Maandag 22/07/2019

Recensie

'The Alienist': hoe goed is de peperdure Netflix-reeks van Belg Jakob Verbruggen?

Dakota Fanning, Daniel Brühl en Luke Evans in het eerste seizoen van 'The Alienist'. Beeld Turner Entertainment Networks, Inc.

Het is een van de duurste producties van het jaar, en dat levert op. The Alienist – vanaf nu op Netflix – brengt een Manhattan uit het Gangs of New York-tijdperk weer helemaal tot leven. En dat is te danken aan een Belg.

De filmrechten van The Alienist lagen al 24 jaar op de plank. De nieuwe Netflix-reeks is gebaseerd op het gelijknamige boek van Caleb Carr, dat in de Amerikaanse pers werd omschreven als een soort Sherlock Holmes dat leest als een thriller, maar dan mét historisch correcte referenties.

Het jaar is 1896. New York wordt geteisterd door een brutale seriemoordenaar. Die heeft het gemunt op jonge jongens die zich verkleden als meisjes en zich prostitueren in de gure steegjes van Manhattan. De moorden gebeuren haast ritueel, waarbij de ogen uit de oogkassen worden geplukt en de genitaliën worden verminkt.

Nu was het vinden van een psychopaat al in de 19de eeuw als het zoeken naar een speld in een hooiberg. Alleen bestond er toen nog niets als profiling, noch goed forensisch onderzoek. En dat is waar Laszlo Kreizler (Daniel Brühl) op het toneel komt. De man is ‘alienist’, de voorloper van wat we vandaag psychiater noemer. Zijn kennis over geesteszieke patiënten wordt ingezet in de jacht op de sadist.

Daniel Brühl als Laszlo Kreizler in 'The Alienist'. Beeld RV Kata Vermes

Geen klassieke whodunit

Toch is The Alienist geen klassieke whodunit, waar elke aflevering opnieuw een hypothese uit de doeken wordt gedaan. Natuurlijk wordt de zaak gaandeweg ontrafeld, maar de zoektocht zelf is bij momenten een verplicht nummertje. In plaats daarvan gaat alle aandacht naar de drie protagonisten: een divers maar complementair collectief acteurs. 

Er is Brühl (Inglourious Basterds) die zich meesterlijk opstelt als de ondoorgrondelijke geneesheer. Zijn rechterhand is een illustrator van The New York Times, John More (Luke Evans, die vorig jaar nog Gaston speelde in de live-action remake van Beauty and the Beast): een – wel ja – getekend figuur die in de reeks zijn doel zoekt. En er is de eerste vrouwelijke politiedetective Sara Howard (Dakota Fanning, die vorig jaar nog de hoofdrol speelde in Brimstone): een personage dat niet blijft hangen in issues rond gelijke kansen, maar gewoon haar werk doet.

Luke Evans ('The Girl on the Train', 'Beauty and the Beast') op de set van 'The Alienist'. Beeld Turner Entertainment Networks, Inc.

Tegelijk zoomt de reeks in op het interessante conflict tussen rijk en arm. Tussen de grandeur van de New Yorkse bourgeoisie en de tristesse van de achterbuurten met al haar problemen. Het hoofdtrio probeert zich een weg daartussen te vinden. Sociaal begeven zich ze in de betere kringen, maar ze willen goed doen voor de onderlaag. Maar wat gaan de buren daarvan zeggen? Met alle clichés over trotsheid, maar dan 130 jaar geleden. 

Landgenoot

Niet alleen inhoudelijk, maar ook vormelijk is de reeks erg duister, met hoofdzakelijk nachtelijke taferelen tegen een pikkedonker decor. Een stilistische keuze van landgenoot Jakob Verbruggen, die eerder enkele afleveringen van Black Mirror en House of Cards regisseerde, die voelbaar bijdraagt tot de geest van de plot. Zo onderzoekt Kreizler de donkere kantjes van psychopaten, zonder voorbij te gaan aan het idee dat elke mens wel zo’n ‘dark spot’ heeft.

Verbruggen erfde deze reeks van True Detective-regisseur Cary Fukunaga, en mocht het New York uit het Gangs of New York-tijdperk van nul uitwerken. Daarin is een glansrol weggelegd voor Boedapest, dat met zijn bakstenen gebouwen dienst doet als een onwaarschijnlijk gedetailleerd, eind 19de-eeuws Manhattan. Op vlak van inkleding moet The Alienist dus zeker niet onderdoen voor andere historische drama’s. 

Dakota Fanning in 'The Alienist'. Beeld RV Kata Vermes

Toch is het donkere verhaal niet meteen de verrassendste televisie. De afgelopen decennia zijn we verwend met straffe reeksen over de menselijke psyche (zoals True Detective) of de geschiedenis van het onderzoek (The Knick), met sterke kostuumdrama's (zoals Netflix' eigen The Crown) en de combinatie van dat alles (Boardwalk Empire). En intussen was er ook de succesvolle reboot van Sherlock. Voor een verhaal dat al in 1994 klaar lag, komt The Alienist dus wat laat.

Seizoen 1 staat nu op Netflix.

Lees hier ons interview met regisseur Jakob Verbruggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden