Zondag 25/08/2019

Stef Kamil Carlens

Stef Kamil Carlens: "Ik ben nooit weggeweest"

Stef Kamil Carlens. Beeld rv Charlie De Keersmaecker

Drie jaar kostte het hem om acht songs op plaat te krijgen. Liefst drie keer nam hij de hele zwik opnieuw op. Maar na tien jaar heeft Stef Kamil Carlens dan toch zijn belofte ingelost om nog eens gewone popliedjes te schrijven. Al klinkt 'gewoon' nooit simpel op Stuck in the Status Quo, zijn eerste echte soloplaat. 

Het stoort hem kennelijk een beetje, de gedachte dat hij terug van weggeweest zou zijn. Dat deze nieuwe langspeler tien jaar na zijn laatste reguliere studioplaat een comeback zou kunnen worden genoemd. “Ik heb in de tussentijd een groot deel van de wereld gezien, maar ik ben nooit weggeweest”, verdedigt hij zich. “De afgelopen tien jaar heb ik misschien zelfs harder gewerkt dan ooit.” 

Dat klopt natuurlijk wel. Sinds Big City (2007), de laatste plaat van Zita Swoon, zijn er nog een handvol albums verschenen in wisselende bezettingen, en evenveel producties en projecten. Stef Kamil Carlens werkte mee aan voorstellingen en tentoonstellingen. Hij bedacht de muziek bij Nachtboeken van Jan Fabre, ging in zee met Anne Teresa De Keersmaeker en maakte een opmerkelijke opwachting tijdens eerbetonen aan Prince en David Bowie. Die hommages leidden hem overigens zowel naar het Rivierenhof als de AB en zelfs de Opéra National van Bordeaux. Tussendoor producete hij ook nog een plaat van Helmut Lotti. En wanneer we hem spreken, is het manusje-van-alles net terug uit Frankrijk en Marokko, waar hij de schouders zette onder andere muzikale projecten.

Maar voor het eerst stapt Carlens nu ook onder eigen naam met liedjes het podium op. Dertien jaar geleden had hij al zijn solodebuut willen maken. Maar toen lukte dat nét niet: de prachtplaat A Song About A Girls (2004) was aanvankelijk bedoeld als een solitaire affaire, maar de muzikanten die hij toen accenten liet aanbrengen in de songs, drukten uiteindelijk te zwaar hun eigen stempel op de nummers om te gewagen van een soloslim. “Ik wilde toen vanuit mijn eigen innerlijke muzikale polsslag vertrekken, maar de wereld die ik in mijn hoofd hoorde, kreeg ik in mijn eentje niet op plaat. Die technische bagage en zelfzekerheid bezit ik nu pas.”

Live zul je dat ook merken: Carlens liet een voetbas ontwerpen, terwijl hij met zijn rechterbeen de beat aangeeft op de cajon. De frontman is een straatmuzikant geworden, die van verschillende markten thuis is. Het klinkt ambitieus. Maar hij blijft een eeuwige twijfelaar, geeft Carlens toe. Zo heeft hij drie keer opnieuw de songs van Stuck in the Status Quo opgenomen. "Om op drie songs na terug bij de eerste versies uit te komen", lacht hij. “Twijfel is mij inderdaad niet vreemd. Maar ik ben niet het type dat dan bij de pakken blijft neerzitten en verwoed de haren uit zijn hoofd rukt. Ik heb mezelf echt de luxe gegund om de tijd te nemen voor deze plaat. Zo kon ik op mijn gemak de juiste klanken vinden die ik hoorde in mijn hoofd.”

