Zondag 20/10/2019

Film

'The Danish Girl': een toegankelijk taboe voor de massa

Beeld UPI media

Tom Hooper is zo'n zeldzame regisseur die het brede publiek kan aanspreken met minder evidente onderwerpen. Nu hij een prestigieuze Hollywood-film heeft gedraaid over een transgender, groeit het vermoeden dat hij van water wijn kan maken.

Hooper, in een vorig leven BBC-regisseur, maakte met The King's Speech het vergeten verhaal van een stotterende Britse koning tot een Oscar-favoriet. Met Les misérables blies hij dan weer de musical nieuw leven in. Zijn nieuwe The Danish Girl leverde hem alweer vier Oscar-nominaties op. Waaronder voor Eddie Redmayne, die een jaar na zijn bekroning voor rol als Stephen Hawking in The Theory of Everything opnieuw de hoofdvogel kan afschieten.

Hollywood ziet graag bravourevertolkingen, spectaculaire transformaties. Zoals die van Einar Wegener die Lili Elbe wordt, een van de eerste transgenders uit de geschiedenis. The Danish Girl is de bewerking van het gelijknamige boek van David Ebershoff. De producers waren al sinds de eeuwwisseling met het script aan het rondzeulen, voor ze in 2008 bij Hooper aanklopten, zo vertelde hij ons in hotel Amigo - een tophotel bij de Grote Markt in Brussel waar gewone mensen geen vrienden hebben. Hij was er om even later met Matthias Schoenaerts de Belgische première van de film in te leiden.

"Het bleek een project dat heel moeilijk was om te financieren en te casten", vertelt Hooper. "Maar na alle afwijzingen heb ik op een gegeven moment alles op alles gezet en het krediet dat ik met mijn vorige succesfilms had opgebouwd voor dit project aangewend. "Onvoorstelbaar, maar vorige week stond deze film over een transgenderpionier op twee aan de kassa in Engeland. Slechts Star Wars ging ons vooraf. De tijdsgeest is enorm geëvolueerd. De toegenomen tolerantie is mede te danken aan tv-programma's als Transparent, aan Laverne Cox uit Orange is the New Black en aan Caitlyn Jenner."

Zelf sprak hij ter voorbereiding met tal van transgenders. Een van hen was Lana Wachowski, die voor haar operaties een van de twee broers was die onder meer The Matrix regisseerde. Zij was het die Hooper erop wees dat hij stilistisch inspiratie kon vinden in de art nouveau. En niet alleen omdat het verhaal zich in de jaren 20-30 afspeelde.

Horta en Hankar

"Voor de Deense episode van de film heb ik vooral inspiratie gevonden bij de Deense schilder Vilhelm Hammershoi. Die schilderde vaak interieurs in koud blauwige en grijzige tinten. Een kleurenpalet dat me hielp om Einars eenzaamheid en vervreemding voelbaar te maken.

"En de art nouveau kwam goed van pas om de tijdsgeest weer te geven waarin de ideeën van Einar kunnen rijpen en zijn vrouwelijke gedaante, Lili, kan ontstaan. Art nouveau ging om de verwerping van het mannelijke, de rechte lijn, en de omarming van het vrouwelijke, de gebogen lijn. Mijn productiedesigner zei me dat ik beter in Brussel terecht kon dan in Parijs om goede art nouveau te vinden. En inderdaad: ik werd meteen verliefd op Victor Horta en Paul Hankar."

Beeld UPI media

Hooper vond hier ook geld. Het gunstige tax shelter-regime leidt wel meer internationale producties naar ons land. "We hebben The Danish Girl in vier verschillende landen gedraaid met 15 miljoen dollar (13,7 miljoen euro, KVDM), hetzelfde budget van The King's Speech, dat ik in een cirkel van een mijl rond mijn huis in Londen heb gefilmd. Om zulke films te kunnen draaien, moet je tegenwoordig op steunmaatregelen kunnen terugvallen."

Wanneer een buitenlandse productie bij ons draait, moet ze wel een deel van haar budget bij ons besteden. Maar dat is niet waarom Matthias Schoenaerts in de film zit als de jeugdvriend van Einar. Hooper zegt dat hij Schoenaerts per se wou voor zijn uitstraling, zijn rust. "Hij is een echt alfamannetje. Precies wat ik nodig had. Ik ben zo blij dat hij de rol wou doen."

Dat de rol van Hans Axgil een dienende rol was, daar had Schoenaerts naar eigen zeggen geen probleem mee. "Het is het verhaal van een minderheid die zich heel lang misbegrepen heeft gevoeld. Zo'n film kan de perceptie verbreden en verrijken. Het gaat over liefde en moed. De moed van Einar om tot die geslachtsoperatie over te gaan, de liefde van zijn vrouw om hem te steunen. Desnoods tot het punt waar ze hem verliest."

Beeld UPI media

Hoe taboe het onderwerp ook, Hooper heeft van The Danish Girl een heel toegankelijke film gemaakt. En daardoor is hij ook wat te veilig, te braaf en te proper. Dat vindt Schoenaerts zelf ook. "Ik wil niet onloyaal zijn, maar voor mij mag het soms iets minder gepolijst zijn. Het gaat over een schilderskoppel en Tom heeft er een heel visuele film van gemaakt. In zijn stijl is hij heel straf. De cinematografie is buitensoortig, elk plaatje is bijna een schilderij. Tot op het punt dat je haast snakt naar een lelijk beeld. Maar dat is de film die hij wou maken. Was hij meer voor de rauwheid gegaan, had hij een deel van zijn publiek verloren."

Een film voor een breed publiek dus, en toch zijn er plekken waar men de film niet zal kunnen zien. "Ja, nu blijkt de film verboden te zijn in Qatar en Jordanië", aldus Schoenaerts. "Dat zegt meer over die culturen dan over de film. Want de film is totaal niet aanstootgevend. Ja, er zit een naaktscène in. Eén. Misschien wordt dat in die landen minder geapprecieerd. Misschien hebben ze daar nog nooit een piemel gezien." Hij zegt het serieus, maar schiet dan toch in de lach: "Volgens mij hebben ze daar gewoon geen piemel."

Zijn volgende film, A Bigger Splash, zullen ze daar dan wel zeker niet te zien krijgen. Een film waarin hij wel een dragende rol heeft. Stouter, gevaarlijker ook. En met veel meer piemels. Hij schudt van ja. "Daar zit swing in", zegt hij. "Schwung, energie, zomer, wind, zon, zee, seks en intrige. A rush of life!"

Kopstoten op komst

En na Far from the Madding Crowd speelt hij in A Bigger Splash zijn tweede Engelstalige dragende rol. Hij is op een punt in zijn carrière gekomen waar hij eigenlijk geen genoegen meer zou moeten nemen met dienende rollen: "Ik ben geduldig. Drie, vier hoofdrollen per jaar, dat gaat niet. Het is goed om af te wisselen. En geloof me, er komen weer enkele ferme kopstoten aan. Eerst L'infidel van Michael R. Roskam en dan... Er liggen drie topprojecten in het verschiet. Alleen staan ze alle drie tussen september en november gepland. Begin dan maar eens te kiezen. Ik vertrouw op de kosmos en het universum. Dat organiseert zich allemaal wel. Eigenlijk kom je altijd op de juiste plek terecht. Denk ik dan."

Matthias Schoenaerts. Beeld UPI media

The Danish Girl is gebaseerd op Het Deense meisje van David Ebershoff, uitgegeven bij Ambo-Anthos, 15 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234