Zaterdag 19/10/2019

Interview

The Edge over de nieuwe U2-plaat: "We misten even wat chemie in de groep"

The Edge tijdens de MTV Europe Music Awards op Trafalgar Square in Londen. Beeld Photo News

De laatste twee jaar maakt Bono zich zorgen over hoe hij herinnerd zal worden als hij sterft. De dood vond dan ook zijn weg naar de veertiende plaat van U2. We spraken met Bono's spitsbroer The Edge over chaos, intensiteit en de Apocalyps.

This is no time not to be alive”, zingt Bono defaitistisch op Songs of Experience, dat vrijdag in de rekken ligt. Maar U2 lijkt zelf nog niet meteen het loodje te leggen. Hun nieuwe plaat belooft in vele opzichten zelfs een revanche te worden op het mak onthaalde Songs of Innocence (2014). Misschien zat de succesvolle nostalgietour rond The Joshua Tree daar wel voor iets tussen. De vlijmscherpe kritiek die de Ierse groep drie jaar geleden van haar stuk bracht na een mislukte marketingcampagne – U2 zette zijn vorige plaat ongevraagd op je iPhone, en zag die opdringerige stunt in eigen gezicht ontploffen – leek spontaan te verdampen in afgeladen stadions vol wild enthousiaste fans. Het gaf het legendarische viertal kennelijk de moed om hun ambitieuze tweeluik eindelijk af te werken. Op Songs of Experience tackelt de groep politieke hangijzers als de brexit en – ja, hoor – Donald Trump, maar peilt ze ook dieper dan ooit in eigen ziel. 

Nog niet zo lang geleden trokken jullie de wereld rond met The Joshua Tree Tour. Was het een opluchting om dat even opzij te schuiven en je te kunnen concentreren op de lancering van Songs of Experience?

David 'The Edge' Evans: “Ja en nee. Enerzijds voelt het altijd goed om nieuwe songs naar buiten te brengen, anderzijds was het een heerlijke tour. Ik denk dat we het allemaal jammer vonden dat er een einde aan kwam. Toen we aanvankelijk een paar concerten planden om het album te herdenken, hadden we er geen idee van dat het uiteindelijk zulke proporties zou aannemen. Eerlijk waar: de interesse van de fans heeft ons verbaasd. Er was ook nog enorm veel vraag om andere delen van de wereld aan te doen, naast Europa, Noord-Amerika en Zuid-Amerika, maar met de release van het nieuwe album dat eraan zat te komen was daar gewoon geen tijd voor. Gemengde gevoelens, dus. Maar het is ontegensprekelijk fijn dat de tour zo goed verliep.”

Songs of Experience is, samen met voorloper Songs of Innocence, een gigantisch project. Was je bij momenten niet bang dat jullie het album nooit zouden kunnen afwerken?

“Er waren veel onvoorziene omstandigheden, op persoonlijk maar ook op politiek vlak. En we vroegen ons de hele tijd niet alleen af: ‘Wat doen de anderen?’, maar ook: ‘Wat hebben wij nog nooit eerder gedaan?’ Voor ons is er altijd een zeker gevaar mee gemoeid – grote uitdagingen die we onderweg tegenkomen en niet uit de weg gaan.

“In de chaotische periode waarin Songs of Innocence tot stand kwam, zei ik tegen onze sound engineer Joe O’Herlihy: ‘Joe, dit is intens.’ Hij keek me aan en zei: ‘Edge, het is áltijd intens.’ En zo gaat het maar door. Er zijn in feite maar vier mannen die je de schuld kunt geven voor al die monumentale uitdagingen, en ze zitten allemaal in de band. 

“Maar het voelt ook altijd weer goed aan. We zijn trots op het nieuwe album, het beste dat we in lange tijd gemaakt hebben. Oké, dat zegt iederéén altijd, maar we zijn er redelijk hard van overtuigd dat het waar is. Voeg daar de bijzonder succesvolle Joshua Tree Tour aan toe, en je zult vast wel begrijpen dat we met veel goesting uitkijken naar 2018.”