Escapisme

Elke song heeft zijn specifiek verhaal, vertelt hij nog. Zo vertolkt het titelnummer, met zijn tongue in cheek doowopkoortje, een vrij neerslachtige wereldvisie. “We zitten vast in een systeem waarvan iedereen weet dat het eigenlijk niet helemaal deugt. Je merkt dat mensen een alternatief zoeken voor het kapitalistisch systeem, omdat die groei-economie onhoudbaar wordt. Maar we blijven tegelijk braaf meedraaien in die wereld. ‘Dream Blues’, ‘The Longing Stays Inside’ en ‘I’m Going Away’ staan dan weer stil bij onbereikbare dromen, onvervulde verlangens, en de behoefte aan escapisme.”

Eén song gaat over de zelfdoding van zangeres Yasmine (‘Empty World’), met een subtiele sneer naar de botte verslaggeving in de nasleep van haar dood, merken we op. “Ik kende haar niet heel goed", zegt Carlens. “Maar ik schreef ooit twee songs voor haar, en dat schiep wel een band. Onze ontmoetingen waren ook altijd erg hartelijk. Na haar dood sprak ik met Thé Lau over haar, en we waren allebei verbijsterd. Ze kwam niet alleen heel charmant en intelligent over, maar ook vrolijk. Ik had die duisternis die ze meedroeg helemaal niet gezien en werd daar hard door geraakt. Ze is bij me om de hoek in Hoboken begraven. Een heel mooi, intriest en intens moment: het Schoonselhof stond volgepakt en de energie die daar toen hing – de ontsteltenis, de verontwaardiging, het verdriet – was erg krachtig.”

Ook zijn eigen begrafenis komt aan bod, al is 'After I'm Gone' opvallend genoeg een behoorlijk vrolijke song: “Ik ben nooit heel donker geweest. Melancholisch wel. Maar ik vind het een vooruitgang dat mensen minder op de kerk terugvallen en hun eigen afscheid regisseren, liefst als een feest.”

De vrijheid om te doen en laten wat je wil, waar en wanneer ook: het blijkt een stokpaardje van Carlens. En dat terwijl hij onlangs tijdens een interview aangaf dat hij niet in de kleren gekleed gaat die hij zou dragen wanneer hij écht kon doen wat hij wilde. Een opmerkelijke uitspraak voor een artiest die indertijd op het podium verscheen in exuberante outfits. “Ik voel heel veel beperkingen in deze wereld, door praktische omstandigheden, wetten, conventies, culturele nuances", verzucht hij. “Maar de vrijheid die ik het liefst wil beschermen, is de vrijheid binnen de wereld waarin ik kan creëren. De manier waarop ik gekleed ga, zou in het verlengde daarvan moeten liggen. Alleen heb ik gemerkt dat zoiets niet praktisch is. Ik zou wel willen, hoor. Maar zo ongeremd ben ik blijkbaar niet. Je moet al erg sterk in je schoenen staan wanneer je steeds buiten de lijntjes kleurt.”

We herinneren ons plots hoe Carlens een paar jaar terug op een dorpsfestival werd uitgejouwd omwille van zijn extravagante look. “Dat concert staat me ook nog bij", schudt hij meewarig het hoofd. “Dat ze me homo noemden kon me eigenlijk geen bal schelen. Maar het was die hevige negatieve energie die me toen midscheeps raakte. Omdat ik tegelijk besefte hoe kwetsbaar een vrouw in de maatschappij blijft. Stel dat ze zich zo goed in haar vel voelt dat ze iets sexy aantrekt, dan moet ze zich vooraf al wapenen tegen de ranzige opmerkingen die ze mogelijk naar haar hoofd krijgt geslingerd. De zusjes Kapinga (die onder meer meezingen in Zita Swoon, GVA) hadden het vaak trouwens nog erger te verduren op festivals. In het buitenland werden soms condooms naar het podium gegooid, en kregen ze voortdurend schunnigheden te horen. Is dat niet verschrikkelijk triestig? Mijn wereldbeeld heeft een zware deuk gekregen omdat we elkaar niet alle vrijheid kunnen gunnen.”

Stuck in the Status Quo verschijnt vrijdag bij PIAS. Op 6/5 staat Stef Kamil Carlens in de AB in Brussel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden