Vrijdag 29/05/2020
De eerste overzichtstentoonstelling van Stephan Vanfleteren in het fotomuseum FOMU in Antwerpen.

FotografieRondleiding

▶ Stephan Vanfleterens ‘Present’ ging dicht wegens de lockdown. Maar u kunt de expo nu hier bekijken

De eerste overzichtstentoonstelling van Stephan Vanfleteren in het fotomuseum FOMU in Antwerpen.Beeld Illias Teirlinck

Ruim 125.000. Zoveel bezoekers kreeg het Antwerpse fotomuseum over de vloer voor de expo van gerenommeerd fotograaf Stephan Vanfleteren, totdat de deuren abrupt werden gesloten door die onheilspellende lockdown. Het FOMU bleef niet bij de pakken zitten en brengt de beleving van Present tot in uw woonkamer.

“Het doet me pijn dat ik geen afscheid kon nemen”, zegt Stephan Vanfleteren. De Belgische fotograaf heeft het over de bruuske beëindiging van zijn expo die hoge toppen scheerde, tot de lockdown vanaf 18 maart. Sinds oktober gingen meer dan 125.000 geïnteresseerden kijken naar Present, een retrospectieve van Vanfleterens oeuvre en een mijlpaal voor zowel de West-Vlaamse fotograaf als het fotomuseum van Antwerpen. Nooit eerder zag het FOMU zo veel bezoekers verschijnen voor een expo.

“Plots was het een spooktentoonstelling. Je weet dat je werk er nog hangt, maar er is niemand meer. Ik had graag nog eens door de expo gewandeld, wetende dat het de laatste keer zou zijn dat ik mijn foto’s zou zien, in deze opstelling, op deze plaats.” Vanfleteren benadrukt hoeveel waarde hij hecht aan dat afscheidsritueel: “Het is zoals afscheid nemen van een geliefde.”

Stephan Vanfleteren (50).Beeld Robin De Puy

Present was echter te groot en te geliefd bij het publiek om zomaar achter te laten. Dus lanceerde het museum nog geen week na de lockdown een virtuele rondleiding. Drie weken lang bracht het FOMU wekelijks twee video’s uit waarin gids Karolien Bogaerts je meeneemt doorheen de expo. Elk deel belicht een belangrijk hoofdstuk in Vanfleterens carrière, en met passie vertelt de virtuele gids kleurrijke verhalen over het werk van de fotograaf die bekend is om zijn beklijvende zwart-witportretten.

Vanuit je luie zetel

“Ons voornaamste doel was om de beleving van zowel de tentoonstelling als het museum zelf tot bij de mensen te brengen”, zegt Isabelle Willems, woordvoerder van het FOMU. Ook voor hen kwam de lockdown hard aan, maar het was voor Willems en haar team wel een pretext om iets te realiseren waar ze al langer over nadachten. “Het was fijn voor ons om hiermee te experimenteren, want we geloven dat we als museum een maatschappelijke rol te vervullen hebben, binnen én buiten het gebouw.” Het museum wil vanaf nu dan ook meer inzetten op een persoonlijke beleving die tot aan de woonkamer reikt.

Het FOMU-team kwam op het idee van een virtuele rondleiding op dezelfde avond dat de lockdown werd aangekondigd, en legde het voor aan Vanfleteren. “Ik was meteen enthousiast”, zegt Vanfleteren. “De ondernemingszin en creativiteit om iets in leven te houden, dat bewonder ik enorm. Alles stond – en staat – stil, dus het is een manier om te zeggen: ‘Kijk, we bestaan nog. Present bestaat nog.’”

De eerste overzichtsexpositie van Stephan Vanfleteren in het fotomuseum FOMU.Beeld Illias Teirlinck

Volgens de 50-jarige fotograaf kan het een kleine troost zijn voor wie de kans nog niet had om naar Antwerpen te komen. Of voor bezoekers die het opnieuw willen zien, met bijkomende achtergrondinformatie en inzichten van de virtuele gids. Inmiddels keken al ruim 107.000 mensen vanuit hun luie zetel naar het werk van Vanfleteren.

Geen vervanging

Maar eerlijk is eerlijk: een virtuele rondleiding is nooit te vergelijken met het gevoel dat zo’n tentoonstelling teweegbrengt. “Je hebt niet de kracht van de opstelling of de tactiliteit van de prints, je kunt je eigen tempo niet bepalen en je mist de grootte of het intieme van het werk. Al die factoren kun je virtueel niet vervangen”, zegt de fotograaf. “Maar”, zo nuanceert hij, “stel je voor dat de expo toch nog opengaat, dan kan de virtuele rondleiding een extra zetje zijn om mensen te overtuigen te komen.”

De tentoonstelling in Antwerpen is namelijk nog niet ten dode opgeschreven, zegt de FOMU-woordvoerder: “We willen de expo graag opnieuw openstellen en onderzoeken verschillende pistes om dit mogelijk te maken. We volgen hierin de beslissingen van de Veiligheidsraad, het moet veilig kunnen verlopen.”

Intussen kun je hier wel al door de virtuele gangen van Present wandelen. Ook via het online platform 28Vignon Street kun je een deel van de Belgicum-reeks van Stephan Vanfleteren bekijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234