Donderdag 06/10/2022

DM ZaptCiska Hoet

'The Janes' vormt een waarschuwing voor wat ons te wachten staat wanneer conservatieve krachten het pleit winnen

The Janes. Beeld Streamz
The Janes.Beeld Streamz

Ciska Hoet zet de blik op oneindig. Vandaag: The Janes.

Ciska Hoet

Of ik negatiever sta tegenover abortus nu ik zo blij ben met mijn baby? Mijn gesprekspartner kijkt me afwachtend aan. Haar veronderstelling verbaast me nochtans. Hoe bijzonder het ouderschap ook kan zijn, nu ik de impact van zo’n kleintje ken op lichaam en geest ben ik nog sterker overtuigd van het feit dat iedereen het recht moet hebben een ongewenste zwangerschap te onderbreken.

Die mening zijn de makers van The Janes duidelijk ook toegedaan. Al wil dat niet zeggen dat ze een pamflettair manifest in elkaar gebokst hebben. De HBO-documentaire over het gelijknamige Amerikaanse abortuscollectief uit de jaren zestig en zeventig is zelfs aangenaam droog van toon en stijl. Het verhaal is ook zonder dik aangezette dramatiek meer dan spannend genoeg.

De toenmalige leden zijn intussen kranige zeventigers die vertellen over hoe enkel getrouwde vrouwen de toestemming hadden de pil te gebruiken. Wie ongewenst zwanger werd, was overgeleverd aan de maffia. Wanhopige vrouwen telden veel geld neer voor ronduit gevaarlijke illegale ingrepen die geregeld uitmondden in lelijke infecties, ziekenhuisopnames en in het ergste geval de dood.

Vandaar dat enkele progressieve studentes uit Chicago tot actie overgingen. Aanvankelijk wezen ze ongewenst zwangeren enkel de weg naar een dokter, maar door de grote nood organiseerden ze zich al snel onder de anonieme noemer ‘Jane’ en brachten ze vrouwen naar safehouses waar ze konden rekenen op een veilige abortus. Toen ze na verloop van tijd ontdekten dat een van de zogenaamde dokters met wie ze werkten helemaal geen medisch diploma had, leerden ze hoe ze eigenhandig een abortus konden uitvoeren zodat ze nagenoeg gratis konden werken.

De documentaire toont niet alleen hoe onverschrokken deze vrouwen waren, maar legt ook hun banden bloot met de burgerrechtenbeweging waarbinnen de meesten onder hen actief waren. Boeiend om te zien is dat ze er weliswaar enerzijds de ideologische mosterd haalden, maar dat ze anderzijds botsten op hetzelfde soort van machismo en paternalisme dat je misschien eerder met conservatieve kringen zou associëren – een fenomeen dat menig vrouwelijk activist ook vandaag vast nog zal herkennen.

Al ligt de actualiteitswaarde van deze docu uiteraard in de eerste plaats in het feit dat ze uitkwam vlak voordat het Amerikaanse Hooggerechtshof dit jaar komaf maakte met het grondwettelijke recht op abortus. Dat was in voege in de VS sinds 1973 en betekende indertijd de redding voor de Janes die zware straffen riskeerden. Veeleer dan een historisch document vormt The Janes daarmee een pertinente waarschuwing voor wat ons te wachten staat wanneer conservatieve krachten het pleit winnen.

Te zien op Streamz+.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234