Woensdag 17/08/2022

AchtergrondHorst

Steeds meer festivals doen aan kunst: de bezoeker wil een ‘unieke ervaring’

Laure Prouvost maakte voor Horst een installatie van een walvisbuik. Bovenaan hangt afval dat op de site werd gevonden. Beeld © Lukas Turcksin
Laure Prouvost maakte voor Horst een installatie van een walvisbuik. Bovenaan hangt afval dat op de site werd gevonden.Beeld © Lukas Turcksin

Horst verklaart het festivalseizoen dit weekend voor geopend. Meer dan ooit zetten ze in op de combinatie van muziek en kunst. Ook andere festivals brengen steeds vaker kunst op hun weide. Maar heeft de festivalganger daar wel een boodschap aan?

Jonas Mortier

Op een dag in juli schiep God de festivalweide: een rechthoek met aan het ene eind een podium, aan het andere een ingang, aan één zijkant de bierstand en aan de andere de toiletten. Jarenlang was dat de norm. Als festivalbezoeker was je al lang blij dat je U2 of The Cure op een wei in je buurt kon bekijken, de geur van platgetrapt gras gemengd met bier nam je erbij. Het enige visuele spektakel was te vinden in het artwork van de zwarte T-shirt van je medefestivalganger of in het beste geval in de vorm van een lichtshow of extravagante outfit op het podium.

Werk van Kris Lemsalu (hier nog in opbouw). Beeld © Lukas Turcksin
Werk van Kris Lemsalu (hier nog in opbouw).Beeld © Lukas Turcksin

Vandaag willen festivalgangers méér. Ze zijn op zoek naar ‘unieke ervaringen’ om van de bucketlist af te kunnen vinken. Het aanbod aan festivals is alleen maar groter geworden en allemaal vechten ze om de kostbare aandacht van de festivalganger. Het gevolg is een gigantisch opbod. Festivals proberen bezoekers te lokken met beter eten, betere slaapplekken, betere alles. Tomorrowland belooft je de beste decors, Deep in the Woods een avontuur in de natuur en Horst biedt elektronische muziek in een post-apocalyptische setting. De toverwoorden zijn sfeer en beleving.

“Dat is een trend die de laatste tien jaar fel tot ontwikkeling is gekomen”, zegt woordvoerder van Pukkelpop Frederik Luyten. “Je merkt dat het belevingsaspect alsmaar belangrijker wordt. Wij spelen daar al langer op in met kleinere initiatieven en sinds een aantal jaar trekken we ook volop de kaart van de kunst.”

Kunst is visueel krachtig, het schept sfeer én weet te raken. Niet onbelangrijk in onze op beleving gerichte cultuur.

Backstage

“Lang geleden zijn wij onze backstage met kunst gaan aankleden”, zegt Luyten. “Ook muzikanten zijn namelijk op zoek naar bijzondere ervaringen en willen weleens iets anders dan de zoveelste wei en kale backstage. In 2018 hebben we kunst dan nadrukkelijker naar de festivalweide gebracht, in samenwerking met zeven en in 2019 zelfs tien musea. De festivalgangers waren meteen heel enthousiast. Sowieso staat een festivalpubliek open voor nieuwe ervaringen, maar hier gingen ze héél makkelijk in mee.”

Horst. Beeld © Lukas Turcksin
Horst.Beeld © Lukas Turcksin

In overleg met de museale partners werd er gezocht naar kunst op maat van de (jongere) festivalganger. Een moderne verpakking was belangrijk: festivalgangers konden onder meer Tinder-swipen met hun favoriete kunstwerken, er was een 3D-selfie-station en er was ook een app met augmented reality.

“Als je jongeren wilt aanspreken, doe je dat best in hun taal”, vindt Luyten. “Dat maakt het wat meer rock-’n-roll. Daarnaast werkten vooral de installaties waarin de festivalgangers actief konden participeren heel goed. Dat, en visueel meer spectaculaire zaken, zoals onze videowall van opeengestapelde containers.”

Street art

De videowall doet denken aan een gelijkaardige constructie in Rock Werchter. Die vroegen in 2014 kunstenaar Arne Quinze om een werk dat wat kleur naar hun wei zou brengen. Hij stapelde containers op elkaar en liet ze beschilderen door het kruim van de internationale street art. Quinze begrijpt de vraag van festivals (en bezoekers) naar meer beleving.

“We zijn vandaag veel meer gewend dan vroeger”, zegt Quinze. “Als je nu een film van 30 jaar geleden bekijkt, gaat die heel traag. Vergelijk dat maar eens met alle prikkels en indrukken die op ons afkomen in de digitale wereld.”

Quinze begrijpt heel goed dat festivalorganisatoren bij hem komen aankloppen. “Of het nu de muziekwereld is, of de auto- of modeindustrie, wie klopt er niet aan bij kunstenaars? Ze willen allemaal creatieve input om hun producten aantrekkelijker te maken.”

Konijn voor een lichtbak

Waar Pukkelpop en Rock Werchter in de eerste plaats klassieke festivals zijn gebleven die nieuwe trends goed weten te incorporeren, hebben ze bij Horst van meet af aan ingezet op de combinatie van muziek, kunst en architectuur. Met nieuwe samenwerkingen met onder andere Kanal-Centre Pompidou en Cinematek en een extra curator voor het tentoonstellingsluik, Sorana Munsya, zet Horst in 2022 zelfs meer dan ooit in op kunst.

De walvisbuik van Laure Prouvost.  Beeld Elias Derboven
De walvisbuik van Laure Prouvost.Beeld Elias Derboven

“In het begin was de vraag: hoe kunnen we het gegeven festival herdenken?”, legt curator van Horst Evelyn Simons uit. “We zijn het zo gewoon om naar een feest te gaan waarbij de dj vooraan staat en het publiek als een logge massa daarrond. We wilden dat anders doen en hebben dat eerst vooral architecturaal opgelost. Sinds de verhuis naar deze site zijn we ook meer gaan inzetten op beeldende kunst. Intussen weten de mensen die naar Horst komen dat ze hier méér gaan vinden dan een lijstje artiesten die ze bij wijze van spreken twee weken daarvoor ergens anders konden zien.”

Walvis

Een voorbeeld van zo’n symbiose tussen kunst, muziek en architectuur vinden we in de installatie die beeldend kunstenaar Laure Prouvost voor deze editie maakte.“Prouvost heeft voor ons een van de hangars omgetoverd tot de binnenkant van een walvis”, aldus Simons. “De mensen daar dansen als het ware in de ademende buik van een walvis. Bovenaan die buik hebben we afval gehangen dat we op de site vonden. Voor wie het erin wil zien, is het een aanklacht op hoe wij mensen een impact hebben op andere levende organismen, voor anderen is het gewoon een fantastisch uitziende dansvloer.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234