Zondag 27/11/2022

ReeksKlassiekers '97

‘The Boatman’s Call’, het album waarop Nick Cave zich voor het eerst blootgaf

'The Boatman’s Call'.

 Beeld RV
'The Boatman’s Call'.Beeld RV

Een kwarteeuw geleden vond Nick Cave, de onheilspellende profeet van donkere songs over zonde en verdoemenis, zich opnieuw uit als een aan de piano gezeten crooner die hartzeer bezingt. The Boatman’s Call, waarop Cave twee relatiebreuken en een heroïneverslaving van zich afzong, werd een mijlpaal in zijn carrière.

Ewoud Ceulemans

9 klassiekers uit 1997

Vijfentwintig jaar geleden, in het gezegende jaar 1997, zagen heel wat aardverschuivende platen het levenslicht. Deze zomer neemt De Morgen er negen onder de loep.

“Daar zit ik dan, op de vloer van mijn flat in Notting Hill”, herinnerde Nick Cave zich. “Ik voelde me goed, ik had een jonge, getalenteerde zangeres als vriendin, en toen ging de telefoon. Ik neem op, het is Polly. ‘Hallo’, zeg ik. ‘Ik wil het uitmaken’, zegt ze. ‘Waarom?’, vraag ik. ‘Het is gewoon voorbij’, zegt ze. Ik was zo verrast dat ik bijna mijn naald liet vallen.”

In augustus 2019 vroeg ene Ramon uit São Paulo aan Nick Cave waar het spaak liep met PJ Harvey, de To Bring You My Love-zangeres met wie Cave even een koppel vormde halverwege de jaren 90. Het was Polly Jean Harvey die hem dumpte, antwoordde hij op The Red Hand Files, de blog waar hij vragen van fans beantwoordt. “Haar telefoontje deed pijn, maar omdat ik niet graag een goede crisis verloren laat gaan, begon ik The Boatman’s Call af te werken.”

The Boatman’s Call, het tiende album van Nick Cave & The Bad Seeds, verscheen in maart 1997. Dat is een dik jaar na Murder Ballads, waarop Caves voorliefde voor bijna mythische, zondige verhalen over verdorven personages een hoogtepunt bereikte. In tien songs worden ruim 65 personages vermoord, elk nummer leest en luistert als een R-rated kortverhaal. Maar met ‘Where The Wild Roses Grow’, een duet met Kylie Minogue, had Cave zowaar een hit gescoord. De deur naar een breder publiek stond op een kier: The Boatman’s Call duwde die deur verder open.

Het album opent met ‘Into My Arms’, een Cave-klassieker, en het eerste woord van de plaat is ‘I’, ‘ik’. “The Boatman’s Call was een plaat die werd geboren uit persoonlijk ongeluk en leidde tot een evolutie van fictieve, narratieve songs naar een manier van schrijven die meer autobiografisch was”, blikte Cave enkele jaren geleden terug op The Red Hand Files. Het leidde tot een gevoel van “schaamte” na de release. “Ik voelde dat ik te veel had blootgegeven. Deze hyperpersoonlijke songs leken plots zelfingenomen.” Het verklaart misschien waarom Cave eiste dat de camera’s stopten met draaien toen hij ‘Into My Arms’ speelde op de begrafenis van INXS-zanger Michael Hutchence. En waarom hij op de hoes, een portret door Anton Corbijn, zijn publiek niet in de ogen kijkt.

‘Into My Arms’ is een prachtige, amoureuze ballad, zoals er veel staan op The Boatman’s Call – denk aan ‘Lime-Tree Arbour’ of ‘(Are You) The One That I’ve Been Waiting For?’. Niet alleen de breuk met PJ Harvey ging vooraf aan de opnames van het album: in 1996 was Cave gescheiden van de Braziliaanse Viviane Carneiro, zijn eerste vrouw en de moeder van zijn zoon Luke. De ‘carnival drums‘ en het ‘oude, koloniale hotel’ in ‘Where Do We Go Now But Nowhere’ lijken Caves tijd in Brazilië in herinnering te brengen. Maar in hetzelfde nummer zingt hij ook over het afkicken van heroïne. “If they’d give me my clothes back / Then I could go home / From this fresh, this clean antiseptic air”, zingt Cave vanuit wat op een afkickcentrum lijkt.

De strijd met zijn heroïneverslaving is immers ook een ingrediënt van wat Cave omschreef als “gebeurtenissen die destijds zo rampzalig aanvoelden dat ik geen manier vond om over iets anders te schrijven”. Zelfs het romantische liefdesgebed van ‘Into My Arms’, met lyrics als “Keep your candles burning / Make a journey bright and pure”, wordt door sommigen geïnterpreteerd als een song over heroïne en ook de titel zelf past in dat plaatje.

Na zijn huwelijk met Susie Bick in 1999 zwoer hij de heroïne definitief af. The Boatman’s Call toonde al een ‘nieuwe’ Cave. Weg was de briesende onheilsprofeet, in de plaats werd hij een innemende, weemoedige balladeer. Op vrijwel elke song staat de piano centraal: instrumenten als bas, drum, viool, een streep gitaar of orgel (op het prachtige ‘Brompton Oratory’, topkandidaat voor de schoonheidsprijs van deze plaat) zweven errond of ondersteunen vanuit de achtergrond. De op hol geslagen, dwarse instrumentatie van Murder Ballads, Let Love In (1994) of Tender Prey (1988) wordt ingesnoerd.

The Boatman’s Call is ook de eerste plaat waarop Warren Ellis wordt vermeld als volwaardig Bad Seed. Zo luidde het album ook een nieuw hoofdstuk in de Bad Seeds-geschiedenis in, waarin Ellis gaandeweg gitaristen Blixa Bargeld en Mick Harvey verving als opper-Bad Seed. De albums die The Boatman’s Call opvolgden, No More Shall We Part (2001) en Nocturama (2003), zijn dan wel de minste uit Caves loopbaan, maar zijn eerste ‘autobiografische’ plaat effende wel het pad voor de door Ellis getoonzette, ingetogen trilogie van Push The Sky Away (2013), Skeleton Tree (2016) en Ghosteen (2019), waarmee Nick Cave & The Bad Seeds uitgroeiden tot arena-artiest en festivalheadliner.

Een kwarteeuw later is The Boatman’s Call nog steeds een ijkpunt voor andere Bad Seeds-albums, zoals een andere iconische breakup-plaat, Blood on the Tracks, dat is voor Bob Dylan. “Mensen vergelijken The Boatman’s Call vaak met Blood on the Tracks”, vertelde Cave in 2014 aan The New York Times. “Iets te veel naar mijn zin, moet ik toegeven. Ik heb geen idee wat Dylan ertoe bracht om dat album te maken, maar in mijn geval was het een samenkomst van enkele specifieke, onfortuinlijke gebeurtenissen. Het was niet echt een gelukkige periode. Gelukkig heb ik er wat songs kunnen uitpersen.”

Eerder in deze reeks verschenen:

‘The Colour and the Shape’ van Foo Fighters: meer dan een hobbyproject van een rouwende drummer

Daft Punks ‘Homework’: een trefzekere aanval op zintuigen én ziel

‘Urban Hymns’ van The Verve: een onbetwist hoogtepunt van de britpopbeweging

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234