De songs op de plaat zijn opgevat als een reeks brieven die Bono aan mensen dicht bij hem schreef. Is het daardoor moeilijker voor de andere groepsleden om een connectie met Songs of Experience te voelen? Of zijn de thema’s universeel genoeg?

“De teksten van U2 schipperen altijd een beetje tussen het universele en het persoonlijke. De lyrics die onze fans het meest aanspreken, leunen aan bij het laatste. Maar ze zijn kneedbaar genoeg om universeel te werken, ook al kwam de inspiratie van een heel persoonlijke plek. Dat was zo in het prille begin met ‘New Year’s Day’, maar ook nog altijd met The Joshua Tree en Achtung Baby.

“Het nieuwe album is nogal politiek, maar het gaat echt niet alleen over de actuele politiek. Vrienden van mij zeggen zelfs: ‘Ik had het veel politieker verwacht.’ Ik dacht tijdens de opnames vaak terug aan The Joshua Tree, een notoir politieke plaat. Maar alles wel beschouwd zijn alleen ‘Mothers of the Disappeared’, ‘God’s Country’ en ‘Red Hill Mining Town’ openlijk politiek. De rest zijn gospelsongs of intense liefdesnummers.

“Er is dus altijd die nood geweest om het persoonlijke af te wisselen met het universele. Dat brede spectrum lijkt te werken voor ons, en dat maakt dit album in feite meer business as usual dan hoogst uitzonderlijk.”

Ik weet niet of ik juist ben, maar ik lees ‘Landlady’ als een boodschap van Bono aan zijn vrouw Ali, en ‘Love Is Bigger Than Anything in Its Way’ als een bericht van een ouder aan zijn kind.

“Ik denk dat dat in beide gevallen klopt. Dat was wat Bono bezighield. ‘Love Is Bigger’ gaat zeker over zijn kinderen, maar tegelijk ook over al onze kinderen.”

Even terzijde. Wellicht is het de eerste Landlady op een album sinds ‘Electric Landlady’ van Kirsty MacColl.

(lacht) “Ja. Er is veel commentaar op dat beeld, die metafoor gekomen. Zelfs kritiek van vrienden, recensenten en andere mensen die we vertrouwen. Maar ik heb het altijd gezien als een noodzakelijk tegengewicht voor wat anders misschien te sentimenteel was geweest. Het blijft een heel mooie, doorvoelde song.”

Je hoort er een muzikant in die op tournee is geweest, thuiskomt en te horen krijgt: ‘Je doet alsof dit huis een hotel is.’

“Ja, dat zit er wel in, denk ik. (lacht) Maar het vertelt wellicht meer over Bono dan over Ali.”

Ik heb een apocalyptisch gevoel bij sommige songs, al sluimert er altijd wel wat hoop door. ‘We’ve got one more chance before the light goes / for a Summer of Love.’ Of in ‘The Blackout: ‘Is this an extinction event we see?' Klopt dat gevoel?

“We moeten op dit moment met veel rekening houden. De recente gebeurtenissen op politiek vlak voelen aan als een soort dood, het einde van iets. Ik ben liever wat positiever, maar het kan geen kwaad om deze tijd aan te grijpen om de dingen te herbekijken en te proberen te begrijpen wat dit allemaal betekent voor de identiteit van Europa, de identiteit van Groot-Brittannië, de identiteit van de Verenigde Staten van Amerika. Maar op persoonlijk vlak had Bono natuurlijk dat medische probleem (Bono had een ernstig fietsongeluk in Central Park in New York, red.), waardoor hij misschien voor de eerste keer in zijn leven geconfronteerd werd met zijn eigen sterfelijkheid.”

Met spitsbroeder Bono tijdens een show van hun enorm succesvolle The Joshua Tree Tour, in Texas. Beeld AFP

In welk opzicht?

