Zondag 21/07/2019

Kunst

Stefan Marx: tussen tekenkunst en skatecultuur

De Duitse kunstenaar Stefan Marx katapulteert je in zijn tekeningen terug naar een skaterverleden. Zijn spontane observaties, doorspekt met humor en ironie, vormen de basis van zijn eerste solotentoonstelling in België, in de Antwerpse galerie Plus-One.

Illustrator Stefan Marx maakt tekeningen voor een breed publiek, werk met ironische statements. Er opent op 17 november een tentoonstelling in Plus One Gallery en hij geeft een lezing tijdens Grafixx, het festival voor grafische kunst. Beeld Plus-One

Stefan Marx (37) noemt zichzelf eenvoudigweg een tekenaar. Een man met een schetsboekje en een zwarte pen die zich laat inspireren door alles wat op zijn pad komt. Hij eert de toegepaste kunst met herkenbare, laagdrempelige tekeningen van de wereld om hem heen, aangebracht op T-shirts en vinyl.

Eenvoudigweg een tekenaar dus, maar dan wel een met een indrukwekkend parcours. Een beetje zoals Raymond Pettibon met zijn iconische albumcovers voor Sonic Youth en Black Flag. Marx ontwierp alle platenhoezen van het Hamburgse label Smallville en stampte een eigen T-shirtlabel uit de grond. Hij publiceerde talloze zelfgemaakte boeken en zines, werd meermaals bekroond en stak al vele landsgrenzen over om zijn werk tentoon te stellen.

Skateboards en vinylplaten

Marx werkt gemiddeld dertig seconden aan een schets. De zuivere, zwarte lijnen vormen dolkomische figuurtjes met de gekste kapsels en hoofddeksels. Hij volgt steevast zijn intuïtie, draagt spontaniteit hoog in het vaandel, maar onbedachtzaam gaat hij allerminst te werk. Hij kan zijn subject uren observeren alvorens hij aan het schetsen slaat. Compositie is alles. Marx wisselt eigenzinnige pennenstreken af met elegante ontwerpen. Soms maakt hij gebruik van pastelkrijt, soms van grote vlakken zwarte verf rond welgevormde stukken tekst, of kleurrijk aquarel.

Stefan Marx. Beeld rv Nils Müller

In een vaak naïeve tekenstijl pent hij ironische statements neer die je niet zelden aan het lachen brengen. Zijn citaten haalt hij bij zijn vrienden of bij toevallig afgeluisterde gesprekken van onbekenden. Marx - de nuchterheid zelve - voert een pleidooi voor meer democratische kunst. "Ik hou niet zo van louter reproduceren", zegt hij. "Geef mij maar toegepaste kunst zoals bedrukte T-shirts of platenhoezen. Ik heb altijd al een liefde gehad voor gekke shirtopschriften."

Stefan Marx groeide op in een klein dorpje nabij Kassel in Duitsland. Kassel, bekend om zijn vijfjaarlijkse tentoonstelling Documenta, was een vaste stop voor de familie Marx. "Ik kreeg een Documenta-opvoeding. Mijn familie ging er elke editie langs. Al vroeg kwam ik zo in aanraking met kunst, en die invloed vind je terug in mijn werk. Als tiener was ik ook dol op skateboarden, toen al werd ik aangetrokken door de grafiek op skateboards en vinylplaten. Niet dat ik dat echt als kunst bekeek, maar ik ontdekte hoe krachtig die beelden konden zijn en welke gevoelens ze zo opriepen."

Vanaf zijn tienerjaren bouwde hij aan een indrukwekkend artistiek universum, gekenmerkt door humoristische tekeningen van mensen, dieren en landschappen. Hij verhuisde naar Hamburg en ging er typografie studeren, een verklaring voor de vele opschriften in zijn werk.

Een jongensdroom ging in vervulling toen hij in 2005 gevraagd werd om vinylcovers te ontwerpen voor het opkomende label Smallville. "In die tijd was de vinylplaat ten dode opgeschreven door de opkomst van digitale muziek. Een goede vriend vroeg me om de hoes van zijn nieuwe album te ontwerpen. Hij was een bekende producer. Ik dacht nog: dit is mijn eerste en allicht ook mijn laatste albumcover. Maar de plaat kwam uit en de muziek werd enorm goed onthaald. Mijn naam raakte bekend over de hele wereld.

Beeld Plus-One

"Die vriend richtte Smallville op - oorspronkelijk als platenwinkel, later als label. In Hamburg sloot de ene platenzaak na de andere de deuren. Maar wars van alle trends ging Smallville in de andere richting. Er werd me gevraagd om de typografie te doen voor de flyers en de platenhoezen. Intussen zit ik al aan een zestigtal ontwerpen. Niet veel later kwamen de galeries aankloppen. Ik werd vaak gevraagd voor groepstentoonstellingen, daarna voor soloshows, onder andere in Tokio, Australië, New York en nu ook in Antwerpen."

Actie-reactie

Tijdens een wandeling door Plus-One kun je niet anders dan voelen hoeveel plezier Marx beleeft aan zijn werk. Het jongetje dat in de ban raakte van de skatecultuur komt bovendrijven in zijn naïeve tekenstijl. Met Feelings Aren't Final neemt Marx de bezoeker onder meer mee naar de New York Art Book Fair, waar hij de gekleurde boekminnende bevolking onder de loep neemt en hun extravagante looks op papier uitvergroot.

Daarnaast zijn ook pasteltekeningen te zien: zijn nieuwste werk, nooit eerder vertoond. De kleurrijke ontwerpen zijn geïnspireerd op de Heilige Drievuldigheid - Vader, Zoon en Heilige Geest - maar dan met een marxiaanse twist: hij vervangt de figuren door dagelijkse taferelen en absurde personages. "Het is als een spelletje schaak: elke reactie is een tegenreactie. Ik hoop dat de bezoeker zich erin zal herkennen."

De titel verwijst naar de kunstenaar als gevoelsmens. Marx is een poëet. Moonlights toont hoe innemend hij met tekst en tekening omspringt. "Het woord 'poëzie' is op zich al prachtig", lacht hij. "Poëzie is zo'n plezier, dat probeer ik ook in mijn tekeningen over te brengen."

Stefan Marx: Feelings Aren't Final, nog tot 17/12 in Plus-One, Berchem. 

Lezing Stefan Marx op 27/11 om 15 uur in De Studio, Antwerpen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden