Maandag 18/11/2019

Film

Streamingreus Netflix zet filmfestival van Cannes op stelten

Juryvoorzitter Almo­dovar op de openings­ceremonie in Cannes. ‘Het zou een enorme paradox zijn als de Palm ging naar een film die nooit in de bioscoop komt.’ Beeld AFP

Cannes is het belangrijkste filmfestival ter wereld, en toch wordt er op de Croisette al drie dagen over niets anders dan Netflix gepraat – geruzied, zelfs. Op papier heeft de streaminggigant namelijk één kans op tien om met de Gouden Palm te gaan lopen. Maar nog voor de competitie van start ging, maakte juryvoorzitter Pedro Almodóvar al duidelijk dat dat niet zal gebeuren.

Vrijdagavond is het zover: met Bong Joon-Ho’s Okja gaat voor het eerst in de zeventigjarige geschiedenis van de Cannes-competitie een film in première die nooit in de bioscoop zal spelen. Netflix heeft de film zelf gefinancierd en wil hem dan ook alleen voor zijn eigen abonnees (een kleine 100 miljoen wereldwijd) beschikbaar maken. Zelfde verhaal voor Noah Baumbachs The Meyerowitz Stories.

Toen Cannes-opperhoofd Thierry Frémaux de selectie bekendmaakte, kreeg hij meteen de volle laag. De Franse filmindustrie reageerde zo woedend dat Frémaux nog geen week later een nieuw reglement uitschreef. Vanaf volgend jaar zal de competitie geen films meer toelaten die niet in de bioscoop kunnen worden uitgebracht. Daarop kroop Netflix-baas Reed Hastings dan weer in zijn pen: op Facebook – online dus, of wat dacht u – vervloekte hij “het establishment” dat “samenspant” tegen zijn bedrijf.

Adieu Gouden Palm

Er hing dus – ondanks de stralende zon boven de Croisette – van bij het begin onweer in de lucht in Cannes. Juryvoorzitter Pedro Almodóvar liet het meteen op volle kracht losbarsten. Nog voor het openingsgala las hij een statement voor. En hij wond er geen doekjes om. “Het zou een enorme paradox zijn als de Gouden Palm ging naar een film die nooit in de bioscoop zal komen. Het scherm waarop je een film voor het eerst bekijkt, mag niet kleiner zijn dan de stoel waar je op zit.”

Adieu Gouden Palm dus voor Netflix? Het heeft er alle schijn van, al telt het streamingbedrijf ook fans onder de juryleden. Met name acteur Will Smith nuanceerde meteen de uitspraken van Almodóvar. “Mijn kinderen bekijken vaak films via Netflix, maar ze gaan óók twee keer per week naar de bioscoop. Er is volgens mij heel weinig overlap tussen de twee platformen.”

Drie jaar wachten

Binnen de filmindustrie lopen de meningen sterk uiteen. De Vereniging van Franse Bioscopen (FNCF) is een van de felste tegenstanders van Netflix. “In principe hebben we niets tegen Netflix,” zegt algemeen bestuurder Marc-Olivier Sebbag ons in Cannes, “maar in de competitie van het belangrijkste filmfestival ter wereld hebben ze niets te zoeken. Of toch niet zolang ze de bioscoopbezoeker verbieden om hun films in de cinema te gaan bekijken.”

Want daar knelt het schoentje. Netflix omzeilt de bioscoop omdat het anders verplicht zou zijn zich aan de strenge regels van de markt te onderwerpen. En een van die regels (althans in Frankrijk) is: een film mag pas drie jaar na zijn bioscooprelease op streamingplatformen komen. Onaanvaardbaar natuurlijk, voor Netflix.

Geen dinosaurussen

“Die situatie moet dringend veranderen”, vindt Mathieu Debuschère van de ARP, die de rechten van filmmakers en –producenten verdedigt. Zijn vereniging stelt zich veel gematigder op dan die van de bioscoopuitbaters. “Het festival van Cannes moet volledige vrijheid hebben in zijn filmselectie. Als Netflix-films niet meer mogen meedingen naar de Gouden Palm, dan zijn het in de eerste plaats de artiesten die daarvan de dupe zijn.” 

Grote fan is Debuschère ook niet van Netflix. “Ze leggen alle regels naast zich neer, en het is inderdaad doodzonde dat sommige films de bioscoop gewoon overslaan. Maar de hevige reactie tegen Netflix komt toch vooral voort uit een soort reactionair corporatisme. ”

“Wij zijn géén dinosaurussen”, repliceert Sebbag. “En voor alle duidelijkheid: de bioscoop is nog lang niet dood. Integendeel, in Frankrijk was het aantal bezoekers vorig jaar het hoogst in 50 jaar! Omdat mensen nog altijd samen naar de film willen kijken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234