Maandag 08/08/2022

ExpoGent

‘Splendid Isolation’ brengt 22 internationale kunstenaars in afzondering samen in SMAK

null Beeld Basilisk Communications Ltd
Beeld Basilisk Communications Ltd

De lockdowns zitten bij velen nog vers in het achterhoofd. Een collectief gevoel waar het SMAK in Gent mee aan de slag ging. Met de tentoonstelling Splendid Isolation gaat het museum in de diepte over het kunstenaarschap in afzondering.

Sofie Van Hyfte

“De coronapandemie is het grootste sociale experiment ter wereld geweest. Iedereen voelde de invloed, van de Fiji-eilanden tot Vancouver tot het diepste puntje van Zuid-Amerika”, vertelt museumdirecteur Philippe Van Cauteren. “Splendid Isolation werd samengesteld door het volledige curatorenteam van het SMAK. Alleen al de grote verschillen binnen het team in het aanvoelen van de pandemie waren opvallend. Op die veelheid aan oogpunten hebben we sterk ingezet. Het werd zelfs de hoofdfocus in de tentoonstelling. We denken bij afzondering vaak stereotiep aan artiesten die zich in de psychiatrie bevinden, maar het gaat natuurlijk veel verder dan dat. We hebben ons niet laten verleiden door clichés.”

“We zijn steeds vertrokken vanuit de oeuvres, niet vanuit een drang om alle encyclopedische vakjes van de term ‘isolatie’ te kunnen afvinken”, vult co-curator Ann Hoste aan. “Dat zal je hier sterk zien in de verschillende nationaliteiten die aan bod komen. Al is ook alles relatief. Mochten we vandaag aan dit project beginnen, dan zou onze opstelling er weer helemaal anders uitzien, met bijdrages uit de oorlog in Oekraïne.”

We wandelen door de bovenruimtes van het museum en lijken inderdaad de wereld af te reizen als we de nationaliteiten van de kunstenaars bestuderen. Heel wat namen klinken volstrekt onbekend in de oren. Van Cauteren zegt het zelf: “Van de 22 artiesten zijn er misschien drie die voorheen in België hebben tentoongesteld. Zelfs de grootste experten kennen niet alle namen die we vandaag aan bod laten komen, deze tentoonstelling draait net om het ontdekken van minder gekende oeuvres. Al zal je zeker ook grote kleppers vinden, zoals Louise Bourgeois.”

null Beeld Fehely Fine Arts
Beeld Fehely Fine Arts

Eén ding hebben de kunstenaars met elkaar gemeen. Iets duwde hen in de richting van quarantaine, gekozen of gedwongen. De installatie van de Turkse kunstenaar-journalist Zehra Dogan valt duidelijk onder de laatste categorie. Zij toont een volledige correspondentie die in gevangenschap geschreven en getekend is. In 2016 werd Dogan beschuldigd van terroristische propaganda voor het plaatsen van tekeningen op sociale media die de vernietiging van de stad Nusaybin door het Turkse leger afbeeldden. Na haar arrestatie werd ze veroordeeld en gevangengenomen. “De installatie is monumentaal, maar tegelijk is het ongelooflijk intiem werk, gemaakt om te overleven en om te ontsnappen aan de gruwel”, knikt co-curator Liesje Vandenbroeck. “Ze maakte haar werk in het geheim en smokkelde het uit de gevangenis, vermoedelijk om aan de buitenwereld verslag te kunnen uitbrengen”

Wat opvalt in de expo is de kleine schaal waarop vaak gewerkt wordt. De meeste werken zijn niet groter dan een A3 en passen vaak zelfs in een achterzak. In isolatie moet je dan ook creatief zijn met wat voorhanden ligt. Irakees Salam Atta Sabri, eigenlijk opgeleid als keramist, moest in 2005 in Bagdad duidelijk roeien met de riemen die hij had. Hij tekende zich een weg door een helse periode in zijn geboortestad, in dagboekstijl legde hij met de potloden die hij van zijn dochters had geleend vast wat er rond zich heen gebeurde.

Taal als spiegel

Een werkwijze die vaak terugkeert in isolatie is het vormen of vinden van een bepaald schriftuur. Danny Bergmans leefde met het syndroom van Down en neemt in The Zandberg Drawings, een boek vol abstracte en geometrische notities, onze beeldcultuur onder de loep. Irma Blank toont dan weer erg poëtisch werk met haar Eigenschriften, een soort repetitief schrift ontstaan uit een gebrek aan kennis van de landstaal na een verhuis van Duitsland naar Italië. “Taal was op veel manieren een interessante spiegel bij het maken en denken over deze tentoonstelling”, vertelt de vierde en laatste co-curator Tanja Boon. “Veel van de getoonde projecten zijn dan ook enorm talig. Die kunstenaars zoeken ergens naar manieren om de beperkingen van hun taal te overstijgen via een vorm die visueel is en universeel begrepen kan worden.”

Splendid Isolation loopt nog tot 18/9 in het SMAK

null Beeld Adrien Vescovi
Beeld Adrien Vescovi
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234