“Hij praat er zelf niet graag over, dus ga ik dat ook niet doen. Maar het deed hem anders nadenken over de dingen. Het verlies van Lou Reed en David Bowie en Leonard Cohen … Het doet je stilstaan bij de dingen. We gespen onze veiligheidsgordel allemaal wat steviger vast dan vroeger.

“Onze vriend – eigenlijk is hij meer onze held – Brendan Kennelly, een van de grote Ierse dichters, vertelde ons ooit dat hij zich vaak voorhoudt dat hij dood is als hij schrijft. Je ontdoet je van alle belemmeringen waarvan je je niet per se bewust bent, over hoe je werk ontvangen zal worden of wat de goegemeente ervan zou kunnen denken. Ik denk dat Bono zich specifiek afvraagt: ‘Wat wil ik precies nalaten? Wat moeten deze teksten zeker bevatten?’”

We lazen ergens dat de brexit in Groot-Brittannië en de verkiezing van Donald Trump in de VS redenen voor jullie waren om de release van het album uit te stellen, zodat jullie nog konden schaven aan de thema’s en de teksten. Welke veranderingen brachten jullie nog aan?

“Van sommige teksten was de verf nog niet droog. Ik weet dat ‘The Blackout’ nog veranderde en opgevat werd als een reactie op de politieke situatie op dat moment. ‘Red Flag Day’ zou niet op het album staan, en ‘Summer of Love’ was niet meer dan een ruwe schets die nog weinig om het lijf had. Die songs werden zeker beïnvloed door wat er internationaal aan het gebeuren was, en zeker door wat er gebeurde in de VS en het Verenigd Koninkrijk.”

Waren er ook wijzigingen aan de muziek?

(denkt na) “Een ander gevolg van het hiaat was dat ik ging nadenken over de chemie in de band. We begonnen aan de plaat met de duidelijke agenda dat de songs ijzersterk moesten zijn. Elk nummer moest zo krachtig zijn dat gelijk wie het over 25 jaar moest kunnen spelen in een bar. Als de songs daar niet krachtig genoeg voor waren, dan zou het album een mislukking zijn.

“De muziek was dus baas. Ze schreef ons voor wat we moesten doen. Maar tegen het einde van vorig jaar, toen alle songs redelijk goed afgewerkt waren, miste ik een beetje chemie in de band. Wij allemaal. We trokken terug naar de repetitieruimte en haalden er onze oude vriend Steve Lillywhite (producer van onder meer de eerste U2-albums 'Boy' en 'October', red.) bij. We haalden de songs uit elkaar en herwerkten ze alsof we ze aan het voorbereiden waren op een tournee. Het gaf ze een meer organisch bandgevoel.”

Namen jullie sommige songs ook opnieuw op?

“Oh, Ja. Songs als ‘The Best Thing about Me’, ‘Red Flag Day’ en ‘Love Is Bigger Than Anything in Its Way’ wijzigden nogal grondig. Opnieuw in de studio duiken, gaf ons een ruimere dimensie. We hebben altijd geprobeerd een spanning te creëren tussen wat ik muziek van het machinetijdperk noem – muziek gemaakt met de hulp van technologie – en muziek die extreem menselijk en organisch klinkt. Als je die spanning in een song of in een album hebt, dan voeg je dimensie toe. Het gaf het album een grote meerwaarde: die 21ste-eeuwse productie én dat organische element dat uniek is voor U2.”

Hoe kwam Lady Gaga als backing vocal op ‘Summer of Love’ terecht?

“Lady Gaga is al langer een vriend van de band. Ze trad in 2009 met ons op in Carnegie Hall in New York, en ze was een van onze gasten tijdens de Innocence & Experience Tour. Bono was in LA en ze kwam op bezoek in de studio. We staan absoluut niet op onze strepen, en als iemand een goed idee heeft, willen we dat horen. Ze hoorde dat stuk en Bono zei: ‘Doe maar, hier is de microfoon.’ Het ging allemaal heel spontaan en het is zeer mooi geworden.”

