuk voor stuk “anders”: homoseksueel (Richard Jenkins als Elisa’s buurman Giles), Afro-Amerikaans (Spencer) of, euh, geschubd. Elisa’s stemloosheid symboliseert de uitsluiting en discriminatie die ze allemaal moeten ondergaan. Maar Del Toro maakt van hen de helden van dit sprookje, en schenkt hen datgene waar ze zo naar snakken: aanvaarding, vriendschap en onvoorwaardelijke liefde.

In het zeemonster ziet Elisa een soulmate – niet toevallig lijkt het litteken ter hoogte van haar stembanden verdacht veel op de kieuwen van het monster. Dat hij net als zij niet spreekt, zet hen bovendien op gelijke voet: bij hem hoeft ze zich niet minderwaardig te voelen.

Vele vormen

Ook de situering ten tijde van de Koude Oorlog heeft symboolwaarde: in een tijd die geregeerd wordt door angst – voor een Russische kernbom, voor spionnen, voor de buitenwereld – geeft Elisa zich helemaal over aan een wezen dat (althans op het eerste gezicht) niets met haar gemeen heeft. Liefde kan, net als water, vele vormen aannemen.

The Shape of Water won de Gouden Leeuw op het Filmfestival van Venetië, en haalde maar liefst dertien Oscarnominaties binnen. Een absoluut record voor Del Toro, maar is het ook zijn beste film ooit? Niet noodzakelijk. De parallellen met het hedendaagse Amerika liggen er nogal dik op, en het lesje over wie de échte monsters van deze wereld zijn, is wel erg getelefoneerd. Met de moraal van nu naar een ander tijdperk kijken, veel moed is daar uiteindelijk niet voor nodig.

Heerlijk verloren zwemmen

Maar wat een genot is deze film voor ogen en oren. Del Toro tovert een tot in de puntjes verzorgd sprookjesuniversum op het scherm, waarin je heerlijk kunt verloren zwemmen. Alles klopt: in het behangpapier zitten schubachtige motieven verstopt, door de groenachtige belichting lijkt de hele film zich onder water af te spelen, en zelfs de muziek van Alexandre Desplat klatert als een bergrivier van emotie.

En dan zijn er nog de acteurs: het gezicht van Sally Hawkins is zo expressief dat je haar stem nooit mist – kijk naar die bravourescène waarin ze zich boos maakt in gebarentaal! Maar ook haar glibberige partner (Doug Jones, verstopt in een schitterend gedetailleerd rubberen pak) ontroert. Deze zeemeerman is zonder meer het meest memorabele filmmonster van de afgelopen jaren: een briljante combinatie van moderne computereffecten en artisanaal vakmanschap.

Vanaf  woensdag 31/01 in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234