Donderdag 02/02/2023

RecensieBoeken

‘Tegendraads’ van Lionel Shriver: heerlijk portret van een polemist

Lionel Shriver: grappig, scherp en bewonderenswaardig openhartig. Beeld Getty Images
Lionel Shriver: grappig, scherp en bewonderenswaardig openhartig.Beeld Getty Images

In Tegendraads zijn de roemruchtste journalistieke stukken van Lionel Shriver (65) gebundeld: over identiteitspolitiek, religie, links taalgebruik, literatuur, ziekte en brexit.

Dieuwertje Mertens

De Amerikaanse Lionel ­Shriver (65) groeide als ­predikantenkind op in een presbyteriaans gedoopt gezin. ‘Als klein kind was ik voornamelijk verveeld, maar toen de prepuberteit aanbrak was ik woedend (...) dat ik geen eigen ­mening mocht hebben’, schrijft ze in haar gelegenheidspreek Het kinderlijke afleggen (2013).

Met haar openingstoespraak op het Writers Festival in Brisbane in 2016 riep ze ‘hel en verdoemenis’ over zich af. Ze brak een lans voor de vrijheid van de fictie: auteurs mogen personages opvoeren die een andere identiteit hebben dan zijzelf. Om dit te illustreren zette ze een sombrero op (een schrijver mag iedere hoed opzetten).

Yassmin Abdel-Magied, een jonge Soedanese blogger, betichtte Shriver naar aanleiding daarvan van culturele toe-eigening. Het festival nam afstand van Shrivers toespraak, sociale media ontploften.

null Beeld RV
Beeld RV

Ze schrijft: ‘In mijn jeugd waren conservatieven de stem van onderdrukking, conformisme en orthodoxie. Het was rechts dat beperkingen oplegde aan de vrijheid (...) Nu is de rol van de onderdrukker overgegaan naar links.’ Ze spreekt van een tijd van ‘gewapende sensitiviteit’, waarin de linkse taalpolitiek – ‘lefty lingo’ – iedereen de mond snoert door te spreken van ‘privileges’ en ‘culturele toe-eigening’; gekrenktheid en spreekrecht uit eigen ervaring maken ieder debat onmogelijk.

Het rechtse kamp beperkt zich vaak tot het beschimpen van links taalgebruik, of te roepen: ‘je mag ook niets meer zeggen’ (een zwaktebod waar Shriver zich helaas ook een paar keer op beroept). Maar ze pakt door, ze wijst op de uiterste consequenties van het gebruik van dit vocabulaire in het maatschappelijk debat.

Tegendraads is een heerlijk portret van Shriver als persoon, schrijver en polemist. Ze is grappig, scherp en bewonderenswaardig openhartig – ook als je het niet met haar eens bent.

Lionel Shriver, Tegendraads, Atlas Contact, 336 p., 24,99 euro. Vertaald door Karina Santen en Marian van der Ster.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234