Woensdag 16/10/2019

Expositie

The King of Pop is nu ook The King of Art

Portret van Michael Jackson door Andy Warhol. Beeld RV

Deze zomer zou Michael Jackson zijn zestigste verjaardag vieren, maar het lot besliste er anders over. Zijn belang op vlak van muziek, videoclips, dans, choreografie en mode kan amper overschat worden, maar zijn invloed op hedendaagse kunst bleef tot nu toe een onderbelicht verhaal. Hoog tijd om dat te vertellen, dachten ze bij de National Portrait Gallery.

Sinds Andy Warhol hem in 1982 als eerste vereeuwigde, werd Michael Jackson – zelf een notoir kunstconnaisseur – de meest afgebeelde culturele figuur in de beeldende kunst. Moeilijk te geloven, maar de expo Michael Jackson: On the Wall, met werk van meer dan veertig kunstenaars, bewijst het. Opmerkelijk is dat kunstenaars van over de héle wereld door de Moonwalker geïnspireerd werden, en nog steeds.

Het eerste wat je ziet, is een imposant doek, het laatste portret van Michael Jackson waartoe hij zelf de opdracht had gegeven. Fier en statig zit hij op een paard, naar Rubens’ portret van koning Philip II. Het bombastische beeld is van de hand van Kehinde Wiley – de man die ook Barack Obama op doek zette. Steeds put Wiley uit het vocabularium van de westerse kunstgeschiedenis om zo – net als Beyoncé en Jay Z in hun nieuwste clip – de wel erg witte kunstcanon aan de kaak te stellen.

Beeld AFP

Kritisch

Het is meteen een belangrijk thema in de tentoonstelling, een kritische kijk op afkomst. Zo is ook de installatie Which Mike Do You Want to Be Like? van David Hammons een krachtig statement. Elke microfoon staat voor een beroemde Michael, alle drie zwarte rolmodellen: Jackson de zanger, Jordan de basketter en Tyson de bokser. Maar de microfoons staan een tikkeltje te hoog, zodat je er nét niet bij kan. De aspiraties zijn nog al te vaak onhaalbaar.

Niet alleen Afro-Amerikanen en Afrikanen waren gek op hem, elders in de wereld betekende hij evenveel: toen Jackson in 1992 in Boekarest optrad, twee jaar nadat het communistische regime er viel, ging het publiek uit zijn dak. Jacksonmania moest niet onderdoen voor Beatlemania, zo zien we in het werk van Dan Mihaltianu, die in een installatie beelden van het optreden toont. De koning van de pop springt op het podium en blijft minutenlang als bevroren staan, terwijl het publiek de longen uit het lijf schreeuwt. Hij maakt één strakke beweging met zijn hoofd en je ziet the crowd going apeshit. Hij neemt extreem traag de zonnebril van zijn gezicht en ze beginnen bijna te huilen. En dan moet het concert nog beginnen.

Michael Jackson te paard, naar Rubens' portret van koning Philip II, van Kehinde Wiley. Beeld EPA

Gevallen engel

Wat verder meet de beroemde kitschfotograaf David LaChapelle Jackson in een hagiografie zelfs bijbelse proporties aan en beeldt hem af als heilige, martelaar en Jezus Christus zelve. Tot slot toont hij een Michael met witte engelenvleugels die de duivel in bedwang houdt (And No Message Could Have Been Any Clearer). Gelukkig wordt ook de schaduwzijde niet uit de weg gegaan: in de ruimte ernaast wordt de held een gevallen engel in de sterke video ‘Neverland’. Daarvoor gebruikt de jonge kunstenaar Jordan Wolfson found footage: een video die Jackson zelf opnam op zijn landgoed en waarin hij de beschuldigingen van kindermisbruik ontkent. Maar Wolfson puurt uit: hij laat enkel de ogen van de gevallen ster zien, die ze geregeld neerslaat. Tegen een witte achtergrond, met een soundtrack van druppelend water. Knap dat er zo veel kan spreken uit een beeld waar zo weinig op staat.

Vreemd genoeg zijn de zwakste werken in deze expo van de grootste namen: Keith Haring, Andy Warhol en Paul McCarthy. Opvallende afwezige is natuurlijk Jeff Koons. Maar dat stoort allemaal amper, want er is voldoende interessant werk te zien.

'And No Message Could Have Been Any Clearer' van David LaChapelle: MJ met witte engelenvleugels die de duivel in bedwang houdt. Beeld AFP

“Music has been my outlet. Through it I know I will live forever”, zo sprak de koning van de pop ooit. Maar deze tentoonstelling bewijst dat hij ook in de plastische kunsten zal voortleven. Negen jaar na zijn dood is Michael Jacksons aantrekkingskracht duidelijk nog lang niet uitgedoofd.

Tot 21/10 in de National Portrait Gallery, Londen. npg.org.uk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234