Dinsdag 21/05/2019

Wat is muziek?

Steven Cassiers: "De drummer is de onzichtbare spil die het spel in de fik steekt"

Steven Cassiers roffelt niet zomaar in de maat. Zijn drumpatronen maken de psychedelische garagejazz van Dans Dans zo bezwerend. Al die spontane speelvreugde is maar mogelijk door lang te oefenen en te studeren. "Muziek is niet alleen gevoel en intuïtie."

Beeld Tom Lagast

1. Moet je studeren om een goede muzikant te worden?

Musicologen hoeven niet te tobben over de vraag wat muziek is. “In mijn ogen is dat voor iedereen duidelijk. Als je goed luistert, herken je wat muziek is en wat geluid is”, stelt Steven Cassiers (°1981), bekend van Dans Dans en Dez Mona.

Muziek was altijd aanwezig in het leven van de Antwerpse drummer. Vader was klarinettist en oefende in de woonkamer. “Muziek was een deel van ons leven, zoals aan tafel gaan om te eten. Ik ging ervan uit dat iedereen iets kon op een hele resem instrumenten. Met ouder worden besef je dat dat niet zo vanzelfsprekend is.

“Toen ik aan het conservatorium begon te studeren, had ik moeite om de overstap te maken van muziek beleven naar muziek studeren als een vak. Als je van plan bent om van muziek je beroep te maken, moet je daar serieus in duiken. Muziek is niet alleen gevoel en intuïtie.”

Cassiers is het er niet mee eens dat je muziek kapotmaakt door er te hard op te studeren. “Je moet veel leren om het dan te kunnen loslaten. Loslaten en het moment induiken blijft voor mij de essentie van musiceren. Als je van thuis uit hebt meegekregen om onbevooroordeeld met muziek te spelen, is dat wel een voordeel.”

2. Moet een drummer de fysiek van een sportman hebben?

“Veel mensen zien het drumstel als een machine om vooral heel hard en snel op te slaan”, grimlacht Cassiers. “Dat is jammer, want dat is maar één aspect van het instrument. Het belangrijkste proces bij drummen is niet de fysieke beweging, maar ritmisch voorstellingsvermogen.”

Hoewel hij zich eertijds had voorgenomen om geen muziekles te geven, doceert hij nu drums aan De Kunsthumaniora in Antwerpen en het Conservatorium in Mechelen. “Dat lesgeven gaf mij een impuls om zelf opnieuw te studeren. Ik kwam erachter dat ik een hoop basisbeginselen had overgeslagen. Ik ben alles weer gaan onderzoeken, zelfs hoe ik mijn stokken vasthoud.”

Ook dat hij zes jaar geleden ging drummen bij Dans Dans bracht hem tot het besef dat zijn techniek niet op punt stond. “Ik had nog nooit op zo’n hoog volume geïmproviseerde muziek gespeeld. Na elk optreden was ik moe of had ik pijn – het had geen kwartier langer moeten duren.” Steven trok niet naar de fitness om spieren te kweken, maar dook zijn studeerkamer in. “Door alle basics opnieuw te bekijken krijg je nieuwe inzichten.”

Het vergt volharding om nieuwe technieken en vocabulaire zonder nadenken toe te passen op het podium. “Dat duurt niet één jaar, maar twee of zelfs drie jaar. Dan heb je je wel iets eigen gemaakt en kun je als het ware zingen op je instrument. Dat is het mooiste.”

3. Weten muzikanten nog waar ze mee bezig zijn wanneer ze improviseren?

Dat er zo moeilijk een stempel te plakken valt op Dans Dans komt doordat de groep heel erg in het moment musiceert, los van formats. “We moeten alle drie loslaten wat we weten en meestappen in het moment. Daar zit het spannende, het risico. Het is springen zonder parachute.”

Hun improvisaties klinken wild en avontuurlijk, maar vergen grote concentratie. “Dat komt dicht bij het spirituele. Als je geconcentreerd blijft luisteren, krijg je een soort helikoptervisie boven de muziek. Je lichaam doet vanzelf de juiste dingen – al heb je daar wel jaren op gestudeerd en geoefend. Dat zijn de momenten waar je het voor doet. Dan heb je het gevoel dat je met z’n allen inpikt op een wolk van muziek. Je moet spelen in het nu en je geen zorgen maken over wat straks zal gebeuren. Als je begint na te denken over het moeilijke einde van een song, verlies je je concentratie en is het heel hard werken om er weer in te komen.”

Steven Cassiers aan de drums bij Dans Dans. "De kracht van de drums ligt voor een groot stuk in samen iets doen, in een situatie begeleiden." Beeld Alex Vanhee

4. Kun je uitblinken met een begeleidingsinstrument?

Dans Dans is een uitgesproken trio: de drums van Steven Cassiers staan op gelijke hoogte met de bas van Frederic Lyenn Jacques en de gitaar van Bert Dockx. Toch hoor je Cassiers weinig drumsolo’s spelen. “De drums zijn in de eerste plaats een begeleidingsinstrument. De kracht van de drums ligt voor een groot stuk in samen iets doen, in een situatie begeleiden.”

Tien jaar lang speelde Steven bij Dez Mona, waar zanger Gregory Frateur met de meeste aandacht ging lopen. “Mijn doel was: de frontman op een piëdestal zetten. Door uit te blinken in begeleiden speel je jezelf in de schijnwerpers. In een popband moet jij als drummer de muziek aanvuren. Je bent de onzichtbare spil die het spel in de fik steekt en zorgt dat er iets gebeurt. Jij bewaart het overzicht en vuurt de creativiteit aan. Voor een stuk ben je als drummer ook de dirigent van de groep. Dat is psychologie: je moet iedereen genoeg plaats geven – ook naast het podium. (lacht)

De magie van Dans Dans is dat de muzikanten erg goed luisteren naar elkaar. “Als je je op hetzelfde concentreert, krijg je echt een gevoel van eenheid. Wat ik ook doe, de andere twee aanvaarden het. Soms zitten we te zoeken met z'n drieën, maar ook dan is er het vertrouwen dat er iets zal uitkomen. Het samenspel is de reden waarom ik muziek maak. Daarnaast is het ook plezant om buiten het repetitiekot muziek te delen met een hoop mensen – of dat nu in een klein café is of in een grote zaal. Muziek heeft de kracht om een grotere groep mensen te grijpen. Ze zullen niet allemaal hetzelfde voelen, maar er gebeurt wel iets.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.