Ik ben een grote fan van het duo Lamb en het fascineert me dat hun frontman Andy Barlow vermeld wordt als een van de producers van het album. Wat voegde hij toe aan jullie sound, bovenop wat Ryan Tedder, Steve Lillywhite en Jacknife Lee al brachten? Die mooie stempartijen in ‘Love Is All We Have Left’, zijn die het werk van Andy Barlow?

“Ja, dat was Andy. Maar ook zijn bijdrage voor andere songs was belangrijk, ook al producete hij de ultieme versie niet. Zijn gevoeligheid en zijn invloed waren cruciaal voor songs zoals ‘Red Flag Day’ en ‘The Little Things That Give You Away’.

“We zijn altijd te vinden voor een stevige discussie in de studio. We zijn al zo lang samen als band dat we een bepaalde manier van werken en spelen hebben, en bepaalde opvattingen over de muziek huldigen die, als ze niet uitgedaagd worden leiden, tot een te voorspelbare sound. Iemand als Andy, die het niet gewoon is met bands te werken, komt dan goed van pas. En hij doet wonderen met klanken, vooral op het vlak van keyboards. Hij voegde enorm veel toe. Maar uiteindelijk bleek elk van de producers cruciaal en voegde iedereen iets unieks aan de plaat toe.”

Hoe zat het met Kendrick Lamar, die meewerkte aan ‘Get Out of Your Own Way’ en ‘American Soul’. Was het belangrijk voor jullie om een zwarte stem op de plaat te hebben vanwege het politieke klimaat in de VS?

“Die samenwerking voelde gewoon natuurlijk aan. Het was een organisch gegeven. We namen contact op met de vraag mee te werken aan onze plaat, maar uiteindelijk werkten wij eerst mee aan zijn plaat. Ook dat was trouwens een organisch proces.

“We delen een interesse voor de politieke context. We zitten op dezelfde golflengte, niet zozeer wat de muziek zelf betreft, maar wel over de thema’s en de ideeën die in onze muziek aan bod komen. Dat is voor beide partijen bijzonder vruchtbaar gebleken.

“In de hedendaagse muziek vind je vooral in de hiphop sociale commentaar en politieke thema’s – veel minder in de indierock en de pop. En de proteststem is altijd een belangrijk aspect geweest van de muziek waarin ik geïnteresseerd ben. Het is zeker een van de redenen waarom ik naar Kendrick luister, en naar Kanye en Chance The Rapper. Zij behandelen thema’s die ook wij behandelen.”

Wat vond de rest van de band er eigenlijk van dat jullie drummer Larry Mullen Jr. tijdens de opnames van het album ook even met Alice Cooper in de studio dook?

“Hij deed het voor de ontspanning, denk ik. Ons project nam nogal wat tijd in beslag en op sommige momenten was hij niet zo vaak nodig in de studio. We waren als kind allemaal gek van Alice Cooper. Ik herinner me dat ik op mijn 15de of 16de de single van ‘School’s Out’ kocht, en ik ben er zeker van dat Larry dat ook deed. Bob Ezrin, de producer van Alice Cooper, is een vriend, dus de stap was snel gezet. Larry heeft zich goed geamuseerd.”

Tot slot, ‘Light of Home’ werd samen met de zussen van Haim geschreven. Hoe kwam die samenwerking tot stand?

“Eigenlijk was onze producer Ryan Tedder daar grotendeels verantwoordelijk voor. Hij liet ons in de studio een prachtige riff van Haim horen en het leek ons wel een leuk idee om die als basis voor een song te nemen. Op de versie die op de plaat staat, is de inbreng van Haim kleiner dan hij aanvankelijk was, maar hij was wel het vertrekpunt. We dachten: we samplen Haim, sturen hen het resultaat door en vragen of ze het zien zitten om mee te werken aan de song. Ze kwamen naar de studio, zeiden dat ze de song wel konden pruimen en zongen uiteindelijk wat backings op ‘The Lights of Home’. Sindsdien ben ik een enorme fan van Haim.”  

Songs of Experience verschijnt op 1/12 bij Universal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234